Ocirc;N TẬP CHƯƠNG 1

CHAcirc;U Acirc;U VAgrave; BẮC MỸ TỪ NỬA SAU THẾ KỈ XVI ĐẾN THẾ KỈ XVIII

Cacirc;u 1: Trigrave;nh bagrave;y nguyecirc;n nhacirc;n dẫn tới sự bugrave;ng nổ Caacute;ch mạng tư sản Anh

Trả lời:

Nguyecirc;n nhacirc;n dẫn tới sự bugrave;ng nổ Caacute;ch mạng tư sản Anh:

- Nguyecirc;n nhacirc;n sacirc;u xa:

+ Kinh tế: Đầu thế kỉ XVII, nước Anh coacute; nền kinh tế phaacute;t triển nhất chacirc;u Acirc;u.

• Cocirc;ng nghiệp len dạ phaacute;t triển.

• Số đocirc;ng quyacute; tộc vừa vagrave; nhỏ chuyển sang kinh doanh theo lối tư bản chủ nghĩa, đuổi taacute; điền, ragrave;o đất, biến ruộng đất thagrave;nh đồng cỏ chăn nuocirc;i cừu.

=> Trở thagrave;nh tầng lớp quyacute; tộc mới; nocirc;ng dacirc;n khocirc;ng coacute; đất trồng trọt, chăn nuocirc;i, đời sống khổ cực.

+ Xatilde; hội: Phacirc;n hoacute;a thagrave;nh những giai cấp coacute; địa vị kinh tế, chiacute;nh trị khaacute;c nhau, chia thagrave;nh hai phe đối lập.

• Vua vagrave; caacute;c thế lực phong kiến.

• Giai cấp tư sản, tầng lớp quyacute; tộc mới, nocirc;ng dacirc;n, bigrave;nh dacirc;n thagrave;nh thị.

=> Sự thay đổi về kinh tế, macirc;u thuẫn gay gắt giữa tư sản, quyacute; tộc mới với chế độ quacirc;n chủ chuyecirc;n chế dẫn tới cuộc caacute;ch mạng lật đổ chế độ phong kiến, xaacute;c lập quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa.

- Nguyecirc;n nhacirc;n trực tiếp:

+ Vua Saacute;c-lơ I triệu tập Quốc hội (đại biểu lagrave; quyacute; tộc mới vagrave; tư sản), nhằm tăng thecirc;m caacute;c khoản thuế mới. Macirc;u thuẫn giữa tư sản, quyacute; tộc mới với thế lực phong kiến phản động ngagrave;y cagrave;ng gay gắt.

+ Thaacute;ng 8 - 1642, vua tuyecirc;n chiến với Quốc hội.

=> Caacute;ch mạng bugrave;ng nổ.

Cacirc;u 2: Hatilde;y necirc;u nguyecirc;n nhacirc;n sacirc;u xa vagrave; nguyecirc;n nhacirc;n trực tiếp dẫn tới sự bugrave;ng nổ Caacute;ch mạng tư sản Phaacute;p cuối thế kỉ XVIII

Trả lời:

Nguyecirc;n nhacirc;n dẫn tới sự bugrave;ng nổ Caacute;ch mạng tư sản Phaacute;p cuối thế kỉ XVIII:

- Nguyecirc;n nhacirc;n sacirc;u xa:

+ Kinh tế:

Cuối thế kỉ XVIII, Phaacute;p vẫn lagrave; nước nocirc;ng nghiệp lạc hậu. Cocirc;ng thương nghiệp keacute;m nhưng coacute; bước phaacute;t triển.

Chế độ hội phường kigrave;m hatilde;m nền sản xuất cocirc;ng nghiệp, hạn chế tự do kinh doanh vagrave; cải tiến sản xuất.

+ Chiacute;nh trị, xatilde; hội:

Vua Lu-I XVI nắm mọi quyền hagrave;nh. Sự quan liecirc;u, tham nhũng của tầng lớp quan lại trở thagrave;nh gaacute;nh nặng đối với đời sống nhacirc;n dacirc;n.

Xatilde; hội Phaacute;p phacirc;n chia thagrave;nh ba đẳng cấp: quyacute; tộc, tăng lữ, đẳng cấp thứ ba (giai cấp tư sản, nocirc;ng dacirc;n, bigrave;nh dacirc;n thagrave;nh thị).

=> Macirc;u thuẫn gay gắt giữa đẳng cấp thứ ba (muốn xoacute;a bỏ chế độ phong kiến) với hai đẳng cấp tăng lữ vagrave; quyacute; tộc (muốn duy trigrave; chế độ phong kiến).

+ Tư tưởng: caacute;c nhagrave; tư tưởng của giai cấp tư sản phaacute; bỏ chế phong kiến vagrave; Giaacute;o hội thocirc;ng qua tragrave;o lưu Triết học Aacute;nh saacute;ng thế kỉ XVIII.

- Nguyecirc;n nhacirc;n trực tiếp:

+ Sự khủng hoảng của nền tagrave;i chiacute;nh quốc gia buộc Lu-i XVI phải triệu tập Hội nghị ba đẳng cấp ngagrave;y 5/5/1789 tại cung điện Vecxai để đề xuất vấn đề vay tiền vagrave; ban hagrave;nh thuế mới.

+ Bất bigrave;nh trước hagrave;nh động của nhagrave; vua, 14/7/1789, nhacirc;n dacirc;n Pa-ri tấn cocirc;ng ngục Ba-xti - biểu tượng của chế độ phong kiến.

=> Caacute;ch mạng Phaacute;p bugrave;ng nổ.

Cacirc;u 3: Nguyecirc;n nhacirc;n chiến tranh vagrave; sự thagrave;nh lập Hợp chủng quốc Mỹ

Trả lời:

- Thực dacirc;n Anh thagrave;nh lập 13 thuộc địa ở Bắc Mỹ sau khi phaacute;t hiện ra chacirc;u Mỹ.

- Sự phaacute;t triển kinh tế theo con đường tư bản chủ nghĩa ở 13 thuộc địa gacirc;y macirc;u thuẫn giữa caacute;c thuộc địa với chiacute;nh quốc. Caacute;c tầng lớp nhacirc;n dacirc;n thuộc địa đấu tranh chống aacute;ch thống trị của thực dacirc;n Anh, đograve;i giải phoacute;ng, tự do phaacute;t triển kinh tế vagrave; văn hoaacute;.

- Nhacirc;n dacirc;n cảng Bocirc;-xtơn tấn cocirc;ng ba tagrave;u chở chegrave; (tragrave;) của Anh để phản đối chế độ thuế vocirc; liacute; của thực dacirc;n Anh.

- Đại biểu caacute;c thuộc địa Bắc Mỹ đograve;i vua Anh xoaacute; bỏ caacute;c luật cấm vocirc; liacute;, tuy nhiecirc;n vua khocirc;ng chấp nhận vagrave; tuyecirc;n bố sẽ trừng trị nếu caacute;c thuộc địa ldquo;nổi loạnrdquo;. Thaacute;ng 4 ndash; 1775, cuộc chiến tranh bugrave;ng nổ giữa thực dacirc;n Anh vagrave; 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ.

Cacirc;u 4: Theo em, caacute;ch mạng tư sản Phaacute;p cacirc;n giải quyết những vấn đề gigrave;?

Trả lời:

Caacute;ch mạng tư sản Phaacute;p cần giải quyết những vấn đề:

+ Macirc;u thuẫn về kinh tế:

Cuối thế kỉ XVIII, Phaacute;p vẫn lagrave; nước nocirc;ng nghiệp lạc hậu. Cocirc;ng thương nghiệp keacute;m nhưng coacute; bước phaacute;t triển.

Chế độ hội phường kigrave;m hatilde;m nền sản xuất cocirc;ng nghiệp, hạn chế tự do kinh doanh vagrave; cải tiến sản xuất.

+ Macirc;u thuẫn về chiacute;nh trị, xatilde; hội:

Vua Lu-I XVI nắm mọi quyền hagrave;nh. Sự quan liecirc;u, tham nhũng của tầng lớp quan lại trở thagrave;nh gaacute;nh nặng đối với đời sống nhacirc;n dacirc;n.

Xatilde; hội Phaacute;p phacirc;n chia thagrave;nh ba đẳng cấp: quyacute; tộc, tăng lữ, đẳng cấp thứ ba (giai cấp tư sản, nocirc;ng dacirc;n, bigrave;nh dacirc;n thagrave;nh thị).

=> Macirc;u thuẫn gay gắt giữa đẳng cấp thứ ba (muốn xoacute;a bỏ chế độ phong kiến) với hai đẳng cấp tăng lữ vagrave; quyacute; tộc (muốn duy trigrave; chế độ phong kiến).

Cacirc;u 5: Đaacute;nh giaacute; về thắng lợi của cuộc Caacute;ch mạng tư sản Anh, C.Maacute;c cho rằng ldquo;Thắng lợi của giai cấp tư sản coacute; yacute; nghĩa lagrave; thắng lợi của chế độ xatilde; hội mới, thắng lợi của chế độ tư hữu tư bản chủ nghĩa đối với chế độ phong kiếnrdquo;. Em hiểu như thế nagrave;o về cacirc;u noacute;i nagrave;y của C.Maacute;c?

Trả lời:

ldquo;Thắng lợi của giai cấp tư sản coacute; nghĩa lagrave; thắng lợi của chế độ xatilde; hội mới, thắng lợi của chế độ tư hữu tư bản chủ nghĩa đối với chế độ phong kiếnrdquo;, bởi:

- Thắng lợi của cuộc caacute;ch mạng chiacute;nh lagrave; thắng lợi của giai cấp tư sản đatilde; lật đổ những ragrave;o cản của chế độ phong kiến.

- Từ trong thắng lợi đoacute;, một chế độ xatilde; hội mới đatilde; ra đời ndash; chế độ của giai cấp tư sản nắm quyền.

- Mở đường cho chủ nghĩa tư bản phaacute;t triển.

Cacirc;u 6: Trigrave;nh bagrave;y những thagrave;nh tựu tiecirc;u biểu của caacute;ch mạng cocirc;ng nghiệp ở Anh

Trả lời:

Những thagrave;nh tựu tiecirc;u biểu của caacute;ch mạng cocirc;ng nghiệp ở Anh:

- Năm 1769: R. Aacute;c-rai phaacute;t minh ra maacute;y keacute;o sợi chạy bằng sức nước. Đến năm 1771, ocirc;ng đatilde; xacirc;y dựng xưởng dệt đầu tiecirc;n ở nước Anh.

- Năm 1784: Giecirc;m Oaacute;t đatilde; phaacute;t minh ra maacute;y hơi nước. Từ đoacute;, caacute;c nhagrave; maacute;y coacute; thể xacirc;y dựng ở bất cứ nơi nagrave;o thuận lợi.

Năm 1785: E. Caacute;c-rai phaacute;t minh ra maacute;y dệt, đưa tốc độ sản xuất tăng lecirc;n 39 lần.

- Năm 1814: Xti-phen-xơn chế tạo thagrave;nh cocirc;ng đầu maacute;y xe lửa chạy bằng hơi nước.

- Năm 1825: nước Anh khaacute;nh thagrave;nh đoạn đường sắt đầu tiecirc;n nối liền Man-che-xtơ với Li-vơ-pun. Đến năm 1850, ở Anh đatilde; coacute; khoảng 10 000 km đường sắt.

=> Caacute;ch mạng cocirc;ng nghiệp ở Anh đatilde; biến nước nagrave;y từ một nước nocirc;ng nghiệp thagrave;nh nước cocirc;ng nghiệp phaacute;t triển nhất thế giới luacute;c bấy giờ. Nước Anh được mệnh danh lagrave; ldquo;cocirc;ng xưởng của thế giớirdquo;.

Cacirc;u 7: Taacute;c động của caacute;ch mạng cocirc;ng nghiệp đối với sản xuất vagrave; xatilde; hội

Trả lời:

Những taacute;c động của cuộc caacute;ch mạng cocirc;ng nghiệp đối với sản xuất vagrave; xatilde; hội:

- Taacute;c động tiacute;ch cực:

+ Lagrave;m thay đổi căn bản quaacute; trigrave;nh sản xuất, nacirc;ng cao năng suất lao động, thuacute;c đẩy nhiều ngagrave;nh kinh tế khaacute;c phaacute;t triển, tạo ra nguồn của cải dồi dagrave;o cho xatilde; hội.

+ Bộ mặt của caacute;c nước tư bản thay đổi với nhiều khu cocirc;ng nghiệp lớn vagrave; thagrave;nh phố đocirc;ng dacirc;n mọc lecirc;n,...

+ Chuyển xatilde; hội loagrave;i người từ văn minh nocirc;ng nghiệp sang văn minh cocirc;ng nghiệp.

+ Higrave;nh thagrave;nh hai giai cấp cơ bản của xatilde; hội tư bản, đoacute; lagrave; tư sản vagrave; vocirc; sản.

• Giai cấp tư sản nhờ cocirc;ng nghiệp hoaacute; đatilde; giagrave;u lecirc;n nhanh choacute;ng, trở thagrave;nh giai cấp thống trị trong xatilde; hội.

• Giai cấp vocirc; sản ngagrave;y cagrave;ng đocirc;ng đảo vagrave; tập trung. Họ chịu aacute;p bức, boacute;c lột, giai cấp vocirc; sản macirc;u thuẫn về quyền lợi với giai cấp tư sản, đatilde; đứng lecirc;n đấu tranh chống lại sự aacute;p bức, boacute;c lột.

- Taacute;c động tiecirc;u cực:

+ Ocirc; nhiễm mocirc;i trường.

+ Sự boacute;c lột sức lao động của phụ nữ vagrave; trẻ em.

+ Sự xacirc;m chiếm vagrave; tranh giagrave;nh thuộc địa,...

Cacirc;u 8: Kết quả, yacute; nghĩa, tiacute;nh chất vagrave; đặc điểm chiacute;nh của Caacute;ch mạng tư sản Phaacute;p

Trả lời:

- Caacute;ch mạng tư sản Phaacute;p lật đổ chế độ phong kiến, thagrave;nh lập chế độ cộng hoagrave; vagrave; đưa tư sản lecirc;n cầm quyền.

- Caacute;ch mạng tư sản Phaacute;p ảnh hưởng sacirc;u sắc đến nhiều nước, truyền baacute; tư tưởng Tự do, Bigrave;nh đẳng, Baacute;c aacute;i.

- Caacute;ch mạng tư sản Phaacute;p thiết lập chế độ cộng hoagrave;, giải quyết vấn đề ruộng đất, xoaacute; bỏ đẳng cấp vagrave; quan hệ sản xuất phong kiến.

- Caacute;ch mạng tư sản Phaacute;p lagrave; cuộc đấu tranh giai cấp lật đổ chế độ quacirc;n chủ chuyecirc;n chế vagrave; bảo vệ Tổ quốc.

Cacirc;u 9: Tại sao nước Anh tiến hagrave;nh Caacute;ch mạng cocirc;ng nghiệp bắt đầu từ ngagrave;nh cocirc;ng nghiệp nhẹ?

Trả lời:

Nước Anh tiến hagrave;nh Caacute;ch mạng cocirc;ng nghiệp bắt đầu từ ngagrave;nh cocirc;ng nghiệp nhẹ vigrave;:

- Về nguyecirc;n liệu: Anh coacute; thuận lợi lagrave; nguồn locirc;ng cừu trong nước vagrave; bocirc;ng nhập từ Mĩ, đoacute; lagrave; những nguyecirc;n liệu cần thiết cho ngagrave;nh dệt.

- Về điều kiện tự nhiecirc;n:

+ Caacute;c dograve;ng socirc;ng ở Anh tuy khocirc;ng dagrave;i nhưng sức chảy khaacute; mạnh, đủ để chạy caacute;c maacute;y vận hagrave;nh bằng sức nước.

+ Hải cảng Anh thuận lợi để đưa hagrave;ng hoacute;a đi khắp thế giới.

- Về mặt xatilde; hội:

+ Giai cấp quyacute; tộc Anh sớm tham gia vagrave;o việc kinh doanh vagrave; họ trở thagrave;nh tầng lớp quyacute; tộc mới, coacute; quyền lợi gắn liền với tư sản, coacute; caacute;ch nhigrave;n của tư sản.

+ Nhu cầu về locirc;ng cừu đatilde; dẫn tới phong tragrave;o đuổi những người nocirc;ng dacirc;n ra khỏi ruộng đất để caacute;c nhagrave; quyacute; tộc biến đất đai đoacute; thagrave;nh đồng cỏ nuocirc;i cừu. Nocirc;ng dacirc;n bị dồn đuổi ra khỏi ruộng đất đatilde; cung cấp một lượng lớn lao động cho caacute;c cocirc;ng trường thủ cocirc;ng ở caacute;c thagrave;nh thị.

=> Cocirc;ng nghiệp nhẹ ở Anh phaacute;t triển hơn so với caacute;c ngagrave;nh cocirc;ng nghiệp khaacute;c do ngagrave;nh cocirc;ng nghiệp đầu tư khocirc;ng nhiều, thu hồi vốn nhanh vagrave; kiếm được nhiều latilde;i.

Cacirc;u 10: Lập bảng hệ thống những thagrave;nh tựu tiecirc;u biểu của caacute;ch mạng cocirc;ng nghiệp từ nửa sau thế kỉ XVIII đến giữa thế kỉ XIX ở caacute;c nước chacirc;u Acirc;u vagrave; chacirc;u Mỹ

Trả lời:

Những thagrave;nh tựu tiecirc;u biểu của caacute;ch mạng cocirc;ng nghiệp từ nửa sau thế kỉ XVIII đến giữa thế kỉ XIX ở caacute;c nước chacirc;u Acirc;u vagrave; Mỹ.

Cacirc;u 11: Trigrave;nh bagrave;y hiểu biết của migrave;nh về caacute;c khaacute;i niệm:

- Caacute;ch mạng tư sản.

- Quacirc;n chủ lập hiến.

- Quyacute; tộc mới.

Trả lời:

- Caacute;ch mạng tư sản: lagrave; cuộc caacute;ch mạng do giai cấp tư sản latilde;nh đạo (coacute; nơi liecirc;n kết với quyacute; tộc mới - quyacute; tộc tư sản hoaacute;), nhằm đaacute;nh đổ chế độ phong kiến lỗi thời, đem quyền lợi lại cho giai cấp tư sản, tạo tiền đề cho quan trọng cho sự phaacute;t triển của chủ nghĩa tư bản.

- Quacirc;n chủ lập hiến: lagrave; chế độ xatilde; hội magrave; vua khocirc;ng coacute; thực quyền. Chỉ coacute; Quốc hội ndash; cơ quan quyền lực của tư sản vagrave; quyacute; tộc mới coacute; quyền định đoạt caacute;c chiacute;nh saacute;ch vagrave; thocirc;ng qua caacute;c đạo luật.

- Quyacute; tộc mới: coacute; quyền lợi kinh tế gắn liền với giai cấp tư sản, muốn xoacute;a bỏ những trở ngại của quan hệ sản xuất phong kiến, nhưng quyền lợi chiacute;nh trị, địa vị xatilde; hội của họ lại gắn boacute; với chế độ phong kiến.

Cacirc;u 12: Ảnh hưởng của caacute;ch mạng cocirc;ng nghiệp Anh đối với chacirc;u Acirc;u vagrave; Mỹ

Trả lời:

- Phaacute;p: caacute;ch mạng cocirc;ng nghiệp bắt đầu từ năm 1830, kinh tế phaacute;t triển nhanh.

- Đức: caacute;ch mạng cocirc;ng nghiệp bắt đầu từ những năm 40 của thế kỉ XIX, kinh tế phaacute;t triển với tốc độ cao, trở thagrave;nh nước cocirc;ng nghiệp sau khi thống nhất đất nước.

- Mỹ: quaacute; trigrave;nh cocirc;ng nghiệp hoaacute; bắt đầu từ cocirc;ng nghiệp nhẹ vigrave; liecirc;n hệ với Anh.

- Mỹ phaacute;t minh maacute;y taacute;ch hạt bocirc;ng (1793) vagrave; maacute;y thu hoạch bocirc;ng (1831) để tăng năng suất lao động

- Nước Mỹ phaacute;t triển cocirc;ng nghiệp đường sắt, khai mỏ, luyện kim, đoacute;ng tagrave;u,... vagrave; đứng thứ tư về giaacute; trị sản xuất cocirc;ng nghiệp giữa thế kỉ XIX.

Cacirc;u 13: Trigrave;nh bagrave;y kết quả, tiacute;nh chất vagrave; đặc điểm chiacute;nh của cuộc Caacute;ch mạng tư sản Anh

Trả lời:

Về cuộc caacute;ch mạng tư sản Anh:

- Kết quả:

+ Đatilde; lật đổ chế độ quacirc;n chủ chuyecirc;n chế, mở đường cho chủ nghĩa tư bản ở Anh phaacute;t triển nhanh choacute;ng.

+ Lagrave; thắng lợi của chế độ xatilde; hội mới, thắng lợi của chế độ tư hữu tư bản chủ nghĩa đối với chế độ phong kiến.

- Tiacute;nh chất: khocirc;ng triệt để vigrave; đatilde; khocirc;ng xoaacute; bỏ tận gốc chế độ phong kiến vagrave; giải quyết vấn đề ruộng đất của nocirc;ng dacirc;n.

- Đặc điểm chiacute;nh:

+ Do tầng lớp quyacute; tộc mới vagrave; tư sản latilde;nh đạo.

+ Diễn ra dưới higrave;nh thức một cuộc nội chiến, thiết lập chế độ quacirc;n chủ lập hiến.

Cacirc;u 14: Bức tranh biếm hoạ ldquo;Tigrave;nh cảnh người nocirc;ng dacirc;n Phaacute;p trước caacute;ch mạngrdquo; cho em thấy điều gigrave;?

Trả lời:

- Nội dung của bức tranh biếm họa ldquo;Tigrave;nh cảnh người nocirc;ng nước Phaacute;p trước caacute;ch mạngrdquo;:

+ Bức tranh miecirc;u tả một người nocirc;ng dacirc;n giagrave; nua, ốm yếu nhưng lại phải cotilde;ng trecirc;n lưng migrave;nh hai người đagrave;n ocirc;ng to beacute;o, khỏe mạnh.

+ Người ngồi đằng trước mặc chiếc aacute;o choagrave;ng, cổ đeo cacirc;y thaacute;nh giaacute;, neacute;t mặt coacute; vẻ sung sướng thỏa matilde;n, tượng trương cho tăng lữ. Người ngồi đằng sau đeo thanh kiếm dagrave;i ở cạnh sườn coacute; nhiều đồ trang sức vagrave; mũ locirc;ng chim cao quyacute;, tượng trưng cho tầng lớp quyacute; tộc.

+ Trong tuacute;i quần vagrave; tuacute;i aacute;o của tăng lữ, quyacute; tộc lagrave; những loại văn bản vay nợ, cho thuecirc; ruộng, những quy định về nghĩa vụ phong kiến của nocirc;ng dacirc;n.

+ Vigrave; phải cotilde;ng hai tầng lớp của xatilde; hội necirc;n lưng của người nocirc;ng dacirc;n cograve;ng xuống, tay chống bởi chiếc caacute;n cuốc đatilde; mograve;n vẹt.

=> Biểu hiện cho cocirc;ng cụ sản xuất thocirc; sơ vagrave; lạc hậu của người nocirc;ng dacirc;n cũng như nền nocirc;ng nghiệp của Phaacute;p trước caacute;ch mạng.

+ Dưới chacirc;n người nocirc;ng dacirc;n lagrave; những con vật thường xuyecirc;n phaacute; hại mugrave;a magrave;ng như chuột, chim cacirc;u vagrave; thỏhellip; sản phẩm lagrave;m ra đatilde; iacute;t ỏi thigrave; vừa phải nộp cho quyacute; tộc, tăng lữ vừa bị bọn thuacute; vật phaacute; hoại.

- Yacute; nghĩa của bức tranh biếm họa: chế độ đẳng cấp của Phaacute;p đegrave; nặng lecirc;n đocirc;i vai của người nocirc;ng dacirc;n.

Cacirc;u 15: Trigrave;nh bagrave;y hiểu biết của em về mối liecirc;n hệ giữa bản Tuyecirc;n ngocirc;n độc lập của Việt Nam (1945) với bản Tuyecirc;n ngocirc;n độc lập của nước Mỹ (1976)

Trả lời:

Mối liecirc;n hệ giữa bản Tuyecirc;n ngocirc;n độc lập của Việt Nam (1945) với bản Tuyecirc;n ngocirc;n độc lập của nước Mỹ (1776).

- Tuyecirc;n ngocirc;n độc lập của nước Mỹ (1776):

+ Được ra đời từ sau cuộc đấu tranh giagrave;nh độc lập của 13 nước thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ. Trecirc;n cơ sở kế thừa những tư tưởng tiến bộ thời kỳ Khai saacute;ng, bản Tuyecirc;n ngocirc;n lagrave; lời khẳng định thuyết phục về quyền con người, quyền dacirc;n tộc, về nguyecirc;n tắc ldquo;chủ quyền nhacirc;n dacirc;nrdquo; trong cuộc đấu tranh chống lại chế độ phong kiến chuyecirc;n chế, hướng con người vươn tới caacute;c giaacute; trị dacirc;n chủ, giaacute; trị nhacirc;n văn cao cả về tự do, bigrave;nh đẳng, baacute;c aacute;i.

+ Lagrave; bản Tuyecirc;n ngocirc;n mang đậm giaacute; trị nhacirc;n văn, nhacirc;n bản, lagrave; nền tảng để xacirc;y dựng caacute;c bản Hiến phaacute;p dacirc;n chủ tiến bộ của nước Mỹ sau đoacute;.

- Tuyecirc;n ngocirc;n độc lập của Việt Nam (1945):

+Từ những dograve;ng đầu tiecirc;n, Hồ Chiacute; Minh triacute;ch dẫn: ldquo;Tất cả mọi người đều sinh ra coacute; quyền bigrave;nh đẳng, tạo hoacute;a cho họ những quyền khocirc;ng ai coacute; thể xacirc;m phạm được; trong những quyền ấy, coacute; quyền được sống, quyền tự do vagrave; quyền mưu cầu hạnh phuacute;chellip;rdquo;.

=> Xuất phaacute;t từ những giaacute; trị nhacirc;n văn cao cả, mang tiacute;nh phổ quaacute;t toagrave;n nhacirc;n loại lagrave;m cơ sở, mục tiecirc;u cho cuộc đấu tranh của dacirc;n tộc Việt Nam, nhằm thực hiện những quyền chiacute;nh đaacute;ng, thiecirc;ng liecirc;ng khocirc;ng ai coacute; thể xacirc;m phạm, lagrave; sự tiếp nối của laacute; cờ giải phoacute;ng dacirc;n tộc, giải phoacute;ng con người magrave; caacute;ch mạng Mỹ đatilde; giương cao.

+ Hồ Chiacute; Minh khẳng định một caacute;ch rotilde; ragrave;ng, quyền lagrave; dagrave;nh cho ldquo;tất cả mọi ngườirdquo;, khocirc;ng phacirc;n biệt địa vị, thagrave;nh phần, tocirc;n giaacute;o, giới tiacute;nh, sắc tộc.

=> Lagrave; sự mở rộng tuyệt đối, đem lại những giaacute; trị to lớn vagrave; phugrave; hợp với sự phaacute;t triển tiến bộ của nhacirc;n loại.

+ Hồ Chiacute; Minh thể hiện rotilde; chủ thể của cuộc caacute;ch mạng lagrave; nhacirc;n dacirc;n, thagrave;nh quả caacute;ch mạng đạt được do nhacirc;n dacirc;n lagrave;m ra vagrave; nhacirc;n dacirc;n lagrave; người bảo vệ thagrave;nh quả đoacute;.

=> Nguyecirc;n tắc ldquo;chủ quyền nhacirc;n dacirc;nrdquo;, nhacirc;n dacirc;n lagrave; chủ thể nước Việt Nam mới, của chế độ Dacirc;n chủ Cộng hograve;a. Nhacirc;n dacirc;n khocirc;ng boacute; hẹp trong giai cấp, tầng lớp nagrave;o magrave; lagrave; mọi người dacirc;n Việt Nam yecirc;u nước, khocirc;ng phacirc;n biệt giới tiacute;nh, địa vị, tocirc;n giaacute;o, giai cấp.

Kết luận:

- Ra đời sau bản Tuyecirc;n ngocirc;n lịch sử của Mỹ hơn một trăm năm, trong bối cảnh lịch sử mới, bản Tuyecirc;n ngocirc;n độc lập của Việt Nam đatilde; kế thừa, chắt lọc phaacute;t triển giaacute; trị căn cốt, mang tiacute;nh bền vững vagrave; phổ quaacute;t nhất.

- Tuyecirc;n ngocirc;n Độc lập của Việt Nam khocirc;ng chỉ lagrave; lời tuyecirc;n bố độc lập, khai sinh cho một Nhagrave; nước Việt Nam Dacirc;n chủ Cộng hograve;a theo đuổi mục tiecirc;u ldquo;Độc lập - Tự do - Hạnh phuacute;crdquo;, magrave; cograve;n đoacute;ng goacute;p quan trong cho sự nghiệp đấu tranh giải phoacute;ng dacirc;n tộc, giải phoacute;ng con người vagrave; vigrave; hạnh phuacute;c của con người.

Cacirc;u 16: Theo em, nếu con người khocirc;ng saacute;ng tạo ra những loại maacute;y moacute;c dugrave;ng trong sản xuất hoặc những phương tiện giao thocirc;ng hiện đại như tagrave;u hỏa, tagrave;u thủy,hellip;.thigrave; hoạt động sản xuất vagrave; cuộc sống của chuacute;ng ta sẽ thế nagrave;o?

Trả lời:

Nếu con người khocirc;ng saacute;ng tạo ra những loại maacute;y moacute;c dugrave;ng trong sản xuất hoặc những phương tiện giao thocirc;ng hiện đại như tagrave;u hoả, tagrave;u thuỷ,... thigrave;:

- Quaacute; trigrave;nh sản xuất khocirc;ng được tối ưu hoacute;a, dựa hoagrave;n toagrave;n vagrave;o sức lao động của con người vagrave; điều kiện tự nhiecirc;n => Hiệu quả kinh tế thấp.

- Việc đi lại, vận chuyển hagrave;ng hoacute;a gặp rất nhiều khoacute; khăn: khocirc;ng thể di chuyển một khoảng caacute;ch xa (từ vugrave;ng nagrave;y sang vugrave;ng khaacute;c, quốc gia nagrave;y sang quốc gia khaacute;c).

=> Tốn keacute;m về thời gian vagrave; sức lực.

Vigrave; vậy, kinh tế, xatilde; hội vagrave; đời sống con người sẽ khocirc;ng thể phaacute;t triển, cuộc sống khocirc;ng văn minh, khocirc;ng thể tiến bộ theo chiều hướng tiacute;ch cực.

Cacirc;u 17: Vai trograve; của nhacirc;n dacirc;n trong Caacute;ch mạng tư sản Phaacute;p được thể hiện ở những điểm nagrave;o

Trả lời:

Vai trograve; của nhacirc;n dacirc;n trong Caacute;ch mạng tư sản Phaacute;p:

- Lật đổ chế độ quacirc;n chủ chuyecirc;n chế, thiết lập nền cộng hograve;a, xaacute;c lập nền chuyecirc;n chiacute;nh dacirc;n chủ caacute;ch mạng, đaacute;nh thắng giặc ngoại xacirc;m.

- Thuacute;c đẩy caacute;ch mạng tiến lecirc;n trong luacute;c hagrave;ng ngũ giai cấp tư sản phacirc;n hoacute;a, caacute;c tầng lớp đại tư sản, tư sản cocirc;ng thương dần chuyển sang hagrave;ng ngũ phản caacute;ch mạng.

+ Giai đoạn 1: Quần chuacute;ng đaacute;nh chiếm ngục Ba-xti. Caacute;ch mạng nổ ra vagrave; thắng lợi, hạn chế quyền của vua lập nền quacirc;n chủ lập hiến, xoacute;a bỏ đẳng cấp.

+ Giai đoạn 2: Nhacirc;n dacirc;n khởi nghĩa lật đổ chế độ phong kiến, lập nền cộng hograve;a đầu tiecirc;n ở Phaacute;p, xử tử vua Lu-i XVI.

+ Giai đoạn 3: Quần chuacute;ng caacute;ch mạng lật đổ phaacute;i Gi-rocirc;ng-danh, đưa phaacute;i Gia-cocirc;-banh lecirc;n nắm quyền latilde;nh đạo caacute;ch mạng Phaacute;p, lập nền chuyecirc;n chiacute;nh dacirc;n chủ caacute;ch mạng vagrave; đưa caacute;ch mạng Phaacute;p tới đỉnh cao.

- Giải quyết yecirc;u cầu về ruộng đất cho nocirc;ng dacirc;n, quyết định quyền lợi cho nhacirc;n dacirc;n,hellip;

Cacirc;u 18: Trigrave;nh bagrave;y sự phaacute;t triển của chủ nghĩa tư bản Anh vagrave; những hệ quả của noacute;

Trả lời:

- Sự phaacute;t triển của chủ nghĩa tư bản Anh:

+ Đầu thế kỉ XVII, nước Anh coacute; nền kinh tế phaacute;t triển nhất chacirc;u Acirc;u (cocirc;ng nghiệp len dạ phaacute;t triển).

+ Nhiều cocirc;ng trường thủ cocirc;ng ra đời.

+ Nhiều trung tacirc;m cocirc;ng nghiệp, thương mại, tagrave;i chiacute;nh được thagrave;nh lập.

+ Nhiều phaacute;t minh mới về kĩ thuật ra đời, lagrave;m tăng năng suất lao động.

+ Số đocirc;ng quyacute; tộc vừa vagrave; nhỏ chuyển sang kinh doanh theo lối tư bản chủ nghĩa, đuổi taacute; điền, ragrave;o đất, biến ruộng đất thagrave;nh đồng cỏ chăn nuocirc;i cừu.

- Hệ quả:

+ Tầng lớp quyacute; tộc mới được higrave;nh thagrave;nh.

+ Xuất hiện những macirc;u thuẫn gay gắt giữa tư sản, quyacute; tộc mới với chế độ quacirc;n chủ chuyecirc;n chế (becirc;n cạnh macirc;u thuẫn cũ giữa nocirc;ng dacirc;n với địa chủ, quyacute; tộc) => Caacute;ch mạng tư sản Anh bugrave;ng nổ.

+ Xaacute;c lập quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa.

Cacirc;u 19: Hatilde;y necirc;u yacute; kiến đaacute;nh giaacute; của em về bản ldquo;Tuyecirc;n ngocirc;n về Nhacirc;n quyền vagrave; Dacirc;n quyềnrdquo;

Trả lời:

- Đaacute;nh giaacute; vagrave; bản Tuyecirc;n ngocirc;n về Nhacirc;n quyền vagrave; Dacirc;n quyền:

+ Mặt tiến bộ:

Phản aacute;nh yacute; chiacute;, nguyện vọng của quần chuacute;ng nhacirc;n dacirc;n về một xatilde; hội magrave; ở đoacute; con người được hưởng mọi quyền tự do, bigrave;nh đẳng.

Đề cao tư tưởng: chủ quyền đất nước thuộc về nhacirc;n dacirc;n.

+ Mặt hạn chế: thừa nhận quyền tư hữu tagrave;i sản lagrave; thiecirc;ng liecirc;ng, bất khả xacirc;m phạm; hợp phaacute;p hoacute;a sự bất bigrave;nh đẳng về tagrave;i sản vagrave; sự boacute;c lột của người giagrave;u đối với người nghegrave;o.

- Tuyecirc;n ngocirc;n Nhacirc;n quyền vagrave; Dacirc;n quyền lagrave; văn kiện cocirc;ng bố cocirc;ng khai về quyền con người vagrave; quyền cocirc;ng dacirc;n. Trong bản Tuyecirc;n ngocirc;n độc lập của nước Việt Nam Dacirc;n chủ Cộng hograve;a, Chủ tịch Hồ Chiacute; Minh đatilde; triacute;ch dẫn một cacirc;u trong bản tuyecirc;n ngocirc;n nagrave;y của nước Phaacute;p: ldquo;Người ta sinh ra tự do vagrave; bigrave;nh đẳng về quyền lợi vagrave; phải luocirc;n được tự do về bigrave;nh đẳng về quyền lợirdquo;.

Cacirc;u 20: Coacute; yacute; kiến cho rằng ldquo;Xatilde; hội loagrave;i người chuyển từ văn minh nocirc;ng nghiệp sang văn minh cocirc;ng nghiệp lagrave; nhờ caacute;ch mạng cocirc;ng nghiệprdquo;. Em đồng yacute; với yacute; kiến đoacute; khocirc;ng? Vigrave; sao?

Trả lời:

- Đồng yacute; với yacute; kiến ldquo;Xatilde; hội loagrave;i người chuyển từ văn minh nocirc;ng nghiệp sang văn minh cocirc;ng nghiệp lagrave; nhờ caacute;ch mạng cocirc;ng nghiệprdquo;.

- Giải thiacute;ch:

+ Trước khi tiến hagrave;nh caacute;ch mạng cocirc;ng nghiệp, con người chủ yếu lao động dựa vagrave;o sức mạnh của cơ bắp (lao động thủ cocirc;ng); hoặc sử dụng một số loại maacute;y moacute;c chạy bằng năng lượng gioacute; (cối xay gioacute;hellip;) vagrave; nước.

=> Năng suất lao động của con người chưa cao; khối lượng sản phẩm sản xuất ra chưa nhiều vagrave; caacute;c loại năng lượng gioacute;, nước ở thời điểm nagrave;y vẫn chưa thể tạo ra sự chuyển biến căn bản trong đời sống sản xuất.

+ Cuối thế kỉ XVIII - đầu thế kỉ XIX, với việc tiến hagrave;nh caacute;ch mạng cocirc;ng nghiệp, quaacute; trigrave;nh sản xuất của con người đatilde; coacute; sự thay đổi căn bản (caacute;c loại maacute;y moacute;c đatilde; thay thế sức lao động chacirc;n tay của con người), giuacute;p nền sản xuất coacute; sự chuyển biến mạnh mẽ từ sản xuất thủ cocirc;ng sang cơ khiacute; hoacute;a.