BÀI 12: LÀM CHUỒN CHUỒN THĂNG BẰNG

Nhận biết

Câu 1: Quan sát và cho biết hình ảnh này gợi cho em đến con vật nào? Nêu hiểu biết của em về con vật này?

Trả lời:

- Hình ảnh này gợi cho em đến con chuồn chuồn.

- Chuồn chuồn là một loại côn trùng có đầu tròn và khá lớn so với thân được bao phủ phần lớn bởi hai mắt kép lơn hai bên, hai bên có cánh mỏng dài mỏng và gần như trong suốt.

Câu 2: Sưu tầm một số câu ca dao tục ngữ về chuồn chuồn.

Trả lời:

- Tháng bảy heo may, chuồn chuồn bay thì bão

- Chuồn chuồn bay thấp thì mưa

Bay cao thì nắng, bay vừa thì râm.

Thông hiểu

Câu 3: Trong đồ chơi dân gian Việt Nam có đồ chơi dân gian nào liên quan đến chuồn chuồn? Em biết gì về đồ chơi dân gian ấy?

Trả lời:

- Chuồn chuồn tre là đồ chơi dân gian của trẻ em Việt Nam.

- Chuồn chuồn tre được làm từ tre, trang trí bằng sơn dầu với các họa tiết phong phú.

Câu 4: Em có biết chuồn chuồn tre là món đồ chơi dân gian nổi tiếng ở vùng nào của Việt Nam? Chuồn chuồn tre thăng bằng dựa trên nguyên lí nào?
Trả lời:

- Xã Thạch Xá huyện Thạch Thất Hà Nội là nơi nổi tiếng với sản phẩm chuồn chuồn tre.

- Chuồn chuồn trẻ Thạch Xá có thể đứng thăng bằng trên chiếc mỏ nhọn dựa trên nguyên lí cân bằng giữa hai cánh và đuôi.

Câu 5: Theo em chuồn chuồn chuồn thăng bằng có bao nhiêu bộ phận chính? Kể tên.

Trả lời:

- Chuồn chuồn thăng bằng có hai bộ phận chính bao gồm:

+ Cánh

+ Thân

Câu 6: Để làm được chuồn chuồn thăng bằng thì có những yêu cầu gì?

Trả lời:

- Yêu cầu:

+ Đủ các bộ phận

+ Các bộ phận gắn kết chắc chắn

+ Trang trí đẹp

+ Thăng bằng được

Câu 7: Theo em trong các yêu cầu: đủ các bộ phận, các bộ phận gắn kết chắc chắn, trang trí đẹp, thăng bằng được thì yêu cầu nào là quan trọng nhất? Giải thích.

Trả lời:

- Trong các yêu cầu: đủ các bộ phận, các bộ phận gắn kết chắc chắn, trang trí đẹp, thăng bằng được thì yêu cầu đủ bộ phận và thăng bằng được là quan trọng nhất.

- Giải thích: không đủ bộ phận thì sẽ không thể làm thành hình chuồn chuồn, chuồn chuồn không thăng bằng được thì đó là sản phẩm lỗi.

Câu 8: Để làm chuồn chuồn thăng bằng cần những vật liệu và dụng cụ gì?

Trả lời:

- Vật liệu: đất nặn, giấy bìa

- Dụng cụ: dập ghim, kéo, bút màu, thước kẻ, bút chì, compa

Câu 9: Đây là bộ phận nào của chuồn chuồn thăng bằng? Trình bày cách làm bộ phận đó.

Trả lời:

- Đây là cánh của chuồn chuồn.

- Làm cánh chuồn chuồn: từ tấm bìa hình chữ nhật đơn, đo, vẽ và cắt cánh chuồn chuồn theo các kích thước như hình.

Câu 10: Để làm thân chuồn chuồn chúng ta làm như thế nào?

Trả lời:

- Đo, vẽ hình thân chuồn chuồn trên tấm bìa hình chữ nhật nhỏ theo kích thước như hình và cắt để tạo thân chuồn chuồn.

Vận dụng

Câu 11: Bước cuối cùng để hoàn thiện sản phẩm chúng ta cần làm gì?

Trả lời:

- Dùng dập ghim (hoặc keo dán) gắn thân chuồn chuồn gữa hai cánh chuồn chuồn để được sản phẩm

- Dùng đất nặn gắn vào hai đầu cánh sao cho chuồn chuồn thăng bằng được.

Câu 12: Dựa vào hiểu biết của em ở mỗi con chuồn chuồn giấy làm ra đặc biệt nhất là gì? Công đoạn nào là quan trọng nhất?

Trả lời:

- Đặc biệt ở mỗi con chuồn chuồn đó chính là sự thăng bằng. Vì thế, việc gắn cánh lên thân chuồn chuồn là công đoạn quan trọng nhất quyết định chuồn chuồn có giữ được thăng bằng hay không.

Câu 13: Để làm ra được một con chuồn chuồn hoàn thiện cần ở những người nghệ nhân yếu tố gì?

Trả lời:

- Để làm ra được một con chuồn chuồn hoàn thiện cần ở những người nghệ nhân yếu tố đó là bàn tay khéo léo, tỉ mỉ để kiểm tra độ cân bằng.

Vận dụng cao

Câu 14: Tìm hiểu và cho biết các công đoạn làm chuồn chuồn tre?

Trả lời:

- Từ khâu chọn tre cũng phải cẩn thận, phải chọn tre bánh tẻ, không quá già hay quá non.

- Với phần thô của con chuồn chuồn, người thợ phải trải qua gần 10 công đoạn làm thủ công: cạo bỏ lớp vỏ xanh bên ngoài, phơi khô, để nước trong thân tre bốc hơi hết, cắt chia thành từng thanh tre nhỏ, có chiều rộng khoảng 1cm để làm bộ phận cánh, thân, uốn cong phần mỏ bằng thanh sắt nung đỏ; lắp ghép cánh vào thân và cuối cùng là sơn màu, vẽ họa tiết.

Câu 15: Chuồn chuồn tre là món đồ chơi dân gian mang lại ý nghĩa như thế nào đối với con người?

Trả lời:

Chuồn chuồn tre sẽ là món quà vô cùng ý nghĩa, đong đầy những ký ức tuổi thơ, tươi đẹp để dành tặng cho bạn bè, người thân của mình.