Giáo án chuyên đề Hoá học 12 kết nối: Bài 3 Cơ chế phản ứng cộng

Trọn bộ giáo án chuyên đề hóa học 12 sách kết nối tri thức cả năm file word. Giáo án bài 3 Cơ chế phản ứng cộng. Bài soạn bám sát theo chương trình mới được trình bày khoa học, kiến thức trọng tâm, dễ dàng giảng dạychỉnh sửa đơn giản khi cần.

Nội dung chi tiết

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 3: CƠ CHẾ PHẢN ỨNG CỘNG

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

  • Trình bày được cơ chế phản ứng cộng electrophile AE vào nối đôi C=C của alkene, cơ chế phản ứng cộng nucleophile AN vào hợp chất carbonyl.
  • Giải thích được sự tạo thành sản phẩm và hướng của phản ứng cộng electrophile AE (cơ chế cộng electrophile vào nối đôi C=C của alkene theo quy tắc cộng Markovnikov).

2. Năng lực

Năng lực chung:

  • Năng lực tự chủ và tự học: Đọc SGK và tài liệu tham khảo, chủ động tìm hiểu khái niệm mới, rèn luyện kĩ năng mới và tìm kiếm câu trả lời cho các câu hỏi.
  • Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm, hợp tác với các thành viên trong nhóm/lớp, báo cáo kết quả,… trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ học tập.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Vận dụng kiến thức bài học để tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề của cuộc sống hàng ngày có liên quan.

Năng lực hóa học:

  • Năng lực nhận thức hóa học: Trình bày được cơ chế phản ứng cộng electrophile AE vào nối đôi C=C của alkene, cơ chế phản ứng cộng nucleophile AN vào hợp chất carbonyl.
  • Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Giải thích được sự tạo thành sản phẩm và hướng của phản ứng cộng electrophile AE (cơ chế cộng electrophile vào nối đôi C=C của alkene theo quy tắc cộng Markovnikov).

3. Phẩm chất

  • Chăm chỉ: Tích cực tiếp nhận kiến thức mới, tích cực giải quyết các vấn đề được nêu trong bài giảng hoặc trong hoạt động.
  • Trách nhiệm: Nhận thức đầy đủ trách nhiệm trong các hoạt động và hoàn thành hoạt động theo đúng thời gian và yêu cầu.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

  • SGK, SGV, SBT.
  • Máy tính, máy chiếu.

2. Đối với học sinh

  • SGK, vở ghi.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

a. Mục tiêu: Kích thích sự tò mò, khơi dậy hứng thú của HS về chủ đề sẽ học; tạo không khí lớp học sôi nổi, chờ đợi, thích thú.

b. Nội dung: HS trải nghiệm qua tình huống có vấn đề, trong đó chứa đựng những nội dung kiến thức, những kĩ năng để phát triển phẩm chất, năng lực mới.

c. Sản phẩm học tập: HS phần nào giải thích được lí do tại sao isopropyl chloride lại là sản phẩm chính trong phản ứng giữa HCl và propene.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

- GV nêu câu hỏi: Tại sao sản phẩm chính của phản ứng cộng HCl vào propene là isopropyl chloride?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS lắng nghe câu hỏi, suy nghĩ, thảo luận trả lời câu hỏi.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện 2 – 3 HS trả lời: Vì chlorine gắn vào tiểu phân trung gian bền.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

Bước 4: Kết luận, nhận định

- GV chưa chốt đúng sai mà dẫn dắt HS vào bài học: Để biết được câu trả lời của bạn là đúng hay sai cũng như đi tìm hiểu về cơ chế của phản ứng cộng, chúng ta cùng đi vào bài học ngày hôm nay Bài 3: Cơ chế phản ứng cộng.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu cơ chế phản ứng cộng electrophile vào nối đôi C=C của alkene

a. Mục tiêu: Khái quát được các giai đoạn của phản ứng cộng electrophile vào nối đôi C=C của alkene.

b. Nội dung: HS dựa vào kiến thức đã học của bài trước để thảo luận, trả lời các câu hỏi của GV.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về các giai đoạn của phản ứng cộng electrophile vào nối đôi C=C của alkene.

d. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC SINH

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV chia lớp thành 4 nhóm.

- GV yêu cầu các nhóm nghiên cứu thông tin mục I SGK trang 14 – 15 và hoàn thành Phiếu bài tập 1 (Đính kèm dưới hoạt động).

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS nghiên cứu thông tin trong sách và hoàn thành phiếu bài tập.

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS khi cần thiết.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện 2 – 3 HS trả lời:

* Trả lời Phiếu bài tập: Đính kèm dưới hoạt động

- Các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

Bước 4: Kết luận, nhận định

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức về phản ứng cộng electrophile vào nối đôi C=C của alkene.

- GV chuyển sang nội dung mới.

I. Phản ứng cộng electrophile AE vào nối đôi C=C của alkene

- Phản ứng cộng electrophile AE vào nối đôi C=C xảy ra qua hai giai đoạn chính:

+ Giai đoạn 1: Liên kết đôi phản ứng với tác nhân electrophile, hình thành carbocation.

+ Giai đoạn 2: Carbocation kết hợp với anion hình thành sản phẩm.

- Phản ứng cộng HX vào alkene không đối xứng, nguyên tử hydrogen sẽ ưu tiên cộng vào nguyên tử carbon có nhiều hydrogen hơn và X sẽ cộng vào nguyên tử carbon có ít hydrogen hơn.

PHIẾU BÀI TẬP 1

PHẢN ỨNG CỘNG ELECTROPHILE VÀO NỐI ĐÔI C=C CỦA ALKENE

Họ và tên:

Lớp:

Câu 1: Xét phản ứng cộng H-Br vào nối đôi C=C của ethylene:

a) Viết PTHH ở mỗi giai đoạn vào sơ đồ sau:

Giai đoạn 1

- Phân cắt dị li tác nhân phản ứng, tạo thành tác nhân electrophile:

- Tác nhân electrophile tương tác với nối đôi, tạo thành carbocation:

Giai đoạn 2

- Carbocation tương tác với anion, tạo thành sản phẩm:

b) Phản ứng cộng của H – Br vào ethylene xảy ra theo cơ chế nào? Viết kí hiệu của cơ chế đó.

….……………………………………………………………………………………

Câu 2: Xét phản ứng cộng H-OH vào nối đôi C=C của ethylene (xúc tác acid):

Viết PTHH ở mỗi giai đoạn vào sơ đồ sau:

Giai đoạn 1

Giai đoạn 2

Câu 3: Xét phản ứng cộng H-Cl vào nối đôi C=C của propene:

a) Viết công thức 2 sản phẩm cộng vào sơ đồ phản ứng trên.

………………………………………………………………………………………

….……………………………………………………………………………………

b) Theo em, mỗi sản phẩm trên được tạo thành từ carbocation nào? Carbocation nào bền hơn?

………………………………………………………………………………………

….……………………………………………………………………………………

c) Từ đó, dự đoán sản phẩm được tạo thành nhiều hơn. Kết quả đó có phù hợp với quy tắc Markovnikov không?

………………………………………………………………………………………

d) Viết các PTHH ở giai đoạn 2 (carbocation kết hợp với anion) để tạo thành 2 sản phẩm cộng.

………………………………………………………………………………………

….……………………………………………………………………………………

Câu 4: Cho sơ đồ phản ứng:

a) Viết công thức cấu tạo của A và B, biết A là sản phẩm chính, A và B là những chất đồng phân có cùng công thức phân tử C4H9Br.

………………………………………………………………………………………

….……………………………………………………………………………………

b) Viết cơ chế phản ứng để giải thích quá trình tạo thành A và B.

………………………………………………………………………………………

….……………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………

….……………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………

….……………………………………………………………………………………

Câu 5: Viết phương trình hóa học của phản ứng và cơ chế tạo thành sản phẩm chính khi cho các hợp chất dưới đây tác dụng với nước (có mặt H2SO4 loãng).

a)

b)

………………………………………………………………………………………

….……………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………

….……………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………

….……………………………………………………………………………………

Gợi ý sản phẩm

PHIẾU BÀI TẬP 1

PHẢN ỨNG CỘNG ELECTROPHILE VÀO NỐI ĐÔI C=C CỦA ALKENE

Họ và tên:

Lớp:

Câu 1: Xét phản ứng cộng H-Br vào nối đôi C=C của ethylene:

a) Viết PTHH ở mỗi giai đoạn vào sơ đồ sau:

Giai đoạn 1

- Phân cắt dị li tác nhân phản ứng, tạo thành tác nhân electrophile:

- Tác nhân electrophile tương tác với nối đôi, tạo thành carbocation:

Giai đoạn 2

- Carbocation tương tác với anion, tạo thành sản phẩm:

b) Phản ứng cộng của H – Br vào ethylene xảy ra theo cơ chế nào? Viết kí hiệu của cơ chế đó. Cơ chế cộng electrophile vào nối đôi AE.

Câu 2: Xét phản ứng cộng H-OH vào nối đôi C=C của ethylene (xúc tác acid):

Viết PTHH ở mỗi giai đoạn vào sơ đồ sau:

Giai đoạn 1

Giai đoạn 2

Câu 3: Xét phản ứng cộng H-Cl vào nối đôi C=C của propene:

a) Viết công thức 2 sản phẩm cộng vào sơ đồ phản ứng trên.

b) Theo em, mỗi sản phẩm trên được tạo thành từ carbocation nào? Carbocation nào bền hơn?

Hai sản phẩm trên tạo thành từ carbocation tương ứng sau:

c) Từ đó, dự đoán sản phẩm được tạo thành nhiều hơn. Kết quả đó có phù hợp với quy tắc Markovnikov không?

Carbocation thứ nhất bền hơn, sản phẩm chính tạo ra là 2-chloropropane, phù hợp với quy tắc Markovnikov.

d) Viết các PTHH ở giai đoạn 2 (carbocation kết hợp với anion) để tạo thành 2 sản phẩm cộng.

Câu 4: Cho sơ đồ phản ứng:

a) Viết công thức cấu tạo của A và B, biết A là sản phẩm chính, A và B là những chất đồng phân có cùng công thức phân tử C4H9Br.

b) Viết cơ chế phản ứng để giải thích quá trình tạo thành A và B.

Câu 5: Viết phương trình hóa học của phản ứng và cơ chế tạo thành sản phẩm chính khi cho các hợp chất dưới đây tác dụng với nước (có mặt H2SO4 loãng).

a)

b)

a) CH2=C(CH3)2 + H2O

Cơ chế:

b) CH3-CH2-C(CH3)=CH-CH3 + H2O

Cơ chế:

Hoạt động 2: Tìm hiểu cơ chế phản ứng cộng nucleophile (AN) vào nhóm carbonyl

a. Mục tiêu: Khái quát các giai đoạn của phản ứng cộng nucleophile (AN) vào nhóm carbonyl.

b. Nội dung: HS dựa vào kiến thức đã học của bài trước để thảo luận, trả lời các câu hỏi của GV.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về các giai đoạn của phản ứng cộng nucleophile (AN) vào nhóm carbonyl.

d. Tổ chức hoạt động:

--------------- Còn tiếp ---------------