BÀI 19. KHÁI QUÁT VỀ SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở SINH VẬT

I. KHÁI NIỆM VÀ DẤU HIỆU ĐẶC TRƯNG CỦA SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN

- Đáp án câu hỏi thảo luận:

+ Ví dụ 1: là quá trình phát triển.

+ Ví dụ 2: là quá trình phát triển.

+ Khi có những dấu hiệu đặc trưng.

+ Dấu hiệu đặc trưng của sinh trưởng: tăng số lượng, kích thước và khối lượng tế bào dựa trên cơ chế phân bào.

+ Dấu hiệu đặc trưng của phát triển:

- Sinh trưởng: tăng số lượng, kích thước và khối lượng tế bào.

- Phân hóa tế bào: quá trình các tế bào thay đổi cấu trúc và chuyên hóa chức năng.

- Phát sinh hình thái cơ quan, cơ thể.

⇨ Kết luận:

- Sinh trưởng là quá trình tăng kích thước và khối lượng cơ thể theo thời gian.

- Phát triển là toàn bộ những biến đổi diễn ra trong chu kỳ sống của cá thể, bao gồm 3 quá trình: sinh trưởng, phân hóa tế bào và phát sinh hình thái cơ quan, cơ thể.

II. MỐI QUAN HỆ GIỮA SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN

- Đáp án câu hỏi hộp Dừng lại và suy ngẫm trang 126:

+ Sinh trưởng là quá trình tăng kích thước và khối lượng cơ thể.

+ Phát triển bao gồm: sinh trưởng, phân hóa tế bào và phát sinh hình thái cơ quan, cơ thể.

→ Ba quá trình này liên quan mật thiết với nhau, không tách rời và đan xen với nhau.

+ Trong quá trình phát triển, có giai đoạn chỉ có sinh trưởng, không có phân hóa tế bào.

⇨ Kết luận:

- Ba quá trình sinh trưởng, phân hóa tế bào và phát sinh hình thái liên quan mật thiết với nhau, không tách rời và đan xen với nhau.

III. VÒNG ĐỜI VÀ TUỔI THỌ CỦA SINH VẬT

- Đáp án câu 1 hộp Dừng lại và suy ngẫm trang 128:

+ Vòng đời của sinh vật là khoảng thời gian tính từ khi cơ thể được sinh ra, lớn lên, phát triển thành cơ thể trưởng thành, sinh sản tạo ra cá thể mới, già đi rồi chết.

+ Tuổi thọ của sinh vật là thời gian sống của một sinh vật.

+ Tuổi thọ của một loài sinh vật là thời gian sống trung bình của các cá thể trong loài.

+ Ví dụ: HS vận dụng hiểu biết của mình để đưa ra các ví dụ về vòng đời.

- Đáp án câu 2 hộp Dừng lại và suy ngẫm trang 128:

+ Dựa vào những hiểu biết về vòng đời của sinh vật để đưa ra các biện pháp chăm sóc phù hợp với từng giai đoạn phát triển, nhằm thu được hiệu quả kinh tế cao nhất.

+ Hiểu biết về vòng đời của sinh vật gây hại giúp con người đề ra các biện pháp phòng chống và tiêu diệt chúng một cách hiệu quả.

Kết luận: Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tuổi thọ của sinh vật và con người.