HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV dẫn dắt, nêu câu hỏi gợi mở để HS nhớ lại kiến thức cũ: Cuộc cách mạng công nghiệp đầu tiên trong lịch sử xuất hiện khi nào? Trong bối cảnh nào và ở đâu?

Gợi ý: Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất nhất diễn ra vào khoảng nửa sau thế kỉ XVIII, bắt đầu ở Anh, sau đó lan ra nhiều quốc gia ở châu Âu và Bắc Mỹ.

- GV chia HS cả lớp thành 3 nhóm, quan sát Hình 2 – Hình 5 SGK tr.39, 40 và thực hiện nhiệm vụ:

+ Nhóm 1: Tìm hiểu thành tựu cơ bản của nước Anh trong Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất.

+ Nhóm 2: Tìm hiểu thành tựu cơ bản của nước châu Âu trong Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất.

+ Nhóm 3: Tìm hiểu thành tựu cơ bản của nước Bắc Mỹ trong Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất.

- GV trình chiếu cho HS quan sát video về thành tựu cơ bản của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất:

+ Bước ngoặt trong cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất:

https://youtu.be/63tjyM5-xAI?si=tMUJvQtbx8nmFuPG(2:59 – 6:55)

+ Tổng quan cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất:

https://youtu.be/JKTH7xNGnOE?si=cV1168az2hHyr4sV(1:34 – 4:35)

+ George Stephenson - người đặt nền móng cho ngành đường sắt:

https://youtu.be/HJGN9P6HNdU?si=mOEyqCrzMYgT6z95

- GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân, tổng hợp các thành tựu của Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất theo các lĩnh vực: dệt, luyện kim, giao thông vận tải.

- GV tiếp tục yêu cầu các nhóm thảo luận và trả lời câu hỏi: Phân tích mối liên hệ giữa các phát minh trong Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất.

Gợi ý:

+ Sự tiến bộ trong kĩ thuật dệt thúc đẩy những cải tiến trong sản xuất sợi và ngược lại.

+ Việc phát minh và áp dụng máy hơi nước vào trong các lĩnh vực sản xuất đã tạo ra bước ngoặt quan trọng như thế nào.

+ Việc phát minh ra phương pháp luyện quặng mới có tác động gì đến việc sản xuất máy móc, việc phát minh ra đầu máy xe lửa tạo thuận lợi gì cho việc sản xuất nông nghiệp.

- GV khắc sâu kiến thức cho HS và yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Theo em, thành tựu nào là quan trọng nhất? Vì sao?

- GV hướng dẫn, định hướng cho HS:

+ HS nêu quan điểm cá nhân (có thể lựa chọn bất kì thành tựu nào mà cá nhân mình cho là quan trọng nhất) và trình bày lập luận của mình một cách thuyết phục.

+ Các HS khác có thể trình bày quan điểm để ủng hộ, bổ sung, hay phản biện lại quan điểm mà HS trình bày.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

- HS đọc thông tin kết hợp quan sát Hình 2 – Hình 5 để thực hiện nhiệm vụ học tập.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày về thành tựu cơ bản của Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất.

- GV mời đại diện 1 – 2 HS và trả lời câu hỏi: Thành tựu có vai trò quan trọng nhất là máy hơi nước vì:

+ Máy hơi nước được dùng làm nguồn năng lượng cho các công xưởng và sự phát triển của nền sản xuất, giao thông vận tải của nước Anh nói riêng và thế giới nói chung.

+ Làm giảm sức lao động chân tay của con người, thúc đẩy sản xuất phát triển vượt bậc, khởi đầu quá trình công nghiệp hóa ở Anh.

- GV mời đại diện HS nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá quá trình HS thực hiện nhiệm vụ.

- GV kết luận nội dung về Thành tựu cơ bản của Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất.

- GV chuyển sang nội dung mới.

1. Tìm hiểu về thành tựu cơ bản của Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất

- Về ngành dệt:

+ Máy kéo sợi Gien-ni (1746) với 16 – 18 cọc suốt chỉ.

→ Tăng năng suất lao động so với quay tay.

+ Phát minh ra máy dệt chạy bằng hơi nước của Ét-mơn Các-rai.

→ Tăng năng suất lên gần 40 lần.

+ Thành công của máy kéo sợi của Ri-chác Ác-rai (1769).

→ Sợi kéo nhỏ lại và chắc, vải dệt ra đẹp và bền hơn.

+ Giêm Oát phát minh ra máy hơi nước.

→ Giảm sức lao động chân tay, thúc đẩy sản xuất phát triển vượt bậc.

→ Khởi đầu quá trình công nghiệp hóa ở nước Anh.

+ Động cơ đốt trong, tiêu biểu là phát minh của Giôn Ba-bơ (1791), Sa-mu-en Bờ-rao (1823).

→ Thúc đẩy cơ giới hóa sản xuất, nâng cao năng suất lao động.

- Về ngành luyện kim: phát minh lò luyện quặng theo phương pháp “pút-đinh” (1784).

- Về ngành giao thông vận tải: phát minh ra đầu máy xe lửa hơi nước chạy trên đường ray đầu tiên (1804).

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp, quan sát thông tin mục 2 SGK tr.41 và trả lời câu hỏi:

+ Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai diễn ra vào thời gian nào?

+ Sau nước Anh, Cách mạng công nghiệp lần thứ hai diễn ra ở những quốc gia nào?

Gợi ý:

+ Cách mạng công nghiệp lần thứ hai diễn ra từ nửa sau thế kỉ XIX đến khi Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ (1914), dựa trên những thành tựu của Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất.

+ Từ nước Anh, cách mạng công nghiệp lan sang các nước Tây Âu (Bỉ, Pháp, Đức, I-ta-li-a,...) rồi tới Mỹ và Nhật Bản.

- GV dẫn dắt: Cách mạng công nghiệp lần thứ hai gắn liền với những tiến bộ về khoa học, kĩ thuật trong rất nhiều lĩnh vực.

- GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm.

- GV yêu cầu các nhóm thảo luận, đọc thông tin mục 2, quan sát Hình 6 – Hình 11 SGK tr.41, 42 và trả lời câu hỏi: Trình bày một số thành tựu cơ bản của Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai.

- GV trình chiếu cho HS quan sát video về thành tựu cơ bản của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ hai:

+ 8 phát minh đột phá từ cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai:

https://youtu.be/RXU4gsc0JLc?si=pnHZI8CQSUXtkqDw (1:47 – 10:42)

+ Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ hai:

https://youtu.be/AIcHTz5JP5c?si=38MoOtMeW2t4ALzW

+ 7 tác động tiêu cực của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ hai:

https://youtu.be/36dG-jzDDqk?si=PL15_R5qoF-pX__C (0:59 – 8:10)

- GV yêu cầu HS tiếp tục thảo luận nhóm, khai thác mục Em có biết SGK tr.41, 42 kết hợp sưu tầm thông tin qua sách, báo, internet và thực hiện nhiệm vụ: Trình bày sự ra đời của một số phát minh quan trọng của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ hai.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

- HS đọc thông tin kết hợp quan sát Hình 6 – Hình 11 để thực hiện nhiệm vụ học tập.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày về thành tựu cơ bản của Cách mạng công nghiệp lần thứ hai.

- GV mời đại diện HS trình bày những tác động tiêu cực của Cách mạng công nghiệp lần thứ hai:

+ Điều kiện sống của người dân khó khăn.

+ Người dân thiếu dinh dưỡng.

+ Môi trường làm việc nguy hiểm.

+ Lao động trẻ em cao, không có điều kiện học hành.

+ Tác hại đến môi trường.

2. Tìm hiểu về thành tựu cơ bản của Cách mạng công nghiệp lần thứ hai

- Thành tựu cơ bản:

+ Phát minh ra phương pháp sử dụng lò cao trong luyện kim của Bê-sê-mơ.

→ Dẫn đến sự ra đời của nguyên liệu mới.

+ Phát minh về điện của Mai-cơn Pha-ra-dây, Tô-mát Ê-đi-xơn, Ni-cô-la Tét-la là cơ sở cho sự ra đời và phát triển của động cơ điện, điện thoại, vô tuyến điện.

→ Thúc đẩy ứng dụng nguồn năng lượng điện vào cuộc sống.

+ G.Lơ-noa phát minh và thương mại hóa thành công động cơ đốt trong hai kì chạy bằng khí đốt.

→ Tạo tiền đề cho sự ra đời và phát triển của ô tô, máy bay.

→ Thúc đẩy ngành khai thác dầu mỏ.