Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

CHỦ ĐỀ 5: VẺ ĐẸP CỦA NGUYÊN MẪU TRONG

THỰC HÀNH, SÁNG TẠO

BÀI 9: TỈ LỆ VÀ HÌNH KHỐI CỦA ĐỒ VẬT

(2 tiết)

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Nhận biết được cấu trúc, tỉ lệ của đồ vật theo các khối cơ bản.

2. Năng lực

Năng lực chung:

• Tự chủ và tự học: thông qua việc sưu tầm tư liệu tranh, ảnh, tác phẩm về tỉ lệ và hình khối của đồ vật; chuẩn bị đồ dùng, vật liệu học tập.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: thông qua việc hình thành ý tưởng trong mô phỏng đồ vật bằng các hình thức khác nhau và vận dụng vào thực tế.
• Giao tiếp và hợp tác: thông qua việc trao đổi, thảo luận nhóm để chia sẻ về sản phẩm mĩ thuật lấy cảm hứng từ thực tiễn cuộc sống.

Năng lực riêng:

• Quan sát và nhận thức thẩm mĩ: Hiểu cách mô phỏng đồ vật từ yếu tố tạo hình (chấm, nét, hình, màu,...) để tạo chất cảm khác nhau trên bề mặt.
• Sáng tạo và ứng dụng thẩm mĩ: Sáng tạo, thực hiện SPMT mô phỏng được vẻ đẹp nguyên mẫu của đồ vật từ các kĩ năng khác nhau.
• Phân tích thẩm mĩ: Thảo luận theo nhóm về các nội dung liên quan đến vẻ đẹp nguyên mẫu trong thực hành, sáng tạo.

3. Phẩm chất

• Có ý thức tìm hiểu sự đa dạng từ vẻ đẹp của đồ vật về hình dáng, màu sắc và chất cảm.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• Giáo án, SGK, SGV, SBT Mĩ thuật 9 – Kết nối tri thức với cuộc sống.
• Một số hình ảnh, PowerPoint giới thiệu về các SPMT mô phỏng đồ vật bằng yếu tố chấm và nét với hình thức vẽ; mảng màu với hình thức đắp nổi với chất liệu đất nặn.
• Sưu tầm một số bài vẽ chất liệu chì, bút sắt, bút bi và cắt, dán dạng mô phỏng đồ vật có chất lượng đẹp.
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).

2. Đối với học sinh

• SGK, SBT Mĩ thuật 9 – Kết nối tri thức với cuộc sống.
• Màu vẽ, bút chì, tẩy, các vật liệu sẵn có,...

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Gợi mở, kích thích HS mong muốn tìm hiểu về các nội dung mới, lí thú của bài học.

d. Nội dung: GV tổ chức cho HS cả lớp xem video và yêu cầu HS trả lời câu hỏi:

+ Đo tỉ lệ là gì?

+ Nêu cách đo tỉ lệ bằng bút chì.

+ Nêu cách đo tỉ lệ bằng compa.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về đo tỉ lệ, cách đo tỉ lệ bằng bút chì, cách đo tỉ lệ bằng compa.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức cho HS cả lớp xem video về hướng dẫn cách đo tỉ lệ khi vẽ:

https://youtu.be/YUNgdpxSiCw?si=HISW-nh7OP5-YYpG (0:55 – 4:44)

- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi và trả lời câu hỏi:

+ Đo tỉ lệ là gì?

+ Nêu cách đo tỉ lệ bằng bút chì.

+ Nêu cách đo tỉ lệ bằng compa.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát video, dựa vào hiểu biết của bản thân và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện 2 – 3 HS trình bày kết quả thảo luận.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:

+ Đo tỉ lệ: là quá trình xác định mối quan hệ kích thước giữa các phần khác nhau của một đồ vật hoặc giữa các đồ vật khác nhau. Việc này giúp tạo ra sự cân đối, hài hòa và chính xác

+ Cách đo tỉ lệ bằng bút chì:

• Chọn điểm tham chiếu: Xác định điểm tham chiếu trên đối tượng, điểm này sẽ là điểm bắt đầu của phép đo.
• Đo bằng tay: Cầm bút chì bằng tay không viết (tay trái nếu thuận tay phải) và duỗi thẳng cánh tay. Đặt đầu bút chì tại điểm tham chiếu và dùng ngón tay cái để đánh dấu khoảng cách trên bút chì.
• So sánh khoảng cách: Di chuyển bút chì từ điểm tham chiếu đến các phần khác của đối tượng muốn so sánh. Giữ nguyên khoảng cách được đánh dấu bởi ngón tay cái và ghi nhớ tỉ lệ so sánh này.
• Chuyển đổi tỷ lệ lên giấy: Dùng tỉ lệ vừa đo được để phác thảo lên giấy.

+ Cách đo tỉ lệ bằng compa:

• Mở rộng compa: Đặt hai đầu compa tại hai điểm cần đo trên đối tượng.
• Chuyển đổi khoảng cách: Sau khi đo xong, giữ nguyên khoảng cách giữa hai đầu compa và chuyển sang đo trên giấy hoặc đối tượng khác để so sánh tỉ lệ.
• So sánh tỷ lệ: Nếu cần so sánh nhiều phần, lặp lại quá trình này cho các phần khác nhau và ghi lại tỉ lệ giữa chúng.
• Ghi lại tỷ lệ: Sử dụng tỉ lệ đã đo để phác thảo hoặc thiết kế chính xác hơn.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Việc đo tỉ lệ chính xác là rất quan trọng để tạo ra các tác phẩm nghệ thuật, thiết kế và kiến trúc chính xác, hài hòa. Sử dụng các công cụ vẽ có thể đo và so sánh các tỉ lệ một cách dễ dàng và hiệu quả. Để tìm hiểu rõ hơn về cách đo tỉ lệ và hình khối của đồ vật, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 9: Tỉ lệ và hình khối của đồ vật.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Quan sát

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Nhận biết, phân tích được cấu trúc của đồ vật tương ứng với các dạng khối cơ bản.

- Củng cố kĩ năng quan sát, tư duy hình ảnh để nhận biết và bước đầu hiểu được sự thể hiện về tỉ lệ giữa các phần của đồ vật.

b. Nội dung: GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm, yêu cầu các nhóm khai thác hình ảnh, thông tin mục Quan sát SGK tr.38 kết hợp tìm hiểu thêm thông tin trên sách, báo, internet và thực hiện nhiệm vụ:

- Nhóm 1 + 2: Cấu trúc của mẫu vật tương ứng với các dạng khối cơ bản nào?

- Nhóm 3 + 4: Tỉ lệ giữa các phần của đồ vật được thể hiện thế nào?

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về cấu trúc của đồ vật được kết hợp từ các khối cơ bản.

d. Tổ chức thực hiện:

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Hoạt động 2: Thể hiện

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Sử dụng những kiến thức về cấu trúc, hình khối, tỉ lệ để mô phỏng một đồ vật bằng yếu tố tạo hình yêu thích.

- Thể hiện được SPMT bằng hình thức thể hiện phù hợp với bản thân.

b. Nội dung:

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu cách mô phỏng đồ vật bằng yếu tố chấm và nét; cách mô phỏng đồ vật bằng hình thức đắp nối với chất liệu đất nặn.

- GV hướng dẫn HS mô phỏng mẫu đồ vật theo hướng sát với nguyên mẫu về tỉ lệ và hình khối bằng hình thức thể hiện yêu thích.

c. Sản phẩm: Sản phẩm mô phỏng mẫu đồ vật theo hướng sát với nguyên mẫu về tỉ lệ và hình khối.

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Gợi ý cách mô phỏng đồ vật bằng yếu tố chấm và nét; cách mô phỏng đồ vật bằng hình thức đắp nối với chất liệu đất nặn

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV trình chiếu và hướng dẫn HS quan sát tác phẩm nghệ thuật.

- GV giới thiệu cách mô phỏng đồ vật bằng yếu tố chấm và nét:

- GV giới thiệu cách mô phỏng đồ vật bằng hình thức đắp nổi với chất liệu đất nặn:

---------------------------------------

----------------------Còn tiếp---------------------