Ocirc;N TẬP CHƯƠNG 1

VỊ TRIacute; ĐỊA LIacute; VAgrave; PHẠM VI LAtilde;NH THỔ, ĐỊA HIgrave;NH VAgrave; KHOAacute;NG SẢN VIỆT NAM

Cacirc;u 1: Quan saacute;t Higrave;nh 1.1 vagrave; kể tecirc;n caacute;c quốc gia tiếp giaacute;p với Việt Nam:

Trả lời:

- Phiacute;a Bắc: tiếp giaacute;p với Trung Quốc.

- Phiacute;a Tacirc;y: Lagrave;o, Cam-pu-chia.

Cacirc;u 2: Quan saacute;t Atlat trang 4, 5 vagrave; kể tecirc;n caacute;c đảo hoặc quần đảo thuộc vugrave;ng biển nước ta?

Trả lời:

Caacute;c đảo, quần đảo thuộc vugrave;ng biển nước ta: quần đảo Hoagrave;ng Sa, quần đảo Trường Sa, quần đảo Thocirc; Chu, đảo Phuacute; Quốc, quần đảo Cocirc;n Sơn, đảo Bạch Long Vĩ, đảo Lyacute; Sơn,hellip;

Cacirc;u 3: Quan saacute;t Atlat trang 4, 5 vagrave; cho biết caacute;c tỉnh Việt Nam coacute; biecirc;n giới với Lagrave;o vagrave; Cam-pu-chia? Tỉnh nagrave;o coacute; biecirc;n giới cả hai nước Lagrave;o vagrave; Cam-pu-chia?

Trả lời:

- Caacute;c tỉnh phiacute;a Bắc giaacute;p biecirc;n với Lagrave;o lagrave;: Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nocirc;ng, Bigrave;nh Phước, Tacirc;y Ninh, Long An, Đồng Thaacute;p, An Giang, Kiecirc;n Giang.

- Caacute;c tỉnh phiacute;a Bắc giaacute;p biecirc;n với Campuchia lagrave;: Điện Biecirc;n, Sơn La, Thanh Hoacute;a, Nghệ An, Hagrave; Tĩnh, Quảng Bigrave;nh, Quảng Trị, Thừa Thiecirc;n Huế, Quảng Nam, Kon Tum.

- Tỉnh coacute; biecirc;n giới với cả Lagrave;o vagrave; Cam-pu-chia lagrave;: Kon Tum.

Cacirc;u 4: Trigrave;nh bagrave;y vị triacute; địa liacute; của Việt Nam.

Trả lời:

* Vị triacute; địa liacute;:

- Nằm ở rigrave;a phiacute;a đocirc;ng của baacute;n đảo Đocirc;ng Dương.

- Coacute; chung đường biecirc;n giới với ba quốc gia (Trung Quốc, Lagrave;o, Cam-pu-chia).

- Coacute; chung Biển Đocirc;ng với nhiều nước.

- Phần đất liền coacute; vĩ độ từ 23o23rsquo;B ndash; 8o34rsquo;B; kinh độ từ 109o24rsquo;Đ - 102o09rsquo;Đ

- Vugrave;ng biển keacute;o dagrave;i tới vĩ độ 6o50rsquo;B; kinh độ từ 101oĐ - 107o20rsquo;Đ trecirc;n biển Đocirc;ng.

- Nằm ở vị triacute; nội chiacute; tuyến Bắc, trong khu vực chacirc;u Aacute; gioacute; mugrave;a.

rarr; nơi tiếp giaacute;p giữa đất liền vagrave; đại dương, liền kề với vagrave;nh đai sinh khoaacute;ng Thaacute;i Bigrave;nh Dương vagrave; vagrave;nh đai sinh khoaacute;ng Địa Trung Hải.

rarr; lagrave; cầu nối giữa Đocirc;ng Nam Aacute; lục địa vagrave; Đocirc;ng Nam Aacute; hải đảo.

Cacirc;u 5: Coacute; yacute; kiến cho rằng ldquo;Higrave;nh dạng latilde;nh thổ phần đất liền nước ta đatilde; taacute;c động sacirc;u sắc đến thiecirc;n nhiecirc;n nước tardquo;. Em coacute; đồng yacute; với yacute; kiến đoacute; khocirc;ng? Vigrave; sao?

Trả lời:

Em đồng yacute; với yacute; kiến trecirc;n vigrave;:

- Higrave;nh dạng dagrave;i vagrave; hẹp ngang của phần đất liền.

- Bờ biển uốn khuacute;c (higrave;nh chữ S) theo nhiều hướng.

- Đường bờ biển dagrave;i trecirc;n 3260km.

rarr; Ảnh hưởng:

+ Goacute;p phần lagrave;m thiecirc;n nhiecirc;n nước ta trở necirc;n đa dạng, phong phuacute; vagrave; sinh động.

+ Ảnh hưởng của biển vagrave;o sacirc;u trong đất liền, tăng cường tiacute;nh chất noacute;ng ẩm của thiecirc;n nhiecirc;n nước ta.

+ Tagrave;i nguyecirc;n sinh vật vagrave; khoaacute;ng sản phong phuacute;.

Cacirc;u 6: Vị triacute; địa lyacute; vagrave; phạm vi latilde;nh thổ của nước ta lagrave; nguyecirc;n nhacirc;n kiến thiecirc;n nhiecirc;n nước ta xanh tốt khaacute;c với caacute;c nước coacute; cugrave;ng vĩ độ ở Tacirc;y Nam Aacute; vagrave; Bắc Phi. Em coacute; đồng yacute; với yacute; kiến trecirc;n khocirc;ng? Vigrave; sao?

Trả lời:

Em đồng yacute; với yacute; kiến trecirc;n vigrave;: Việt Nam coacute; khiacute; hậu noacute;ng ẩm vagrave; vị triacute; tiếp giaacute;p với biển Đocirc;ng rộng lớn ndash; nguồn dữ trữ nhiệt ẩm dồi dagrave;o, cung cấp lượng ẩm lớn cho caacute;c khối khiacute; di chuyển qua biển đatilde; lagrave;m cho thiecirc;n nhiecirc;n nước ta chịu ảnh hưởng sacirc;u sắc của biển.

Cacirc;u 7: Quan saacute;t Higrave;nh 2.4 vagrave; kể tecirc;n những caacute;nh cung nuacute;i lớn của vugrave;ng Đocirc;ng Bắc:

Trả lời:

Những caacute;nh cung nuacute;i lớn của vugrave;ng nuacute;i Đocirc;ng Bắc lagrave;: Caacute;nh cung socirc;ng Gacirc;m, caacute;nh cung Ngacirc;n Sơn, caacute;nh cung Bắc Sơn, caacute;nh cung Đocirc;ng Triều.

Cacirc;u 8: Quan saacute;t Lược đồ địa higrave;nh vugrave;ng nuacute;i Trường Sơn Bắc vagrave; vugrave;ng nuacute;i Trường Sơn Nam vagrave; kể tecirc;n những cao nguyecirc;n trong khu vực nagrave;y.

Trả lời:

Những cao nguyecirc;n trong khu vực vugrave;ng nuacute;i Trường Sơn Bắc vagrave; Trường Sơn Nam lagrave;: Cao nguyecirc;n Kon Tum, cao nguyecirc;n Pleiku, cao nguyecirc;n Đắk Lắk, cao nguyecirc;n Mơ Nocirc;ng, cao nguyecirc;n Lacirc;m Viecirc;n, cao nguyecirc;n Di Linh.

Cacirc;u 9: Trigrave;nh bagrave;y đặc điểm chung của địa higrave;nh Việt Nam

Trả lời:

* Địa higrave;nh đồi nuacute;i chiếm ưu thế:

- Chiếm 3/4 diện tiacute;ch đất liền.

- Chủ yếu lagrave;: đồi nuacute;i thấp.

- Đồi nuacute;i nước ta chạy dagrave;i 1 400 km, từ Tacirc;y Bắc tới Đocirc;ng Nam Bộ.

* Địa higrave;nh coacute; 2 hướng chiacute;nh lagrave; tacirc;y bắc ndash; đocirc;ng nam vagrave; hướng vograve;ng cung.

- Hướng tacirc;y bắc ndash; đocirc;ng nam: datilde;y Con Voi, datilde;y Hoagrave;ng Liecirc;n Sơn, datilde;y Trường Sơn Bắc,hellip;

- Hướng vograve;ng cung: vugrave;ng nuacute;i phiacute;a Bắc.

* Địa higrave;nh coacute; tiacute;nh chất phacirc;n bậc khaacute; rotilde; rệt:

- Vugrave;ng nuacute;i bị ngoại lực bagrave;o mograve;n, phaacute; hủy.

rarr; bề mặt san bằng, thấp vagrave; thoải.

- Vận động tạo nuacute;i Hi-ma-lay-a.

rarr; Địa higrave;nh nacirc;ng cao vagrave; phacirc;n thagrave;nh nhiều bậc địa higrave;nh: nuacute;i đồi, đồng bằng, bờ biển, thềm lục địa.

* Địa higrave;nh chịu taacute;c động của khiacute; hậu nhiệt đới ẩm gioacute; mugrave;a vagrave; con người.

- Khiacute; hậu nhiệt đới ẩm gioacute; mugrave;a vagrave; lượng mưa lớn.

rarr; Địa higrave;nh bị xacirc;m thực vagrave; xoacute;i mograve;n mạnh.

rarr; Địa higrave;nh bị chia cắt.

- Mưa lớn theo mugrave;a rarr; hiện tượng trượt lở đất đaacute; xuất hiện.

- Lượng mưa lớn rarr; quaacute; trigrave;nh hograve;a tan đaacute; vocirc;i mạnh mẽ rarr; tạo ra địa higrave;nh caacute;c- xtơ độc đaacute;o rarr; higrave;nh thagrave;nh necirc;n hang động.

- Quaacute; trigrave;nh khai thaacute;c tagrave;i nguyecirc;n thiecirc;n nhiecirc;n của con người rarr; lagrave;m biến đổi caacute;c dạng địa higrave;nh tự nhiecirc;n vagrave; tạo ra caacute;c dạng địa higrave;nh nhacirc;n tạo.

Cacirc;u 10: Necirc;u đặc điểm của địa higrave;nh bờ biển vagrave; thềm lục địa của nước ta.

Trả lời:

* Địa higrave;nh bờ biển:

- Đường bờ biển dagrave;i 3 260km từ Moacute;ng Caacute;i đến Hagrave; Tiecirc;n.

- Coacute; 2 kiểu bờ biển: bờ biển bồi tụ vagrave; bờ biển magrave;i mograve;n.

+ Bờ biển bồi tụ: coacute; nhiều batilde;i bugrave;n rộng, rừng ngập mặn phaacute;t triển, thuận lợi cho nuocirc;i trồng thủy sản.

+ Bờ biển magrave;i mograve;n: rất khuacute;c khuỷu, coacute; nhiều vũng, vịnh nước sacirc;u, kiacute;n gioacute; vagrave; nhiều batilde;i caacute;t.

* Thềm lục địa:

- Ở vugrave;ng biển Bắc Bộ vagrave; Nam Bộ: nocirc;ng vagrave; mở rộng.

- Ở vugrave;ng biển miền Trung: sacirc;u hơn vagrave; thu hẹp.

Cacirc;u 11: Địa higrave;nh vugrave;ng đồi nuacute;i coacute; thuận lợi vagrave; khoacute; khăn gigrave; đối với khai thaacute;c kinh tế?

Trả lời:

* Thuận lợi:

- Đối với nocirc;ng, lacirc;m nghiệp:

+ Nguồn nocirc;ng sản phong phuacute; rarr; phaacute;t triển ngagrave;nh lacirc;m nghiệp.

+ Caacute;c đồng cỏ tự nhiecirc;n rộng lớn rarr; phaacute;t triển chăn nuocirc;i gia suacute;c lớn.

+ Thổ nhưỡng vagrave; khiacute; hậu rarr; thiacute;ch hợp trồng cacirc;y cocirc;ng nghiệp lacirc;u năm, cacirc;y ăn quả.

- Đối với cocirc;ng nghiệp:

+ Nguồn tagrave;i nguyecirc;n khoaacute;ng sản phong phuacute; vagrave; đa dạng rarr; phaacute;t triển caacute;c ngagrave;nh cocirc;ng nghiệp khai thaacute;c.

+ Socirc;ng ngograve;i coacute; nhiều thaacute;c ghềnh rarr; Tiềm năng thủy điện rất lớn.

- Đối với du lịch:

+ Khiacute; hậu maacute;t mẻ

+ Cảnh quan đa dạng, đặc sắc.

rarr; Higrave;nh thagrave;nh caacute;c địa điểm du lịch coacute; giaacute; trị.

* Hạn chế:

- Địa higrave;nh bị chia cắt mạnh rarr; Giao thocirc;ng đi lại khoacute; khăn.

- Chuacute; yacute; cocirc;ng taacute;c phograve;ng chống thiecirc;n tai.

Cacirc;u 12: Chứng minh địa higrave;nh nước ta lagrave; địa higrave;nh của vugrave;ng nhiệt đới gioacute; mugrave;a.

Trả lời:

* Xacirc;m thực mạnh ở miền đồi nuacute;i:

Nền nhiệt ẩm cao với một mugrave;a mưa vagrave; một mugrave;a khocirc; xen kẽ thuacute;c đẩy quaacute; trigrave;nh xacirc;m thực mạnh mẽ, bề mặt địa higrave;nh bị cắt xẻ, đất bị bagrave;o mograve;n, rửa trocirc;i.

- Điều kiện noacute;ng ẩm đẩy nhanh cường độ phong hoacute;a, xacirc;m thực, bagrave;o mograve;n, rửa trocirc;i đất đaacute; trecirc;n sườn dốc. Biểu hiện của quaacute; trigrave;nh nagrave;y lagrave; lagrave; địa higrave;nh bị cắt xẻ, hẻm vực ,khe sacirc;u, đất bị bagrave;o mograve;n, rửa trocirc;i nhiều nơi chỉ cograve;n trơ sỏi đaacute;, những hiện tượng đất trượt đaacute; lở thagrave;nh những noacute;n phoacute;ng vật tiacute;ch tụ dưới chacirc;n nuacute;i.

- Khiacute; hậu nhiệt đới ẩm gioacute; mugrave;a đẩy nhanh tốc độ hograve;a tan vagrave; phaacute; hủy đaacute; vocirc;i tạo thagrave;nh địa higrave;nh cacxtơ với caacute;c hang động ngầm, suối cạn, thung khocirc;, caacute;c đồi đaacute; vocirc;i soacute;t.

- Khiacute; hậu lagrave;m sacirc;u sắc thecirc;m tiacute;nh chất trẻ của địa higrave;nh.

* Bồi tụ nhanh ở hạ lưu:

- Hệ quả quaacute; trigrave;nh xacirc;m thực, bagrave;o mograve;n mạnh ở miền nuacute;i lagrave; sự bồi tụ, mở mang nhanh caacute;c đồng bằng.

- Rigrave;a phiacute;a đocirc;ng nam đồng bằng Socirc;ng Hồng vagrave; rigrave;a phiacute;a tacirc;y nam của đồng bằng Socirc;ng Cửu Long hagrave;ng năm lấn ra biển vagrave;i chục meacute;t.

Cacirc;u 13: Quan saacute;t Atlat Địa liacute; Việt Nam ndash; trang 8 vagrave; kể tecirc;n những mỏ khoaacute;ng sản dầu mỏ ở thềm lục địa của nước ta.

Trả lời:

Những mỏ khoaacute;ng sản dầu mỏ ở thềm lục địa của nước ta lagrave;: Hồng Ngọc, Rạng Đocirc;ng, Bạch Hổ, Rồng, Đại Hugrave;ng.

Cacirc;u 14: Quan saacute;t Atlat Địa liacute; Việt Nam ndash; trang 8 vagrave; kể tecirc;n những mỏ than đaacute; của nước ta.

Trả lời:

Những mỏ than đaacute; của nước ta lagrave;: Quỳnh Nhai, Vagrave;ng Danh, Cẩm Phả, Nocirc;ng Sơn.

Cacirc;u 15: Trigrave;nh bagrave;y đặc điểm chung của khoaacute;ng sản Việt Nam.

Trả lời:

* Cơ cấu: phong phuacute;, đa dạng: Coacute; hơn 60 loại khoaacute;ng sản khaacute;c nhau

- Khoaacute;ng sản năng lượng: than, dầu mỏ, khiacute; tự nhiecirc;n,hellip;

- Kim loại: sắt, thiếc, bocirc;-xiacute;t,hellip;

- Phi kim loại: a-pa-tiacute;t, đaacute; vocirc;i,hellip;

* Trữ lượng: phần lớn đều coacute; trữ lượng trung bigrave;nh vagrave; nhỏ.

rarr; khocirc;ng thuận lợi cho việc khai thaacute;c vagrave; quản liacute; tagrave;i nguyecirc;n khoaacute;ng sản.

* Phacirc;n bố: tập trung chủ yếu ở miền Bắc, miền Trung vagrave; Tacirc;y Nguyecirc;n.

* Sự phong phuacute;, đa dạng của khoaacute;ng sản Việt Nam lagrave; do:

- Vị triacute; giao nhau giữa caacute;c vagrave;nh đai sinh khoaacute;ng.

- Lịch sử phaacute;t triển địa chất lacirc;u dagrave;i vagrave; phức tạp.

* Caacute;c mỏ nội sinh thường sinh ra ở caacute;c vugrave;ng coacute; đứt gatilde;y sacirc;u, uốn nếp mạnh, coacute; hoạt động mac-ma xacirc;m nhập hoặc phun tragrave;o.

* Caacute;c mỏ ngoại sinh: higrave;nh thagrave;nh từ quaacute; trigrave;nh trầm tiacute;ch tại caacute;c vugrave;ng biển nocirc;ng, vugrave;ng bờ biển hoặc caacute;c vugrave;ng trũng được bồi đắp, lắng đọng,hellip;

Cacirc;u 16: Em hatilde;y necirc;u thực trạng, nguyecirc;n nhacirc;n vagrave; một số giải phaacute;p về vấn đề sử dụng hợp liacute; tagrave;i nguyecirc;n khoaacute;ng sản.

Trả lời:

* Thực trạng:

- Nguồn tagrave;i nguyecirc;n khoaacute;ng sản khaacute; phong phuacute;, đa dạng.

- Nhiều khoaacute;ng sản coacute; trữ lượng lớn vagrave; chất lượng tốt.

- Khoaacute;ng sản lagrave; nguồn cung cấp nguyecirc;n, nhiecirc;n liệu cho nhiều ngagrave;nh cocirc;ng nghiệp vagrave; đảm bảo an ninh năng lượng cho quốc gia.

* Nguyecirc;n nhacirc;n:

- Khai thaacute;c vagrave; sử dụng khoaacute;ng sản chưa hợp liacute;.

- Cocirc;ng nghệ khai thaacute;c cograve;n lạc hậu gacirc;y latilde;ng phiacute;, ảnh hưởng đến mocirc;i trường vagrave; phaacute;t triển bền vững.

- Một số loại khai thaacute;c quaacute; mức dẫn tới nguy cơ cạn kiệt.

* Giải phaacute;p:

- Phaacute;t triển caacute;c hoạt động điều tra, thăm dograve;; khai thaacute;c, chế biến; giảm thiểu taacute;c động tiecirc;u cực đến mocirc;i trường sinh thaacute;i vagrave; cảnh quan.

- Đẩy mạnh đầu tư, higrave;nh ảnh ngagrave;nh khai thaacute;c, chế biến đồng bộ, hiệu quả với cocirc;ng nghệ tiecirc;n tiến, thiết bị hiện đại.

- Phaacute;t triển cocirc;ng nghiệp chế biến caacute;c loại khoaacute;ng sản, hạn chế xuất khẩu khoaacute;ng sản thocirc;.

- Bảo vệ khoaacute;ng sản chưa khai thaacute;c vagrave; sử dụng tiết kiệm tagrave;i nguyecirc;n khoaacute;ng sản.

- Tăng cường tổ chức tuyecirc;n truyền, phổ biến, giaacute;o dục, phaacute;p luật trong hoạt động khai thaacute;c vagrave; sử dụng khoaacute;ng sản.

Cacirc;u 17: Tại sao nước ta coacute; nguồn tagrave;i nguyecirc;n khoaacute;ng sản phong phuacute; vagrave; đa dạng?

- Do nằm ở nơi gặp gỡ giữa hai vagrave;nh đai sinh khoaacute;ng Địa Trung Hải vagrave; Thaacute;i Bigrave;nh Dương, coacute; lịch sử địa chất kiến tạo lacirc;u dagrave;i vagrave; phức tạp necirc;n khoaacute;ng sản nước ta phong phuacute; vagrave; đa dạng.

- Coacute; đủ caacute;c loại khoaacute;ng sản (nhiecirc;n liệu, kim loại, phi kim loại) nhưng quy mocirc; vagrave; trữ lượng khocirc;ng đều, phần lớn lagrave; caacute;c mỏ vừa vagrave; nhỏ. Một số mỏ coacute; trữ lượng lớn lagrave; dầu khiacute;, than, bocirc; xiacute;t, đaacute; vocirc;i, apatit...

Cacirc;u 18: Chứng minh nước ta coacute; nguồn tagrave;i nguyecirc;n khoaacute;ng sản phong phuacute;, đa dạng.

Trả lời:

- Trecirc;n latilde;nh thổ (đất liền vagrave; biển đảo) coacute; khoảng 5000 điểm quặng vagrave; tụ khoaacute;ng của gần 60 loại khoaacute;ng sản, gồm

+ Khoaacute;ng sản năng lượng: than, dầu, khiacute; tự nhiecirc;n.

+ Khoaacute;ng sản kim loại: sắt, đồng, chigrave;, kẽm, bocirc; xiacute;t, thiếc,hellip;

+ Khoaacute;ng sản phi kim loại: Apatit, đaacute; quyacute;, đaacute; vocirc;i,hellip;

- Một số khoaacute;ng sản coacute; trữ lượng lớn như than, dầu khiacute;, apatit, đaacute; vocirc;i, sắt, crocirc;m, bocirc;xit, đồng, thiếc,hellip;

Cacirc;u 19: Chứng minh tagrave;i nguyecirc;n khoaacute;ng sản nước ta rất phong phuacute;, đa dạng nhưng phacirc;n bố khocirc;ng đồng đều trong khocirc;ng gian.

Trả lời:

- Than đaacute; coacute; trữ lượng lớn, phacirc;n bố tập trung ở bể than Quảng Ninh với trữ lượng hơn 7 tỉ tấn.

- Dầu mỏ vagrave; khiacute; tự nhiecirc;n: coacute; tổng trữ lượng khoảng 10 tỉ tấn dầu quy đổi, tập trung ở vugrave;ng thềm lục địa phiacute;a Nam. Caacute;c mỏ đang khai thaacute;c lagrave; Bạch Hổ, Rồng, Đại Hugrave;nghellip;

- Đaacute; vocirc;i: tổng trữ lượng lecirc;n đến 8 tỷ tấn, phacirc;n bố chủ yếu ở vugrave;ng nuacute;i phiacute;a Bắc vagrave; Bắc Trung Bộ.

Cacirc;u 20: Quan saacute;t Atlat Địa liacute; Việt Nam ndash; trang 8 vagrave; cho biết tecirc;n những mỏ sắt của nước ta.

Trả lời:

Những mỏ sắt của nước ta lagrave;: Tugrave;ng Baacute;, Trấn Yecirc;n, Trại Cau, Thạch Khecirc;, Văn Bagrave;n.