NHIỆT LIỆT CHAgrave;O MỪNG CAacute;C EM ĐẾN VỚI BAgrave;I HỌC MỚI!

KHỞI ĐỘNG

Tại sao để xiacute;ch đu tiếp tục hoạt động, người mẹ thỉnh thoảng lại đẩy nhẹ vagrave;o xiacute;ch đu?

BAgrave;I 6: DAO ĐỘNG TẮT DẦN. DAO ĐỘNG CƯỠNG BỨC. HIỆN TƯỢNG CỘNG HƯỞNG.

NỘI DUNG BAgrave;I HỌC

Dao động tắt dần

Dao động cưỡng bức

Hiện tượng cộng hưởng

1. DAO ĐỘNG TẮT DẦN
2. Dao động tự do

Trong caacute;c bagrave;i trước, ta đatilde; giả thiết khocirc;ng coacute; lực ma saacute;t taacute;c dụng vagrave;o con lắc.Con lắc dao động với biecirc;n độ vagrave; tần số riecirc;ng (kiacute; hiệu lagrave; f₀) khocirc;ng đổi. Dao động như vậy gọi lagrave; dao động tự do vigrave; noacute; chỉ phụ thuộc vagrave;o đặc tiacute;nh của con lắc.

2. Dao động tắt dần

• Dụng cụ thiacute; nghiệm:
• Tiến hagrave;nh thiacute; nghiệm:

Bước 1: Bố triacute; thiacute; nghiệm như higrave;nh 6.1a.

Bước 2: Bật đồng thời hai cocirc;ng tắc trecirc;n hộp gỗ để nam chacirc;m khocirc;ng huacute;t quả nặng nữa (con lắc bắt đầu dao động), con lăn đồng thời chuyển động đẩy tấm gốc ghi đồ thị chuyển động theo, khi con lắc dao động, buacute;t locirc;ng gắn trecirc;n quả nặng tiếp cuacute;c với tacirc;m ghi đồ thị vagrave; cho nhận xeacute;t về biecirc;n độ dao động của con lắc đơn.

• Tiến hagrave;nh thiacute; nghiệm:

Bước 3: Khi con lăn đatilde; lăn hết tấm ghi đồ thị, đoacute;ng hai cocirc;ng tắc trecirc;n hộp gỗ (con lăn vagrave; con lắc ngừng hoạt động) thaacute;o tấm ghi đồ thị ra, quan saacute;t vagrave; cho nhận xeacute;t về biecirc;n độ vagrave; chu kigrave; của con lắc đơn.

Hatilde;y giải thiacute;ch tại sao dao động lại tắt dần?

Khi con lắc dao động, noacute; chịu những lực ma saacute;t vagrave; lực cản nagrave;o? Những lực nagrave;y chuyển hoacute;a dần cơ năng thagrave;nh dạng năng lượng nagrave;o?

• Trong dao động tắt dần biecirc;n độ giảm dần theo thời gian, cograve;n chu kigrave; (hay tần số) khocirc;ng đổi.
• Dao động coacute; biecirc;n độ giảm dần theo thời gian gọi lagrave; dao động tắt dần.
• Nguyecirc;n nhacirc;n lagrave;m dao động tắt dần lagrave; do lực ma saacute;t vagrave; lực cản của mocirc;i trường.

3. Ứng dụng

Bộ phận giảm xoacute;c của xe maacute;y lagrave; ứng dụng của dao động tắt dầnhellip;

Cacirc;u hỏi (SGK ndash; tr25)

Hatilde;y tigrave;m trong thực tế viacute; dụ về dao động tắt dần vagrave; cho biết trong mỗi trường hợp thigrave; dao động tắt dần lagrave; coacute; lợi hay coacute; hại.

Viacute; dụ về dao động tắt dần:

• Lograve; xo giảm xoacute;c của mocirc; tocirc;, một số xe đạp sau khi đi qua đoạn đường mấp mocirc; dao động tắt dần thigrave; dao động tắt dần coacute; lợi.
• Dao động của xiacute;ch đu ở đầu bagrave;i lagrave; tắt dần, trong trường hợp nagrave;y dao động tắt dần lagrave; coacute; hại vigrave; muốn duy trigrave; dao động thigrave; lại cần phải bugrave; năng lượng cho noacute;.

1. DAO ĐỘNG CƯỠNG BỨC

Viacute; dụ: Khi đến bến xe buyacute;t, xe chỉ tạm dừng necirc;n khocirc;ng tắt maacute;y, thacirc;n xe vẫn dao động. Dao động đoacute; lagrave; dao động cưỡng bức dưới taacute;c dụng của lực cưỡng bức tuần hoagrave;n gacirc;y ra bởi chuyển động của pit-tocirc;ng trong xi lạnh của maacute;y nổ.

1. Khaacute;i niệm dao động cưỡng bức

Dao động cưỡng bức lagrave; dao động xảy ra dưới taacute;c dụng của ngoại lực tuần hoagrave;n coacute; tần số f bất kigrave;. Khi dao động ổn định, tần số dao động cưỡng bức bằng tần số của ngoại lực.

Cacirc;u hỏi (SGK ndash; tr25): Tigrave;m thecirc;m viacute; dụ về dao động cưỡng bức

Viacute; dụ về dao động cưỡng bức: Để giữ cho xiacute;ch đu khocirc;ng dao động tắt dần người ta thường taacute;c dụng lực vagrave;o mỗi nửa chu kigrave; dao động của vật để xiacute;ch đu được duy trigrave; với biecirc;n độ khocirc;ng đổi.

2. Đặc điểm:

Thảo luận nhoacute;m

Tần số vagrave; biecirc;n độ của dao động cưỡng bức coacute; đặc điểm gigrave;?

Dao động cưỡng bức khi ổn định coacute; những đặc điểm sau đacirc;y:

• Dao động cưỡng bức coacute; biecirc;n độ khocirc;ng đổi vagrave; coacute; tần số bằng tần số của lực cưỡng bức.
• Biecirc;n độ của dao động cưỡng bức phụ thuộc vagrave;o biecirc;n độ ngoại lực, độ lớn lực cản của mocirc;i trường, độ checirc;nh lệch giữa tần số của ngoại lực vagrave; tần số riecirc;ng của hệ dao động.

Hoạt động (SGK ndash; tr26)

• Dụng cụ thiacute; nghiệm: higrave;nh becirc;n cạnh
• Dự đoaacute;n hiện tượng xảy ra với caacute;c con lắc khi con lắc Đ được keacute;o sang một becirc;n theo phương vuocirc;ng goacute;c với thanh rồi thả ra vagrave; dự đoaacute;n con lắc nagrave;o dao động mạnh nhất.
• Tiến hagrave;nh thiacute; nghiệm

Bước 1: Bố triacute; thiacute; nghiệm như Higrave;nh 6.3.

Bước 2: Điều khiển con lắc Đ sang một becirc;n theo phương vuocirc;ng goacute;c với thanh rồi thả ra cho dao động.

Trả lời