CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC MỚI!

KHỞI ĐỘNG

Các phương pháp nào dưới đây được coi là phương pháp kiểm thử chương trình?

1. In các dữ liệu trung gian.
2. Viết chú thích chi tiết trong chương trình.
3. Sinh các bộ dữ liệu test để kiểm tra chương trình.
4. Đặt tên biến và hàm có ý nghĩa.
5. Tạo điểm dừng để quan sát và phát hiện lỗi chương trình.
6. Ghi nhớ các mã lỗi ngoại lệ khi phát sinh.

BÀI 31: THỰC HÀNH - VIẾT CHƯƠNG TRÌNH ĐƠN GIẢN (2 Tiết)

Em hãy đọc yêu cầu và lần lượt hoàn thành từng nhiệm vụ của bài thực hành:

Nhiệm vụ 1: Viết chương trình nhập từ bàn phím số tự nhiên n, kiểm tra n có phải là số nguyên tố hay không. Nếu n là hợp số thì in kết quả phân tích n thành các thừa số nguyên tố. Chú ý số 1 không là số nguyên tố và cũng không là hợp số.

Chạy chương trình với công cụ gỡ lỗi của phần mềm lập trình:

Mỗi lần chương trình dừng lại có thể quan sát các biến n, m, k để kiểm tra tính đúng đắn của chương trình.

Nhiệm vụ 2:

Viết chương trình nhập từ bàn phím ba số thực a, b, c và tìm nghiệm của phương trình bậc hai: ax² + bx + c = 0. Chương trình cần xét đầy đủ các trường hợp xảy ra.

Hướng dẫn

Các trường hợp cần xét đầy đủ là:

• Nếu a = b = c = 0, phương trình có vô số nghiệm.
• Nếu a = b = 0, c ≠ 0, phương trình vô nghiệm.
• Nếu a = 0, b ≠ 0, phương trình là bậc nhất và có nghiệm duy nhất.
• Nếu a ≠ 0, giải phương trình bậc hai.

LUYỆN TẬP

Bài 1 (SGK - tr152). Viết chương trình yêu cầu nhập số thực dương a. Chương trình cần kiểm tra dữ liệu nhập như sau: Nếu số đã nhập nhỏ hơn hoặc bằng 0 thì thông báo: "Nhập sai, số a phải lớn hơn 0. Hãy nhập lại". Chương trình chỉ dừng sau khi người dùng nhập đúng.

Chương trình có thể như sau:

Bài 2 (SGK - tr152)

Viết chương trình in bảng cửu chương ra màn hình như sau:

• Hàng thứ nhất in ra bảng nhân 1, 2, 3, 4, 5.
• Hàng thứ hai in ra bảng nhân 6, 7, 8, 9, 10.

VẬN DỤNG

Bài 1 (SGK - tr152). Viết chương trình nhập hai số tự nhiên Y1, Y2 là số năm, Y2 > Y1. Tính xem trong khoảng thời gian từ năm Y1 đến năm Y2 có bao nhiêu năm nhuận. Áp dụng tính xem trong thế kỉ XXI có bao nhiêu năm nhuận.

Chương trình có thể như sau:

Bài 2 (SGK - tr152). Gọi ƯCLN là hàm ƯCLN của hai số tự nhiên a, b. Dễ thấy ta có ƯCLN(a, b) = ƯCLN(b, a%b) nếu b > 0 và ƯCLN(a, 0) = a. Từ đó hãy viết chương trình nhập hai số a, b và tính ƯCLN của a và b.

Bài tập làm thêm

Bài 1: Cho trước dãy số bất kì A. Em hãy viết chương trình tìm và chỉ ra vị trí đầu tiên của dãy A mà 3 số hạng liên tiếp có giá trị là 1, 2, 3 (có thể tổng quát 3 số bất kì p, q, s). Nếu tìm thấy thì thông báo vị trí tìm thấy, nếu không thì thông báo "không tìm thấy mẫu".

Chương trình có thể như sau:

Bài 2: Em hãy viết chương trình nhập một xâu kí tự bất kì từ bàn phím. Cần sắp xếp lại các chữ số thì dồn sang trái, các chữ cái tiếng Anh thì dồn sang phải xâu, các kí tự khác thì giữ nguyên vị trí.

Bài 3: Em hãy viết chương trình nhập số tự nhiên n > 1, sau đó in ra tất cả các ước số nguyên tố khác nhau của n theo hàng ngang trên màn hình. Ví dụ:

• Nếu n = 10 thì in ra 2 5.
• Nếu n = 12 thì in ra 2 3.