1. NHẬN BIẾT (5 CÂU)

Câu 1: Kể tên các chất dinh dưỡng có trong quả nhãn.

Giải chi tiết:

Quả nhãn chứa các chất dinh dưỡng như: đường, axit hữu cơ, vitamin C, K, các khoáng chất (Ca, P, Fe).

Câu 2: Trình bày các loại hoa trên một chùm hoa nhãn.

Giải chi tiết:

Có ba loại hoa trên một chùm hoa nhãn: hoa đực, hoa cái, và hoa lưỡng tính.

Câu 3: Nêu nhiệt độ và độ ẩm không khí thích hợp để cây nhãn sinh trưởng tốt.

Giải chi tiết:

Nhiệt độ thích hợp: từ 21°C - 27°C.

Độ ẩm không khí: từ 70% - 80%.

Câu 4: Loại đất nào phù hợp nhất để trồng cây nhãn? Độ pH thích hợp là bao nhiêu?

Giải chi tiết:

Loại đất phù hợp nhất là đất phù sa, với độ pH từ 6 đến 6,5.

2. THÔNG HIỂU (2 CÂU)

Câu 1: Giải thích tại sao cây nhãn có thể chịu hạn tốt nhưng lại không chịu được ngập úng lâu dài.

Giải chi tiết:

Cây nhãn, mặc dù có khả năng chịu hạn tốt nhờ hệ thống rễ ăn sâu, lan rộng, giúp cây tìm kiếm nguồn nước ở những lớp đất sâu hơn. Tuy nhiên, cây lại rất nhạy cảm với tình trạng ngập úng. Khi đất bị ngập, rễ cây thiếu oxy trầm trọng, dẫn đến tình trạng rễ bị ngạt, thối rữa, không thể hấp thụ nước và dinh dưỡng, gây ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của toàn bộ cây. Bên cạnh đó, vi sinh vật trong đất cũng bị thiếu oxy và chết đi, làm giảm khả năng cung cấp dinh dưỡng cho cây. Vì vậy, khi trồng nhãn, cần đặc biệt chú ý đến việc thoát nước tốt để tránh tình trạng ngập úng kéo dài. Nếu đất trồng nhãn có khả năng bị ngập úng, cần xây dựng hệ thống mương máng thoát nước hợp lý, hoặc trồng nhãn trên mô đất cao ráo.

Câu 2: Phân tích tại sao phương pháp nhân giống chiết cành được sử dụng phổ biến hơn so với gieo hạt trong trồng cây nhãn.

Giải chi tiết:

Phương pháp chiết cành được ưu tiên hơn hẳn so với gieo hạt khi nhân giống cây nhãn. Lý do là vì chiết cành giúp bảo tồn đầy đủ các đặc tính ưu việt của cây mẹ như năng suất cao, chất lượng quả tốt và khả năng kháng bệnh. Nhờ đó, người trồng có thể đảm bảo chất lượng sản phẩm đồng đều và ổn định. Bên cạnh đó, cây chiết có khả năng ra hoa kết trái sớm hơn, giúp rút ngắn thời gian thu hoạch và nhanh chóng thu hồi vốn. Ngoài ra, cây chiết còn có bộ rễ khỏe mạnh, thích nghi tốt với nhiều điều kiện đất đai khác nhau, tăng khả năng sống sót và phát triển. Chính vì những ưu điểm vượt trội này mà chiết cành đã trở thành phương pháp nhân giống phổ biến và hiệu quả nhất trong trồng nhãn.

3. VẬN DỤNG (4 CÂU)

Câu 1: Dựa trên đặc điểm đất và khí hậu của địa phương bạn, hãy đề xuất cách trồng và chăm sóc cây nhãn hiệu quả nhất.

Giải chi tiết:

Trồng nhãn tại Hà Nội có những thuận lợi nhất định nhờ đất đai màu mỡ và khí hậu nhiệt đới gió mùa. Tuy nhiên, để cây nhãn phát triển tốt và cho năng suất cao, bạn cần lưu ý một số điểm sau: Chọn giống nhãn phù hợp với khí hậu Hà Nội như nhãn lồng, nhãn lựu, nhãn xuồng cơm vàng; trồng vào đầu hoặc cuối mùa mưa để cây con có đủ nước; chuẩn bị đất kỹ, bón lót phân hữu cơ; trồng trên mô cao và tưới nước đều đặn. Ngoài ra, việc tỉa cành, bón phân định kỳ, phòng trừ sâu bệnh và xử lý ra hoa, đậu quả cũng rất quan trọng. Đặc biệt, do khí hậu Hà Nội có mùa đông lạnh, bạn nên che chắn cho cây vào mùa này để tránh bị rét hại.

Câu 2: Nếu bạn là một nhà nông, làm thế nào để hạn chế sự phá hoại của bọ xít trên cây nhãn mà không gây hại cho môi trường?

Giải chi tiết:

Để hạn chế sự phá hoại của bọ xít trên cây nhãn mà không gây hại cho môi trường, người nông dân có thể áp dụng nhiều biện pháp kết hợp. Đầu tiên, cần thực hiện các biện pháp canh tác như vệ sinh vườn, luân canh cây trồng và bón phân cân đối để tăng sức đề kháng cho cây. Tiếp theo, nên khuyến khích sự phát triển của thiên địch bằng cách tạo môi trường sống thuận lợi và sử dụng bẫy pheromone để thu hút bọ xít. Bên cạnh đó, các biện pháp thủ công như bắt và tiêu diệt bọ xít, ngắt bỏ ổ trứng cũng rất hiệu quả. Cuối cùng, nếu mật độ bọ xít quá cao, có thể sử dụng các loại thuốc trừ sâu sinh học có nguồn gốc từ vi sinh vật. Tuyệt đối không lạm dụng thuốc hóa học để tránh gây hại cho môi trường và sức khỏe con người.

Câu 3: Tính toán lượng phân bón cần dùng cho 10 cây nhãn khi bón thúc vào thời điểm ra hoa, với mỗi cây cần 1,5 kg đạm, 1 kg lân, và 1,5 kg kali.

Giải chi tiết:

Lượng phân bón cho 10 cây:

• Đạm: 1.5×10=15 kg
• Lân: 1×10=10 kg
• Kali: 1.5×10=15 kg

Câu 4: Lập kế hoạch bảo quản quả nhãn sau thu hoạch để đảm bảo chất lượng khi vận chuyển đến nơi tiêu thụ.

Giải chi tiết:

Để bảo quản quả nhãn sau thu hoạch đảm bảo chất lượng khi vận chuyển, cần thực hiện một quy trình chặt chẽ. Quả nhãn sau khi thu hoạch cần được làm mát nhanh, loại bỏ quả hư, đóng gói cẩn thận trong các thùng xốp hoặc khay nhựa đục lỗ. Bảo quản nhãn trong kho lạnh với nhiệt độ và độ ẩm thích hợp sẽ giúp kéo dài thời gian bảo quản. Ngoài ra, việc xử lý bằng khí ethylene hoặc hóa chất (nếu được phép) cũng có thể giúp cải thiện chất lượng quả. Quan trọng nhất là cần giám sát thường xuyên các điều kiện bảo quản để kịp thời điều chỉnh, đảm bảo nhãn luôn tươi ngon khi đến tay người tiêu dùng.

4. VẬN DỤNG CAO (2 CÂU)

Câu 1: Đề xuất một mô hình kinh doanh hiệu quả cho người trồng nhãn tại địa phương, từ khâu trồng, chăm sóc, thu hoạch đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

Giải chi tiết:

- Trồng và chăm sóc: Áp dụng kỹ thuật tiên tiến trong trồng nhãn, sử dụng giống cây năng suất cao và thân thiện với môi trường.

- Thu hoạch và bảo quản: Đầu tư vào hệ thống kho lạnh và vận chuyển đúng cách để giảm hao hụt.

- Chế biến: Chế biến thành sản phẩm như long nhãn sấy, nước ép nhãn để tăng giá trị.

- Tiêu thụ: Xây dựng thương hiệu nhãn địa phương, sử dụng các kênh phân phối trực tuyến và trực tiếp để mở rộng thị trường.

Câu 2: Cây nhãn có giá trị dinh dưỡng cao và mang lại thu nhập ổn định. Nếu muốn nhân rộng mô hình trồng nhãn ở quy mô lớn, cần giải quyết những khó khăn nào về kỹ thuật, thị trường, và nguồn lực?

Giải chi tiết:

- Kỹ thuật: Đào tạo nông dân về kỹ thuật trồng trọt, chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh hiệu quả.

- Thị trường: Xây dựng chuỗi tiêu thụ ổn định, tìm kiếm đối tác xuất khẩu và mở rộng thị trường nội địa.

- Nguồn lực: Huy động vốn đầu tư từ các tổ chức, liên kết hợp tác với doanh nghiệp chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

- Môi trường: Đảm bảo phát triển bền vững, bảo vệ tài nguyên đất và nước trong quá trình trồng.