BÀI 3: BẢO HIỂM

(17 CÂU)

1. NHẬN BIẾT (6 CÂU)

Câu 1: Bảo hiểm là gì? Em hãy nêu các loại hình bảo hiểm.

Trả lời:

• Bảo hiểm là một dịch vụ tài chính thông qua đó người tham gia bảo hiểm sẽ đóng phí bảo hiểm cho bên cung cấp dịch vụ bảo hiểm để được hưởng bồi thường, chi trả bảo hiểm cho những thiệt hại mà người tham gia bảo hiểm hoặc người thứ ba phải gánh chịu khi rủi ro hay sự kiện bảo hiểm xảy ra.
• Một số loại hình bảo hiểm: bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm thương mại.

Câu 2: Bảo hiểm y tế là gì? Có mấy loại bảo hiểm y tế?

Trả lời:

• Bảo hiểm y tế là loại hình bảo hiểm thuộc lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ cộng đồng do Nhà nước thực hiện; theo đó, người tham gia bảo hiểm sẽ được chi trả một phần hoặc toàn bộ chi phí thăm khám, điều trị, phục hồi sức khoẻ nếu không may xảy ra tai nạn hoặc bệnh tật.
• Có hai loại bảo hiểm y tế:

+ Bảo hiểm y tế bắt buộc là hình thức bảo hiểm bắt buộc được áp dụng đối với

các đối tượng theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế để chăm sóc sức khoẻ, không vì mục đích lợi nhuận, do Nhà nước tổ chức thực hiện.

+ Bảo hiểm y tế tự nguyện là hình thức bảo hiểm do các công ty bảo hiểm cung cấp, áp dụng đối với những người không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm y tế bắt buộc.

Câu 3: Bảo hiểm xã hội là gì? Có mấy loại bảo hiểm xã hội?

Trả lời:

• Bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội. (Khoản 1 Điều 3 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014).
• Có 2 loại bảo hiểm xã hội: bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện.

+ Bảo hiểm xã hội bắt buộc là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người lao động và người sử dụng lao động phải tham gia. (Khoản 2 Điều 3 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014).

+ Bảo hiểm xã hội tự nguyện là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người tham gia được lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình và Nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội để người tham gia hưởng chế độ hưu trí và tử tuất. (Khoản 3 Điều 3 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014).

Câu 4: Bảo hiểm có vai trò như thế nào đối với kinh tế và xã hội?

Trả lời:

Bảo hiểm có vai trò to lớn cả về kinh tế và xã hội:

• Về kinh tế: góp phần chuyển giao rủi ro, là một kênh huy động vốn để đầu tư phát triển kinh tế - xã hội; ổn định và tăng thu ngân sách nhà nước, thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế.
• Về xã hội: giảm thiểu tổn thất, đảm bảo an toàn cho cuộc sống của con người; góp phần hình thành lối sống tiết kiệm trong xã hội; góp phần tạo việc làm, giảm thất nghiệp trong nền kinh tế.

Câu 5: Nếu một người không có việc làm, họ sẽ được hưởng loại bảo hiểm gì? Em hãy giới thiệu ngắn gọn về loại bảo hiểm này.

Trả lời:

• Nếu một người không có việc làm, họ sẽ được hưởng bảo hiểm thất nghiệp.
• Bảo hiểm thất nghiệp là sự bảo đảm được bù đắp một phần thu nhập, hỗ trợ học nghề, duy trì và tìm kiếm việc làm cho người lao động khi bị mất việc làm trên cơ sở đóng góp vào quỹ bảo hiểm thất nghiệp.

Câu 6: Bảo hiểm thương mại là gì? Trong bảo hiểm thương mại bao gồm những bảo hiểm nào? Em hãy giới thiệu các loại bảo hiểm đó.

Trả lời:

• Bảo hiểm thương mại là hoạt động của tổ chức bảo hiểm chấp nhận rủi ro của người được bảo hiểm trên cơ sở bên mua bảo hiểm đóng phí bảo hiểm để tổ chức bảo hiểm bồi thường, trả tiền bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm theo thoả thuận trong hợp đồng bảo hiểm đã được hai bên kí kết.
• Trong bảo hiểm thương mại có 3 loại bảo hiểm là:

+ Bảo hiểm tài sản là hình thức bảo hiểm mà đối tượng của nó là tài sản nhằm bồi thường thiệt hại cho người được bảo hiểm khi xảy ra rủi ro gây tổn thất cho tài sản như mất cắp, cháy nổ, đâm va, hỏng hóc do thiên tai,...

+ Bảo hiểm con người là hình thức bảo hiểm mà đối tượng bảo hiểm là sức khoẻ, thân thể và tính mạng của con người như ốm đau, bệnh tật, tai nạn, thương tật, bệnh hiểm nghèo,...

+ Bảo hiểm trách nhiệm dân sự là trách nhiệm hay nghĩa vụ bồi thường. Thông thường, bảo hiểm trách nhiệm dân sự được thực hiện dưới hình thức bắt buộc như bảo hiểm xe cơ giới, bảo hiểm thân tàu, bảo hiểm hàng hoá, bảo hiểm hàng không, bảo hiểm cháy nổ, bảo hiểm nông nghiệp,...

2. THÔNG HIỂU (5 CÂU)

Câu 1: Em hãy giải thích tại sao bảo hiểm lại có vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội?

Trả lời:

Bảo hiểm có vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội vì nó:

• Chuyển giao rủi ro, giúp các cá nhân và doanh nghiệp ổn định tài chính khi có rủi ro xảy ra.
• Huy động vốn từ phí bảo hiểm để đầu tư phát triển kinh tế.
• Ổn định thu ngân sách nhà nước và thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế.
• Giảm thiểu tổn thất và bảo vệ cuộc sống, sức khỏe con người, đồng thời tạo việc làm và giảm thất nghiệp.

Câu 2: So sánh bảo hiểm y tế bắt buộc và bảo hiểm y tế tự nguyện. Điểm giống nhau và khác nhau của hai loại hình bảo hiểm này là gì?

Trả lời:

Giống nhau: Cả hai loại bảo hiểm đều nhằm chăm sóc sức khỏe cho người tham gia và giúp họ chi trả chi phí khám chữa bệnh khi có rủi ro xảy ra.

Khác nhau:

• Bảo hiểm y tế bắt buộc: Được Nhà nước quy định và tổ chức cho các đối tượng phải tham gia, không vì mục đích lợi nhuận.
• Bảo hiểm y tế tự nguyện: Do các công ty bảo hiểm cung cấp, áp dụng cho những người không thuộc diện phải tham gia bảo hiểm y tế bắt buộc.

Câu 3: Bảo hiểm xã hội tự nguyện khác với bảo hiểm xã hội bắt buộc ở điểm nào?

Trả lời:

• Bảo hiểm xã hội bắt buộc: Người lao động và người sử dụng lao động phải tham gia theo quy định của pháp luật. Mức đóng và phương thức đóng được quy định cố định.
• Bảo hiểm xã hội tự nguyện: Người tham gia tự nguyện lựa chọn mức đóng và phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình, đồng thời được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm để hưởng các chế độ như hưu trí và tử tuất.

Câu 4: Tại sao bảo hiểm thất nghiệp lại được xem là biện pháp hỗ trợ người lao động khi không có việc làm?

Trả lời:

Bảo hiểm thất nghiệp giúp người lao động khi không có việc làm bằng cách:

• Bù đắp một phần thu nhập khi mất việc, giúp người lao động ổn định tài chính trong thời gian tìm kiếm công việc mới.
• Hỗ trợ học nghề và tìm kiếm việc làm, giúp người lao động nhanh chóng tái hòa nhập vào thị trường lao động.

Câu 5: Em hãy giải thích lý do vì sao bảo hiểm lại góp phần hình thành lối sống tiết kiệm trong xã hội?

Trả lời:

Bảo hiểm khuyến khích người tham gia đóng phí thường xuyên để đảm bảo an toàn tài chính khi có rủi ro xảy ra. Việc đóng phí bảo hiểm định kỳ giúp mọi người quản lý tài chính cá nhân tốt hơn, tiết kiệm cho tương lai và dự phòng các rủi ro bất ngờ, từ đó hình thành thói quen sống tiết kiệm và có trách nhiệm với cuộc sống của mình.

3. VẬN DỤNG (4 CÂU)

Câu 1: Một người lao động đang làm việc tại một công ty, nhưng bất ngờ gặp tai nạn lao động và không thể làm việc trong một thời gian dài. Người lao động này đã tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Em hãy cho biết quyền lợi bảo hiểm xã hội mà người lao động này được hưởng trong trường hợp này là gì?

Trả lời:

Người lao động sẽ được hưởng chế độ bảo hiểm xã hội bao gồm bồi thường hoặc hỗ trợ thu nhập do mất khả năng lao động tạm thời hoặc dài hạn. Ngoài ra, nếu gặp tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp, họ cũng sẽ được hưởng chế độ khám chữa bệnh theo quy định của bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Câu 2: Một người tham gia bảo hiểm thương mại với mục đích bảo vệ tài sản của mình. Sau một trận thiên tai, ngôi nhà của người này bị hư hỏng nặng. Em hãy xác định loại bảo hiểm mà người này sẽ được hưởng và giải thích quá trình bồi thường trong trường hợp này.

Trả lời:

Người này sẽ được hưởng bảo hiểm tài sản trong bảo hiểm thương mại. Quá trình bồi thường sẽ diễn ra dựa trên các điều khoản đã được thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm. Công ty bảo hiểm sẽ thẩm định thiệt hại và chi trả số tiền bồi thường để khắc phục hậu quả thiệt hại tài sản do thiên tai gây ra.

Câu 3: Em hãy tìm hiểu về tình hình bảo hiểm y tế tại địa phương mình. Theo em, bảo hiểm y tế đã mang lại những lợi ích gì cho người dân, đặc biệt trong việc chăm sóc sức khỏe?

Trả lời:

Tại địa phương, bảo hiểm y tế giúp người dân tiếp cận với dịch vụ chăm sóc sức khỏe với chi phí thấp hoặc được miễn phí, đặc biệt là đối với những trường hợp mắc bệnh nặng, cần điều trị dài hạn. Bảo hiểm y tế giúp giảm gánh nặng tài chính khi khám chữa bệnh, góp phần cải thiện sức khỏe và đời sống của người dân.

Câu 4: Hiện nay, nhiều người lao động tự do không tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Theo em, họ có thể gặp phải những rủi ro gì nếu không tham gia loại bảo hiểm này?

Trả lời:

Những người lao động tự do không tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện sẽ gặp rủi ro như không được bảo đảm thu nhập khi về già, không được hưởng chế độ hưu trí hay trợ cấp tử tuất. Khi gặp rủi ro như tai nạn, bệnh tật, họ sẽ không nhận được sự hỗ trợ từ quỹ bảo hiểm, dẫn đến khó khăn trong việc trang trải chi phí sinh hoạt và y tế.

4. VẬN DỤNG CAO (2 CÂU)

Câu 1: Một số ý kiến cho rằng, trong tương lai, bảo hiểm xã hội tự nguyện nên được điều chỉnh để thu hút nhiều người tham gia hơn. Em hãy đề xuất những cải cách cụ thể để cải thiện chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện và giải thích tại sao những thay đổi này lại cần thiết.

Trả lời:

Để thu hút nhiều người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện hơn, cần thực hiện các cải cách sau:

• Giảm mức đóng: Giảm gánh nặng tài chính cho người lao động tự do bằng cách giảm mức đóng bảo hiểm hoặc áp dụng linh hoạt phương thức đóng theo thu nhập.
• Mở rộng quyền lợi: Bổ sung các quyền lợi như bảo hiểm thai sản, ốm đau, tai nạn lao động nhằm làm cho bảo hiểm xã hội tự nguyện trở nên hấp dẫn và toàn diện hơn.
• Tăng cường truyền thông: Nâng cao nhận thức của người dân về lợi ích dài hạn của bảo hiểm xã hội tự nguyện thông qua các chiến dịch tuyên truyền.
• …

Câu 2: Giả sử em là chủ một doanh nghiệp nhỏ và cần chọn loại bảo hiểm phù hợp cho nhân viên. Em sẽ chọn bảo hiểm y tế bắt buộc hay bảo hiểm thương mại? Hãy phân tích sự khác biệt giữa hai loại bảo hiểm này và giải thích tại sao em lại chọn loại bảo hiểm đó.

Trả lời:

Là chủ doanh nghiệp, tôi sẽ chọn bảo hiểm y tế bắt buộc cho nhân viên vì đây là yêu cầu của pháp luật và mang lại quyền lợi chăm sóc sức khỏe toàn diện cho nhân viên mà không vì mục đích lợi nhuận. Bảo hiểm thương mại tuy có thể cung cấp thêm các quyền lợi bổ sung nhưng chi phí thường cao hơn và không phải là bắt buộc. Bảo hiểm y tế bắt buộc cũng giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật và tránh rủi ro pháp lý.