Ocirc;N TẬP CHƯƠNG 2

KHIacute; HẬU VAgrave; THUỶ VĂN VIỆT NAM

Cacirc;u 1: Hatilde;y trigrave;nh bagrave;y những neacute;t đặc trưng của khiacute; hậu mugrave;a hegrave; ở nước ta.

Trả lời:

Mugrave;a hegrave; (từ thaacute;ng 5 đến thaacute;ng 10)

- Đacirc;y lagrave; mugrave;a thịnh hagrave;nh của hướng gioacute; tacirc;y nam.

- Nhiệt độ cao đều trecirc;n toagrave;n quốc vagrave; đạt trecirc;n 25oC ở caacute;c vugrave;ng thấp.

- Vagrave;o đầu mugrave;a hạ:

+ Đồng bằng Nam Bộ vagrave; Tacirc;y Nguyecirc;n coacute; mưa lớn.

+ Phiacute;a đocirc;ng datilde;y Trường Sơn vagrave; phiacute;a nam khu vực Tacirc;y Bắc: thời tiết khocirc; noacute;ng.

- Vagrave;o giữa vagrave; cuối mugrave;a hạ: mưa nhiều trecirc;n cả nước vagrave; kegrave;m batilde;o.

Cacirc;u 2: Tại sao khiacute; hậu nước ta mang tiacute;nh chất nhiệt đới gioacute; mugrave;a?

Trả lời:

Khiacute; hậu nước ta mang tiacute;nh chất nhiệt đới gioacute; mugrave;a do:

- Vị triacute; địa liacute; nước ta nằm trong khu vực nội chiacute; tuyến baacute;n cầu Bắc necirc;n gioacute; Tiacute;n phong baacute;n cầu Bắc thổi quanh năm.

- Nước ta chịu ảnh hưởng của gioacute; mugrave;a điển higrave;nh chacirc;u Aacute; necirc;n chịu taacute;c động của khối khiacute; hoạt động theo mugrave;a với hai mugrave;a gioacute; chiacute;nh: gioacute; mugrave;a mugrave;a đocirc;ng vagrave; gioacute; mugrave;a mugrave;a hạ.

- Nước ta coacute; vugrave;ng biển rộng lớn, nguồn nhiệt vagrave; nguồn ẩm dồi dagrave;o necirc;n caacute;c khối khiacute; di chuyển qua biển mang lại lượng mưa lớn.

Cacirc;u 3: Chứng minh sự đa dạng vagrave; thất thường của khiacute; hậu Việt Nam?

Trả lời:

* Tiacute;nh đa dạng: Khiacute; hậu Việt Nam phacirc;n hoaacute; mạnh mẽ theo thời gian vagrave; khocirc;ng gian, higrave;nh thagrave;nh necirc;n caacute;c miền vagrave; caacute;c vugrave;ng khiacute; hậu khaacute;c nhau.

- Caacute;c miền khiacute; hậu:

+ Miền Bắc: Từ datilde;y Bạch Matilde; trở ra, coacute; mugrave;a đocirc;ng lạnh, iacute;t mưa vagrave; nửa cuối mugrave;a đocirc;ng rất ẩm ướt, mugrave;a hạ noacute;ng vagrave; mưa nhiều.

+ Miền Đocirc;ng Trường Sơn: gồm latilde;nh thổ Trung Bộ phiacute;a Đocirc;ng datilde;y Trường Sơn: mugrave;a hegrave; noacute;ng khocirc;, mugrave;a mưa lệch hẳn về thu đocirc;ng.

+ Miền Nam: gồm Nam Bộ vagrave; Tacirc;y Nguyecirc;n, coacute; khiacute; hậu cận xiacute;ch đạo, nhiệt độ quanh năm cao, coacute; hai mugrave;a rotilde; rệt: mugrave;a mưa vagrave; mugrave;a khocirc;.

+ Biển Đocirc;ng: mang tiacute;nh chất nhiệt đới gioacute; mugrave;a hải dương.

+ Lecirc;n cao, khiacute; hậu khaacute;c dưới thấp. Ở Sa Pa, Đagrave; Lạt ( trecirc;n 1500m) coacute; khiacute; hậu maacute;t mẻ quanh năm.

* Tiacute;nh thất thường, biến động mạnh:

- Coacute; năm reacute;t sớm, năm reacute;t muộn, năm mưa lớn, năm khocirc; hạn, năm iacute;t batilde;o, năm nhiều batilde;ohellip;

- Mưa lớn thường do batilde;o vagrave; aacute;p thấp nhiệt đới gacirc;y necirc;n.

Cacirc;u 4: Necirc;u vai trograve; của hồ, đầm đối với sản xuất vagrave; sinh hoạt ở nước ta.

Trả lời:

* Đối với sản xuất:

- Nocirc;ng nghiệp:

+ Cung cấp nước ngọt cho trồng trọt vagrave; chăn nuocirc;i.

+ Mặt nước tự nhiecirc;n để nuocirc;i trồng, đaacute;nh bắt thủy sản nước ngọt, nước lợ vagrave; nước mặn.

- Cocirc;ng nghiệp:

+ Nơi trữ nước cho nhagrave; maacute;y thủy điện.

+ Cung cấp nước cho caacute;c ngagrave;nh cocirc;ng nghiệp như: chế biến lương thực ndash; thực phẩm, khai khoaacute;ng,hellip;

- Dịch vụ:

+ Hồ, đầm thocirc;ng với caacute;c socirc;ng, biển coacute; giaacute; trị về giao thocirc;ng.

+ Phaacute;t triển du lịch ở nhiều hồ, đầm coacute; cảnh quan đẹp, hệ sinh thaacute;i với tiacute;nh đa dạng sinh học cao, khiacute; hậu trong lagrave;nh.

* Đối với sinh hoạt:

- Phục vụ nhu cầu nước trong sinh hoạt, lagrave; nguồn dự trữ nước ngọt lớn.

- Đoacute;ng vai trograve; đảm bảo an ninh nguồn nước, nhất lagrave; ở caacute;c khu vực coacute; mugrave;a khocirc; sacirc;u sắc.

Cacirc;u 5: Necirc;u nguyecirc;n nhacirc;n hệ thống socirc;ng Thu Bồn noacute;i riecirc;ng vagrave; caacute;c con socirc;ng ở Trung Bộ noacute;i chung thường ngắn, dốc vagrave; phacirc;n thagrave;nh nhiều lưu vực nhỏ độc lập.

Trả lời:

Hệ thống socirc;ng Thu Bồn noacute;i riecirc;ng vagrave; caacute;c con socirc;ng ở Trung Bộ noacute;i chung thường ngắn, dốc vagrave; phacirc;n thagrave;nh nhiều lưu vực nhỏ độc lập vigrave;:

- Địa higrave;nh miền trung nước ta keacute;o dagrave;i vagrave; hẹp ngang, đồi nuacute;i ăn saacute;t ra biển necirc;n socirc;ng ngograve;i ở đacirc;y thường ngắn vagrave; dốc.

- Địa higrave;nh phiacute;a tacirc;y lagrave; datilde;y nuacute;i Trường Sơn, phiacute;a đocirc;ng lagrave; caacute;c đồng bằng nhỏ hẹp vagrave; coacute; cồn caacute;t ven biển necirc;n khi coacute; mưa, batilde;o lớn, nước từ trecirc;n nuacute;i đổ xuống đồng bằng, bị caacute;c cồn caacute;t ven biển chặn lại, khocirc;ng thoaacute;t nước kịp khiến lũ caacute;c socirc;ng lecirc;n rất nhanh vagrave; đột ngột.

- Mugrave;a lũ phugrave; hợp với mugrave;a mưa thu đocirc;ng vagrave; mugrave;a batilde;o necirc;n mugrave;a lũ tập trung vagrave;o caacute;c thaacute;ng cuối năm (từ thaacute;ng 9 đến thaacute;ng 12).

Cacirc;u 6: Khiacute; hậu ở hai mugrave;a coacute; ảnh hưởng như thế nagrave;o đến sản xuất nocirc;ng nghiệp?

Trả lời:

* Miền Bắc:

- Khiacute; hậu nhiệt đới gioacute; mugrave;a coacute; mugrave;a đocirc;ng lạnh.

- Caacute;c vugrave;ng nuacute;i cao maacute;t mẻ quanh năm.

rarr; Ảnh hưởng: thuận lợi phaacute;t triển:

+ Caacute;c sản phẩm nocirc;ng nghiệp cận nhiệt vagrave; ocirc;n đới như: chegrave;, rau ưa lạnh (su su, su hagrave;o, bắp cải, suacute;p lơ,hellip;)

+ Caacute;c cacirc;y ăn quả cận nhiệt đới: lecirc;, mận, hồng,hellip;

+ Caacute; nước lạnh: caacute; hồi, caacute; tầm.

* Miền Nam:

- Noacute;ng quanh năm với hai mugrave;a: mugrave;a mưa vagrave; mugrave;a khocirc;.

rarr; Ảnh hưởng: thuận lợi phaacute;t triển:

+ Cacirc;y lương thực như luacute;a.

+ Cacirc;y cocirc;ng nghiệp: cagrave; phecirc;, cao su.

+ Cacirc;y ăn quả nhiệt đới: chocirc;m chocirc;m, sầu riecirc;ng,hellip;

Cacirc;u 7: Ứng phoacute; với biến đổi khiacute; hậu lagrave; gigrave;? Biến đổi khiacute; hậu đang ảnh hưởng như thế nagrave;o đến nước ta? Lấy viacute; dụ chứng minh khiacute; hậu ở Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng của biến đổi khiacute; hậu.

Trả lời:

* Khaacute;i niệm: Ứng phoacute; với biến đổi khiacute; hậu: lagrave; caacute;c hoạt động của con người nhằm thiacute;ch ứng với biến đổi khiacute; hậu vagrave; giảm nhẹ caacute;c taacute;c nhacirc;n gacirc;y ra biến đổi khiacute; hậu.

* Biến đổi khiacute; hậu taacute;c động mạnh mẽ đến đời sống vagrave; sản xuất, đe dọa sự phaacute;t triển bền vững của nước ta.

* Viacute; dụ: Vugrave;ng Đồng bằng Socirc;ng Cửu Long của Việt Nam trong thời gian gần đacirc;y đang chịu hậu quả của hiện tượng hạn haacute;n vagrave; xacirc;m nhập mặn về mugrave;a khocirc;, gacirc;y thiệt hại nặng nề cho nocirc;ng nghiệp.

Cacirc;u 8: Vigrave; sao Việt Nam bị ảnh hưởng bởi biến đổi khiacute; hậu?

Trả lời: Việt Nam bị ảnh hưởng bởi biến đổi khiacute; hậu vigrave;:

- Coacute; đường bờ biển rộng.

- Đồng bằng rộng lớn, dễ ngập lụt.

- Vị triacute; địa liacute; nằm trecirc;n đường đi của batilde;o.

Cacirc;u 9: Theo em, lagrave; một học sinh đang ngồi trecirc;n ghế nhagrave; trường, em necirc;n lagrave;m gigrave; để giảm thiểu biến đổi khiacute; hậu ở nước ta?

Trả lời: Lagrave; một học sinh đang ngồi trecirc;n ghế nhagrave; trường, để giảm thiểu biến đổi khiacute; hậu ở nước ta, em necirc;n:

- Sử dụng caacute;c phương tiện cocirc;ng cộng hoặc xe đạp.

- Tắt caacute;c thiết bị khi khocirc;ng sử dụng đến.

- Hạn chế sử dụng chai nhựa, hộp nhựa, tuacute;i nilon.

- Thực hiện trồng nhiều cacirc;y xanh ở trường học hoặc địa phương.

- Tham gia vagrave;o caacute;c hoạt động tigrave;nh nguyện thu gom raacute;c thải biển.

- Tuyecirc;n truyền bạn begrave;, người thacirc;n nacirc;ng cao yacute; thức bảo vệ mocirc;i trường, chung tay ứng phoacute; với biến đổi khiacute; hậu.

Cacirc;u 10: Chế độ nước mưa thất thường ảnh hưởng đến socirc;ng ngograve;i nước ta như nagrave;o

Trả lời:

Chế độ mưa thất thường lagrave;m cho socirc;ng ngograve;i nước ta coacute; chế độ dograve;ng chảy thất thường. Nguyecirc;n nhacirc;n do chế độ nước socirc;ng phụ thuộc chế độ mưa: mugrave;a mưa trugrave;ng mugrave;a lũ, mugrave;a khocirc; trugrave;ng mugrave;a hạ.

Cacirc;u 11: Tiacute;nh chất ẩm thể hiện như thế nagrave;o

Trả lời:

Độ ẩm khocirc;ng khiacute; trung bigrave;nh trecirc;n 80% vagrave; lượng mưa trung bigrave;nh dao động từ 1 500 - 2 000 mm/năm lagrave; đặc điểm về khiacute; hậu của nước ta.

Cacirc;u 12: Nguyecirc;n nhacirc;n gacirc;y ra gioacute; mugrave;a đocirc;ng ở Việt Nam

Trả lời:

Miền Bắc chịu ảnh hưởng của khối khiacute; lạnh từ phiacute;a Bắc, Tiacute;n phong baacute;n cầu Bắc chiếm ưu thế gacirc;y mưa cho vugrave;ng biển Nam Trung Bộ; cograve;n ở Tacirc;y Nguyecirc;n vagrave; Nam Bộ thời tiết noacute;ng, khocirc;.

Cacirc;u 13: Nguyecirc;n nhacirc;n gacirc;y ra gioacute; mugrave;a hạ

Trả lời:

Chủ yếu coacute; hướng tacirc;y nam. Gacirc;y mưa lớn cho đồng bằng Nam Bộ vagrave; Tacirc;y Nguyecirc;n, thời tiết khocirc; noacute;ng ở phiacute;a đocirc;ng datilde;y Trường Sơn vagrave; phiacute;a nam khu vực Tacirc;y Bắc. Batilde;o kegrave;m theo mưa lớn lagrave; hiện tượng thời tiết cực đoan trong mugrave;a nagrave;y.

Cacirc;u 14: Phacirc;n hoaacute; khiacute; hậu theo chiều bắc ndash; nam thể hiện như nagrave;o

Trả lời:

Việt Nam chia thagrave;nh hai miền khiacute; hậu:

- Miền Bắc: nhiệt độ trung bigrave;nh năm trecirc;n 20deg;C, mugrave;a đocirc;ng 2-3 thaacute;ng lạnh, mugrave;a hạ noacute;ng, ẩm vagrave; mưa nhiều.

- Miền Nam: nhiệt độ trung bigrave;nh năm trecirc;n 25deg;C, khocirc;ng coacute; thaacute;ng nagrave;o dưới 20deg;C, mugrave;a mưa vagrave; mugrave;a khocirc; rotilde; rệt.

Cacirc;u 15: Tiacute;nh chất nhiệt đới thể hiện như nagrave;o

Trả lời:

Tiacute;nh nhiệt đới của khiacute; hậu Việt Nam được thể hiện ở caacute;c đặc điểm sau: Nhiệt độ khocirc;ng khiacute; trung bigrave;nh năm trecirc;n cả nước đều >20deg;C (trừ những vugrave;ng nuacute;i cao) vagrave; tăng dần từ Bắc vagrave;o Nam. Số giờ nắng đạt 1400 - 3000 giờ/năm, caacute;n cacirc;n bức xạ từ 70 ndash; 100 kcal/cm2/năm. Bigrave;nh quacirc;n 1m2 latilde;nh thổ sẽ nhận được trecirc;n 1 triệu kilo calo nhiệt năng.

Cacirc;u 16: Đặc điểm miền khiacute; hậu phiacute;a Bắc, từ datilde;y Bạch Matilde; trở ra

Trả lời:

Khiacute; hậu đất liền Việt Nam chia lagrave;m 2 miền Bắc vagrave; Nam. Miền khiacute; hậu phiacute;a Bắc, được tiacute;nh từ datilde;y Bạch Matilde; trở ra với đặc điểm nhiệt độ khocirc;ng khiacute; trung bigrave;nh năm > 200C. Do ảnh hưởng của gioacute; mugrave;a Đocirc;ng Bắc necirc;n miền Bắc coacute; mugrave;a đocirc;ng lạnh 2 đến 3 thaacute;ng nhiệt độ trung bigrave;nh thaacute;ng <18deg;C, nửa đầu mugrave;a đocirc;ng lạnh, khocirc; vagrave; nửa cuối mugrave;a đocirc;ng ẩm ướt. Mugrave;a hạ noacute;ng, ẩm vagrave; mưa nhiều hơn.

Cacirc;u 17: Vugrave;ng nagrave;o ở nước ta hằng năm người dacirc;n phải sống chung với lũ

Trả lời:

Bởi mưa tập trung theo mugrave;a cugrave;ng với địa higrave;nh higrave;nh dạng latilde;nh thổ, lưu lượng nước rất lớn của Socirc;ng Cửu Long vagrave;o mugrave;a lũ (chiếm khoảng 80% tổng lượng nước cả năm). Bởi vậy người dacirc;n nơi đacirc;y phải sống chung với lũ, đacirc;y chiacute;nh lagrave; một trong những giải phaacute;p hữu hiệu nhất mỗi khi mugrave;a nước lũ đến.

Cacirc;u 18: Yacute; nghĩa của hồ đầm nối với sống

Trả lời:

Hồ, đầm coacute; vai trograve; điều tiết chế độ dograve;ng chảy của nước socirc;ng. Yacute; nghĩa hồ đầm nối với socirc;ng lagrave; điều hoagrave; chế độ nước socirc;ng. Ngoagrave;i ra, hồ, đầm cograve;n coacute; yacute; nghĩa bảo vệ mocirc;i trường: giuacute;p điều hoagrave; khiacute; hậu địa phương, đồng thời đảm bảo mocirc;i trường sống của nhiều sinh vật dưới nước, goacute;p phần bảo vệ đa dạng sinh học,...

Cacirc;u 19: Vai trograve; của nước ngầm

Trả lời:

Nước ngầm coacute; vai trograve; quan trọng đối với sản xuất cũng như trong sinh hoạt con người: Nước ngầm cung cấp nước ngọt, cung cấp nước cho sản xuất nocirc;ng nghiệp (trồng trọt, chăn nuocirc;i, nuocirc;i trồng thuỷ sản,..). Nước ngầm cograve;n được sử dụng trong nhiều ngagrave;nh cocirc;ng nghiệp như: sản xuất giấy, chế biến lương thực ndash; thực phẩm,...

Cacirc;u 20: Nguyecirc;n nhacirc;n caacute;c hệ thống socirc;ng ngograve;i nước ta giagrave;u phugrave; sa

Trả lời:

Nguyecirc;n nhacirc;n chủ yếu lagrave;m cho caacute;c hệ thống socirc;ng ngograve;i nước ta rất giagrave;u phugrave; sa lagrave; do mưa nhiều trecirc;n địa higrave;nh đồi nuacute;i coacute; độ dốc lớn, đồng thời nhờ đoacute; magrave; lớp phủ thực vật bị phaacute; hủy nhiều necirc;n một lượng bugrave;n đất giagrave;u dinh dưỡng bị rửa trocirc;i theo dograve;ng nước xuống hạ lưu bồi đắp necirc;n những đồng bằng phugrave; sa magrave;u mỡ.