BÀI 6: ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ SINH HỌC TRONG CHỌN VÀ NHÂN GIỐNG VẬT NUÔI

I. CÔNG NGHỆ CẤY TRUYỀN PHÔI

1. Khái niệm

Công nghệ cấy truyền phôi là quá trình đưa phôi tạo ra từ cá thể cái này (cái cho phôi) vào tử cung của cá thể cái khác (cái nhận phôi) để cho nó mang thai.

2. Các bước trong công nghệ cấy truyền phôi

Các bước trong công nghệ cấy truyền phôi ở bò: Chọn bò cái cho phôi và nhận phôi ⟶ Gây động dục đồng pha ⟶ Gây siêu bài noãn ở bò cho phôi ⟶ Thụ tinh nhân tạo với trứng của bò cho phôi ⟶ Thu hoạch phôi ⟶ Cấy phôi vào bò nhận phôi ⟶ Bò nhận phôi mang thai và đẻ (bê con sinh ra giống bò cho phôi)

3. Ý nghĩa của công nghệ cấy truyền phôi

- Khai thác triệt để tiềm năng di truyền của những vật nuôi cái cao sản, vật nuôi quý hiếm cần bảo tồn

- Nâng cao năng suất sinh sản, tăng số lượng con sinh ra từ một cái giống cao sản

- Dễ dàng, thuận lợi trong việc xuất, nhập, vận chuyển, trao đổi con giống giữa các nước, các vùng, các địa phương.

II. XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH CỦA PHÔI

1. Khái niệm

Xác định giới tính của phôi là kĩ thuật xác định sớm giới tính của vật nuôi ngay trong giai đoạn phôi.

2. Các bước xác định giới tính phôi ở vật nuôi

Các bước xác định giới tính phôi ở vật nuôi:

Bước 1. Lấy mẫu từ phôi

Bước 2. Tách chiết DNA của mẫu phôi

Bước 3. Khuếch đại DNA của mẫu phôi bằng PCR với mồi đặc hiệu

Bước 4. Điện di sản phẩm PCR

Bước 5. Đối chiếu sản phẩm điện di để xác định giới tính

3. Ý nghĩa của thụ tinh trong ống nghiệm

- Làm tăng hiệu quả của công nghệ cấy truyền phôi khi xác định được giới tính trước khi cấy

III. ỨNG DỤNG CHỊ THỊ PHÂN TỬ TRONG CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI

- Chỉ thị phân tử là đoạn DNA ngắn có liên kết chặt với gene quy định một tính trạng cụ thể của vật nuôi

- Các bước chọn tạo giống vật nuôi bằng chỉ thị phân tử:

+ Tách DNA

+ Khuếch đại gene

+ Phân tích gene chỉ thị

- Ví dụ: Ở Việt Nam, bằng chỉ thị phân tử đã chọn tạo thành công dòng lợn mái Landrace và Yorkshire kháng vi khuẩn gây tiêu chảy, dòng gà có khảng stress nhiệt, dòng bò sữa năng suất cao,...