CHƯƠNG VII - ĐA DẠNG THẾ GIỚI SỐNG

BÀI 26 - KHÓA LƯỠNG PHÂN

1. NHẬN BIẾT (2 câu)

Câu 1: Nêu khái niệm khóa lưỡng phân.

Trả lời:

Khoá lưỡng phân là kiểu phổ biến nhất trong các khoá phân loại sinh vật. Nguyên tắc của khoá lưỡng phân là từ một tập hợp các đối tượng ban đầu được tách thành hai nhóm có những đặc điểm đối lập với nhau. Sau mỗi lần tách, ta được hai nhóm nhỏ hơn và khác nhau bởi các đặc điểm dùng để tách.

Câu 2: Nêu các bước xây dựng khóa lưỡng phân.

Trả lời:

• Bước 1: Lựa chọn đặc điểm để phân chia được các loài cần phân loại thành hai nhóm (ví dụ: chọn đặc điểm có chân hay không có chân? trên cơ sở trả lời câu hỏi có hay không có đặc điểm đó, ta có thể xếp các động vật trên thành hai nhóm). Tiếp tục cách làm như vậy ở từng nhóm nhỏ tiếp theo cho đến khi xác định được từng loài.

• Bước 2: Lập sơ đồ phân loại như sau:

2. THÔNG HIỂU (4 câu)

Câu 1: Khi tiến hành xây dựng khóa lưỡng phân để phân loại một nhóm sinh vật cần tuân thủ theo nguyên tắc nào?

Trả lời:

Cần tuân thủ nguyên tắc: Từ một tập hợp sinh vật ban đầu tách thành hai nhóm có những đặc điểm đối lập nhau.

Câu 2: Khóa lưỡng phân được sử dụng để làm gì?

Trả lời:

Khóa lưỡng phân được sử dụng để phân loại và nhận diện các loài sinh vật. Phương pháp này giúp xác định mối quan hệ họ hàng giữa các loài và giúp xác định các đặc điểm chung và khác biệt giữa chúng. Khóa lưỡng phân cũng giúp xây dựng các cây phân loại, trong đó các loài được sắp xếp thành các nhóm phân cấp dựa trên việc chia sự giống và khác biệt của chúng.

Câu 3: Khi nào thì dừng khóa lưỡng phân?

Trả lời:

Người ta sẽ chỉ dừng sử dụng khóa lưỡng phân khi đã phân loại được triệt để các loài sinh vật.

Câu 4: Chỉ ra điểm giống và khác nhau giữa dơi và sóc bay.

Trả lời:

• Giống: Đều là động vật có vú, có cánh hoặc màng cánh

• Khác: Dơi có thể bay còn sóc bay không thể bay, chỉ có thể lượn.

3. VẬN DỤNG (2 câu)

Câu 1: Cho các loài: chó, thỏ, chim sơn ca, nhái, cá trắm. Nêu các đặc điểm đối lập để phân loại các loài này.

Trả lời:

Các đặc điểm đối lập để phân loại các loài:

• Biết bay hay không biết bay

• Có lông hay không có lông

• Ăn cỏ hay không ăn cỏ

• Hô hắp bằng phổi hay không hô hấp bằng phổi

• Sống trên cạn hay không sống trên cạn

Câu 2: Khóa lưỡng phân được ứng dụng trong lĩnh vực nào?

Trả lời:

Khóa lưỡng phân có rất nhiều ứng dụng trong các lĩnh vực khác nhau. Ví dụ, trong lĩnh vực sinh học và động vật học, khóa lưỡng phân được sử dụng để phân loại và nhận diện các loài sinh vật. Trong công nghệ thông tin, phương pháp này có thể được áp dụng để xây dựng các hệ thống phân loại tự động, như nhận diện ảnh hoặc nhận diện giọng nói. Khóa lưỡng phân cũng có thể được sử dụng trong lĩnh vực tư duy logic và logic học để xác định mối quan hệ giữa các khẳng định.

4. VẬN DỤNG CAO (3 câu)

Câu 1: Kể tên các loài cây trong sân trường và lập khóa lưỡng phân.

Trả lời:

• Các cây có trong vườn trường: Cây bàng, cây phượng vĩ, cây tóc tiên, cây mười giờ

• Sơ đồ khóa lưỡng phân:

Câu 2: Cho các loài sau: Hoa sen, cây chuối, nhặng, bọ ngựa, cá mập, khỉ, rùa cạn, thạch sùng. Em hãy vẽ sơ đồ lưỡng phân để phân loại chúng.

Trả lời:

Câu 3: Cho các vật dụng sau: sách giáo khoa, vở ghi chép, bút bi, bút chì, tẩy, máy tính. Em hãy vẽ sơ đồ lưỡng phân để phân loại chúng.

Trả lời: