Ocirc;N TẬP CHƯƠNG 2

KHIacute; HẬU VAgrave; THUỶ VĂN VIỆT NAM

Cacirc;u 1: Quan saacute;t Atlat Địa liacute; Việt Nam ndash; trang 9 vagrave; kể tecirc;n những nơi coacute; lượng mưa trecirc;n 400mm vagrave;o nửa cuối năm.

Trả lời:

Những nơi coacute; lượng mưa trecirc;n 400mm vagrave;o nửa cuối năm lagrave;: Sa Pa, Thanh Hoacute;a, Đồng Hới, Đagrave; Nẵng

Cacirc;u 2: Quan saacute;t Atlat Địa liacute; Việt Nam ndash; trang 9 vagrave; kể tecirc;n những cơn batilde;o ảnh hưởng đến miền Trung của nước ta.

Trả lời:

Những cơn batilde;o ảnh hưởng đến miền Trung của nước ta lagrave;: Batilde;o thaacute;ng 9, batilde;o thaacute;ng 10, batilde;o thaacute;ng 11.

Cacirc;u 3: Trigrave;nh bagrave;y tiacute;nh chất nhiệt đới ẩm gioacute; mugrave;a của khiacute; hậu Việt Nam.

Trả lời:

* Tiacute;nh chất nhiệt đới:

- Nhiệt độ khocirc;ng khiacute; trung bigrave;nh năm: lớn hơn 20oC vagrave; tăng dần từ bắc vagrave;o nam.

- Số giờ nắng đạt từ 1 400 ndash; 3 000 giờ/năm, caacute;n cacirc;n bức xạ từ 70 ndash; 100 kcal/cm2/năm.

* Tiacute;nh chất ẩm:

- Độ ẩm khocirc;ng khiacute; cao, trung bigrave;nh trecirc;n 80%.

- Lượng mưa lớn, trung bigrave;nh dao động từ 1 500 ndash; 2 000mm/ năm.

* Tiacute;nh chất gioacute; mugrave;a: Nằm trong phạm vi hoạt động của gioacute; Tiacute;n phong baacute;n cầu bắc vagrave; chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của caacute;c khối khiacute; hoạt động theo mugrave;a:

- Gioacute; mugrave;a đocirc;ng (từ thaacute;ng 11 đến thaacute;ng 4 năm sau):

+ Miền Bắc: coacute; mugrave;a đocirc;ng lạnh

+ Từ datilde;y Bạch Matilde; trở vagrave;o: gacirc;y mưa cho vugrave;ng biển Nam Trung Bộ.

+ Tacirc;y Nguyecirc;n vagrave; Nam Bộ: thời tiết noacute;ng, khocirc;/

- Gioacute; mugrave;a hạ (từ thaacute;ng 5 đến thaacute;ng 10): Chủ yếu coacute; hướng Tacirc;y Nam.

+ Vagrave;o đầu mugrave;a hạ:

• Đồng bằng Nam Bộ vagrave; Tacirc;y Nguyecirc;n coacute; mưa lớn.

• Phiacute;a đocirc;ng datilde;y Trường Sơn vagrave; phiacute;a nam khu vực Tacirc;y Bắc: thời tiết khocirc; noacute;ng.

+ Vagrave;o giữa vagrave; cuối mugrave;a hạ: mưa nhiều trecirc;n cả nước vagrave; kegrave;m batilde;o.

Cacirc;u 4: Trong giai đoạn gioacute; mugrave;a đocirc;ng bắc hoạt động, thời tiết vagrave; khiacute; hậu ở caacute;c miền của nước ta coacute; giống nhau khocirc;ng? Vigrave; sao?

Trả lời:

Trong mugrave;a gioacute; đocirc;ng bắc, thời tiết vagrave; khiacute; hậu ở caacute;c miền của nước ta khocirc;ng giống nhau vigrave; latilde;nh thổ nước ta keacute;o dagrave;i từ 8o34rsquo;B đến 23o23rsquo;B.

- Miền Bắc chịu ảnh hưởng mạnh của gioacute; mugrave;a đocirc;ng bắc necirc;n thời tiết lạnh, cagrave;ng vagrave;o nam gioacute; mugrave;a đocirc;ng bắc cagrave;ng biến tiacute;nh noacute;ng dần.

- Khu vực Tacirc;y Bắc nằm khuất sau datilde;y Hoagrave;ng Liecirc;n Sơn necirc;n mugrave;a đocirc;ng ngắn vagrave; ấm hơn miền Bắc vagrave; Đocirc;ng Bắc Bộ.

- Khu vực Trung Bộ coacute; datilde;y nuacute;i Trường Sơn chắn gioacute; đocirc;ng bắc đi qua biển mang hơi nước gacirc;y mưa mugrave;a đocirc;ng.

Cacirc;u 5: Chứng minh vị triacute; nước ta đatilde; lagrave;m cho khiacute; hậu coacute; những neacute;t độc đaacute;o.

Trả lời:

Vị triacute; nước ta coacute; những đặc điểm sau đacirc;y necirc;n đatilde;i lagrave;m cho khiacute; hậu coacute; những neacute;t độc đaacute;o:

- Nước ta nằm hoagrave;n toagrave;n trong vograve;ng đai nhiệt đới.

- Nước ta nằm ở trung tacirc;m khu vực gioacute; mugrave;a Đocirc;ng Nam Aacute;.

- Nước ta coacute; latilde;nh thổ hẹp từ tacirc;y sang động vagrave; bagrave;i tới 15o vĩ độ từ bắc xuống nam.

- Nước ta nằm trecirc;n một baacute;n đảo, tận cugrave;ng của lục địa u ndash; Aacute; rộng nhất thế giới.

- Nước ta giaacute;p Thaacute;i Bigrave;nh Dương ở phiacute;a đocirc;ng vagrave; phiacute;a nam, chịu ảnh hưởng thường xuyecirc;n của caacute;c trận batilde;o nhiệt đới, sinh ra trong Thaacute;i Bigrave;nh Dương.

Cacirc;u 6: Quan saacute;t Atlat Địa liacute; Việt Nam ndash; trang 10 hoặc Higrave;nh 6.1 vagrave; kể tecirc;n những con socirc;ng thuộc lưu vực socirc;ng Hồng.

Trả lời:

Những con socirc;ng thuộc lưu vực socirc;ng Hồng lagrave;: Socirc;ng Hồng, socirc;ng Đagrave;, socirc;ng Lộ, socirc;ng Chảy, socirc;ng Đaacute;y, socirc;ng Gacirc;m

Cacirc;u 7: Quan saacute;t Higrave;nh 6.1 vagrave; đọc tecirc;n caacute;c con socirc;ng thuộc lưu vực socirc;ng khaacute;c ở Việt Nam

Trả lời:

Những con socirc;ng thuộc lưu vực socirc;ng khaacute;c lagrave;: socirc;ng Gianh, socirc;ng Quảng Trị, socirc;ng Tragrave; Khuacute;c, socirc;ng Kigrave; Lộ.

Cacirc;u 8: Trigrave;nh bagrave;y đặc điểm chung của socirc;ng ngograve;i Việt Nam.

Trả lời:

- Mạng lưới socirc;ng ngograve;i dagrave;y đặc, phacirc;n bố rộng khắp trecirc;n cả nước.

- Chủ yếu lagrave; socirc;ng nhỏ.

- Hướng chảy: hướng tacirc;y bắc ndash; đocirc;ng nam vagrave; vograve;ng cung, một số socirc;ng chảy theo hướng tacirc;y ndash; đocirc;ng,hellip;

- Chế độ dograve;ng chảy phacirc;n hai mugrave;a rotilde; rệt: mugrave;a lũ vagrave; mugrave;a cạn.

- Trung bigrave;nh lượng nước trong mugrave;a lũ chiếm 70 - 80%.

- Socirc;ng ngograve;i nước ta coacute; nhiều nước (hơn 800 tỉ m3/năm) vagrave; lượng phugrave; sa khaacute; lớn (200 triệu tấn/năm).

Cacirc;u 9: Tại sao chế độ nước, mugrave;a lũ của socirc;ng ngograve;i ở ba miền coacute; sự khaacute;c nhau?

Trả lời:

Coacute; sự khaacute;c nhau giữa chế độ nước vagrave; mugrave;a lũ của socirc;ng ngograve;i ở ba miền lagrave; vigrave;:

- Socirc;ng ngograve;i Bắc Bộ: (tiecirc;u biểu lagrave; socirc;ng Hồng):

+ Coacute; chế độ nước theo mugrave;a, thất thường.

+ Mugrave;a lũ: từ thaacute;ng 6 đến thaacute;ng 10.

+ Lũ tập trung nhanh vagrave; keacute;o dagrave;i do coacute; mưa theo mugrave;a.

+ Mạng lưới socirc;ng coacute; dạng higrave;nh nan quạt necirc;n nước lũ bị dồn neacute;n vagrave; thoaacute;t nước chậm

- Socirc;ng ngograve;i Trung Bộ: (tiecirc;u biểu lagrave; socirc;ng Thu Bồn):

+ Mugrave;a mưa đến chậm hơn caacute;c miền khaacute;c.

+ Mạng lưới socirc;ng cũng coacute; higrave;nh dạng nan quạt necirc;n lũ lecirc;n nhanh vagrave; đột ngột.

+ Mugrave;a lũ keacute;o dagrave;i từ thaacute;ng 9 đến thaacute;ng 12.

+ Gioacute; mugrave;a hạ bị datilde;y Trường Sơn chắn lại necirc;n khocirc;ng gacirc;y mưa lớn.

- Socirc;ng ngograve;i Nam Bộ: (tiecirc;u biểu lagrave; socirc;ng Mecirc; Cocirc;ng):

+ Mạng lưới socirc;ng dạng locirc;ng chim vagrave; được điều tiết bởi hồ Tocirc;n-lecirc; Saacute;p (Cam-pu-chia) necirc;n nước lũ lecirc;n vagrave; xuống chậm.

+ Địa higrave;nh chủ yếu lagrave; đồng bằng rộng lớn, bằng phẳng necirc;n nước chảy điều hograve;a hơn.

+ Mugrave;a lũ bắt đầu từ thaacute;ng 7 đến thaacute;ng 11.

Cacirc;u 10: Trong cugrave;ng một kiểu khiacute; hậu nhiệt đới ẩm gioacute; mugrave;a nhưng hệ thống socirc;ng Hồng hay gacirc;y ra lũ lụt, coacute; chế độ nước thất thường, cograve;n hệ thống socirc;ng Cửu Long lại điều hograve;a hơn. Hatilde;y giải thiacute;ch sự khaacute;c nhau đoacute;.

Trả lời:

- Hệ thống socirc;ng Hồng gồm coacute; hai socirc;ng lớn lagrave; socirc;ng Hồng vagrave; socirc;ng Đagrave; đều bắt nguồn từ Trung Quốc. Khi chảy vagrave;o nước ta, phần lớn chiều dagrave;i caacute;c socirc;ng đều chảy qua vugrave;ng nuacute;i Tacirc;y Bắc, coacute; nuacute;i non hiểm trở, độ dốc lớn, thảm thực vật đatilde; bị tagrave;n phaacute; nhiều. Mặt khaacute;c, do lưu vực của hệ thống socirc;ng khaacute; rộng, lượng nước cung cấp rất lớn về mugrave;a mưa Nước ở phần thượng lưu được tập trung khaacute; nhanh, dồn một lượng nước lớn về hạ lưu lagrave;m cho nước socirc;ng hay dacirc;ng cao đột ngột.

- Socirc;ng Cửu Long bắt nguồn ở Tacirc;y Tạng trecirc;n độ cao 5000m. Đacirc;y lagrave; một trong những con socirc;ng lớn của thế giới, chảy qua 5 nước với tecirc;n gọi lagrave; Mecirc; Cocirc;ng. Chiều dagrave;i socirc;ng tổng cộng lecirc;n tới 4500 km, đoạn hạ lưu chảy vagrave;o nước ta gọi lagrave; Cửu Long dagrave;i 230 km. Tổng lượng nước của socirc;ng rất lớn, gấp 5 lần socirc;ng Hồng, nhưng lograve;ng socirc;ng lại rộng, socirc;ng đổ ra biển bằng 9 cửa, necirc;n lượng nước thoaacute;t nhanh. Đặc biệt đoạn nagrave;y chảy qua Phnocirc;m Pecirc;nh (Cam-pu-chia) socirc;ng Mecirc; Cocirc;ng được nối với Biển Hồ giuacute;p điều tiết nước socirc;ng. Mugrave;a nước lớn, Biển Hồ nhận nước vagrave;o lagrave;m giảm mực nước socirc;ng. Về mugrave;a khocirc;, nước lại từ Biển Hồ theo dograve;ng Tocirc;n Lecirc; Saacute;p chảy vagrave;o Cửu Long necirc;n socirc;ng Mecirc; Cocirc;ng điều hograve;a hơn.

Cacirc;u 11: Quan saacute;t Atlat Địa liacute; Việt Nam ndash; trang 10 vagrave; kể tecirc;n những cửa socirc;ng magrave; socirc;ng Mecirc; Kocirc;ng đổ ra Biển Đocirc;ng.

Trả lời:

Những cửa socirc;ng magrave; socirc;ng Mecirc; Kocirc;ng đổ ra Biển Đocirc;ng lagrave;: cửa Tiểu, cửa Đại, cửa Ba Lai, cửa Hagrave;m Luocirc;ng, cửa Cổ Chiecirc;n, cửa Cung Hầu, cửa Baacute;t Xắc, cửa Tranh Đề.

Cacirc;u 12: Kể tecirc;n những batilde;i biển ở khu vực miền Trung nước ta.

Trả lời:

Những batilde;i biển đẹp ở khu vực miền Trung nước ta lagrave;: Sầm Sơn, Cửa Lograve;, Thiecirc;n Cầm, Quảng Bigrave;nh, Mỹ Khecirc;, Lăng Cocirc;, Cugrave; Lao Chagrave;m,hellip;

Cacirc;u 13: Kể tecirc;n những chợ nổi nổi tiếng ở khu vực miền Tacirc;y magrave; em biết.

Trả lời:

Những chợ nổi nổi tiếng ở khu vực miền Tacirc;y lagrave;: Chợ nổi Caacute;i Răng (Cần Thơ), chợ nổi Caacute;i Begrave; (Tiền Giang), chợ nổi Long Xuyecirc;n (An Giang),hellip;

Cacirc;u 14: Necirc;u những ảnh hưởng của khiacute; hậu đối với sản xuất nocirc;ng nghiệp.

Trả lời:

* Thuận lợi:

- Tiacute;nh chất nhiệt đới rarr; nocirc;ng nghiệp nhiệt đới coacute; nhiều sản phẩm nocirc;ng nghiệp coacute; giaacute; trị kinh tế cao.

- Khiacute; hậu nhiệt đới ẩm rarr; phaacute;t triển cacirc;y trồng, vật nuocirc;i nhiệt đới.

- Sản xuất nocirc;ng nghiệp tiến hagrave;nh quanh năm, tăng vụ, tăng năng suất.

- Sự phacirc;n hoacute;a khiacute; hậu rarr; sự khaacute;c biệt mugrave;a vụ giữa caacute;c vugrave;ng vagrave; sự đa dạng sản phẩm nocirc;ng nghiệp trecirc;n cả nước.

- Phaacute;t triển caacute;c cacirc;y trồng, vật nuocirc;i cận nhiệt đới vagrave; ocirc;n đới.

* Khoacute; khăn:

- Nhiều thiecirc;n tai như batilde;o, lũ, hạn haacute;n, sương muối, reacute;t đậm, reacute;t hại,hellip; lagrave;m thiệt hại sản xuất nocirc;ng nghiệp.

- Mocirc;i trường noacute;ng ẩm rarr; sacirc;u bệnh phaacute;t triển gacirc;y ảnh hưởng đến sản lượng vagrave; chất lượng nocirc;ng sản.

Cacirc;u 15: Tại sao mugrave;a hegrave; ở nước ta vẫn phaacute;t triển được caacute;c sản phẩm cocirc;ng nghiệp cận nhiệt vagrave; ocirc;n đới?

Trả lời:

- Trong mugrave;a hegrave; ở nước ta vẫn phaacute;t triển được caacute;c sản phẩm nocirc;ng nghiệp cận nhiệt đới vagrave; ocirc;n đới, vigrave;: khiacute; hậu coacute; sự phacirc;n hoaacute; theo độ cao necirc;n trecirc;n những vugrave;ng nuacute;i cao của nước ta sẽ higrave;nh thagrave;nh caacute;c vagrave;nh đai cận nhiệt vagrave; ocirc;n đới ngay cả trong mugrave;a hegrave;. Đacirc;y lagrave; điều kiện thuận lợi để phaacute;t triển caacute;c nocirc;ng sản coacute; nguồn gốc cận nhiệt vagrave; ocirc;n đới.

- Viacute; dụ: caacute;c sản phẩm nocirc;ng nghiệp cận nhiệt đới vagrave; ocirc;n đới như bắp cải, su su, suacute;p lơ, cagrave; chua,... ở Đagrave; Lạt, Sa Pa, Tam Đảo,...

Cacirc;u 16: Chứng minh khiacute; hậu nhiệt đới gioacute; mugrave;a đatilde; ảnh hưởng sacirc;u sắc đến sản xuất nocirc;ng nghiệp ở nước ta?

Trả lời:

- Tiacute;nh chất nhiệt đới:

+ Nhiệt độ khocirc;ng khiacute; trung bigrave;nh năm: lớn hơn 20oC vagrave; tăng dần từ bắc vagrave;o nam.

+ Số giờ nắng đạt từ 1 400 ndash; 3 000 giờ/năm, caacute;n cacirc;n bức xạ từ 70 ndash; 100 kcal/cm2/năm.

rarr; Ảnh hưởng: tạo necirc;n một nền nocirc;ng nghiệp nhiệt đới coacute; nhiều sản phẩm nocirc;ng nghiệp coacute; giaacute; trị kinh tế cao.

- Tiacute;nh chất nhiệt đới, ẩm: với lượng nhiệt, ẩm dồi dagrave;o.

rarr; Ảnh hưởng: sản xuất nocirc;ng nghiệp tiến hagrave;nh quanh năm, tăng vụ, tăng năng suất.

- Tiacute;nh chất gioacute; mugrave;a: miền Bắc coacute; mugrave;a đocirc;ng lạnh, miền nam coacute; hai mugrave;a mưa vagrave; khocirc;:

rarr; Ảnh hưởng:

+ Miền Bắc: phaacute;t triển caacute;c sản phẩm nocirc;ng nghiệp cận nhiệt vagrave; ocirc;n đới.

+ Miền Nam: phaacute;t triển cacirc;y lương thực, cacirc;y cocirc;ng nghiệp, cacirc;y ăn quả nhiệt đới.

Cacirc;u 17: Dựa vagrave;o những kiến thức đatilde; học hoặc đatilde; tigrave;m hiểu, kể tecirc;n 3 biểu hiện của biến đổi khiacute; hậu.

Trả lời:

3 biểu hiện của biến đổi khiacute; hậu:

- Sự noacute;ng lecirc;n toagrave;n cầu.

- Mực nước biển dacirc;ng.

- Gia tăng caacute;c hiện tượng thiecirc;n nhiecirc;n cực đoan như băng tan, lũ lụt, batilde;o,hellip;

Cacirc;u 18: Kể tecirc;n iacute;t nhất 3 hoạt động của con người coacute; khả năng lagrave;m biến đổi khiacute; hậu:

Trả lời:

3 hoạt động của con người coacute; khả năng lagrave;m biến đổi khiacute; hậu:

- Đốt rừng, phaacute; rừng lagrave;m nương rẫy.

- Xả raacute;c thải, khoacute;i bụi bẩn lagrave;m ocirc; nhiễm mocirc;i trường nước, khocirc;ng khiacute;.

- Lạm dụng phacirc;n boacute;n, hoacute;a chất độc hại trong nocirc;ng nghiệp lagrave;m ảnh hưởng đến tagrave;i nguyecirc;n đất vagrave; tagrave;i nguyecirc;n sinh vật.

Cacirc;u 19: Necirc;u những taacute;c động của biến đổi khiacute; hậu đối với khiacute; hậu vagrave; thủy văn của nước ta:

Trả lời:

* Đối với khiacute; hậu:

- Biến đổi về nhiệt độ: nhiệt độ trung bigrave;nh năm ở xu thế tăng trecirc;n phạm vi cả nước với mức tăng trung bigrave;nh toagrave;n quốc lagrave; 0,98oC (từ 1958 ndash; 2018)

- Biến đổi về lượng mưa: tiacute;nh trung bigrave;nh trecirc;n cả nước tổng lượng mưa năm coacute; sự biến động trong thời kỳ từ 1958 đến 2018.

- Gia tăng caacute;c hiện tượng thời tiết cực đoan: mưa lớn, batilde;o, reacute;t đậm, reacute;t hại, hạn haacute;n.

- Số ngagrave;y nắng noacute;ng tăng; số ngagrave;y reacute;t đậm, reacute;t hại coacute; biện động mạnh; số cơn batilde;o mạnh lecirc;n, mugrave;a mưa coacute; nhiều trận mưa lớn, keacute;o dagrave;i vagrave; gacirc;y ra lũ queacute;t, ngập luacute;t.

rarr; Thời tiết trở necirc;n khắc nghiệt hơn.

* Đối với thủy văn:

- Do tổng lượng mưa trung bigrave;nh năm coacute; sự biến động lagrave;m lưu lượng nước socirc;ng cũng biến động theo.

- Sự checirc;nh lệch lưu lượng nước giữa mugrave;a lũ vagrave; mugrave;a cạn gia tăng.

+ Mugrave;a lũ: số ngagrave;y mưa lớn gia tăng necirc;n tigrave;nh trạng lũ queacute;t ở vugrave;ng nuacute;i vagrave; ngập lụt ở vugrave;ng đồng bằng ngagrave;y cagrave;ng nghiecirc;m trọng hơn.

+ Mugrave;a cạn: lưu lượng nước giảm, gia tăng tigrave;nh trạng thiếu nước cho sinh hoạt vagrave; sản xuất ở caacute;c địa phương.

Cacirc;u 20: Necirc;u nguyecirc;n nhacirc;n biến đổi khiacute; hậu tại Việt Nam.

Trả lời:

- Do nhu cầu sinh hoạt vagrave; lao động của con người đang lạm dụng tagrave;i nguyecirc;n thiecirc;n nhiecirc;n.

- Lượng khiacute; thải lớn từ ocirc; tocirc;, xe maacute;y, caacute;c nhagrave; maacute;y, khu cocirc;ng nghiệp tăng cao trong những năm gần đacirc;y.

- Sự thay đổi quỹ đạo của Traacute;i Đất vagrave; quaacute; trigrave;nh kiến tạo ảnh hưởng đến địa higrave;nh Việt Nam.