BÀI 8. ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN. Ý NGHĨA CỦA BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC

I. ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN

- Tính chất của các nguyên tố và đơn chất cũng như thành phần tính chất của các hợp chất tạo nên từ các nguyên tố đó biến đổi tuần hoàn theo chiều tăng của điện tích hạt nhân nguyên tử.

Trả lời câu 1 sgk trang 43:

=> Tính kim loại giảm dần, tính phi kim tăng dần theo chiều tăng của điện tích hạt nhân và có xu hướng tuần hoàn.

II. Ý NGHĨA CỦA BẢNG TUẦN HOÀN

- Sơ đồ mối quan hệ của các yếu tố:

- Ý nghĩa của bảng tuần hoàn: Vị trí của nguyên tố trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học cho biết cấu hình electron, cấu hình electron nguyên tử quyết định tính chất của các nguyên tố. Vì vậy có thể dự đoán được tính chất hóa học của các nguyên tố khi biết vị trí của nó trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học hay cấu hình electron của nó nhờ vào định luật tuần hoàn.

* Ví dụ minh họa:

- VD1: Nguyên tố sunlfu (S) ở ô số 16, nhóm VIA, chu kì 3.

=> Nguyên tử S có:

+ 16 proton, 16 electron.

+ 3 lớp electron.

+ 6 electron lớp ngoài cùng.

Vậy cấu hình electron của S là: 1s²2s²2p⁶3s²3p⁴.

- VD2: Cấu hình electron của nguyên tử phosphorus (P) là 1s²2s²2p⁶3s²3p³.

=> P có: Z =15, P ở ô số 15, chu kì 3, nhóm VA.

- VD3: So sánh tính phi kim của P ( Z = 15) với N ( Z= 7) và S ( Z = 16)

Nguyên tố P và N cùng nhóm nên N có tính phi kim mạnh hơn P, P và S cùng chu kì nên P có tính phi kim yếu hơn S.

- VD4: Nguyên tố có Z= 87, ta có thể dự đoán:

+ Vị trí trong bảng tuần hoàn: Kết thúc chu kì 6 là nguyên tố số 86 nên nguyên tố này thuộc thu kì 7 - nhóm IA.

+ Cấu hình electron: có 87 proton và 87 electron và lớp electron ngoài cùng là lớp thứ 7 có 1 electron: [₈₆Rn] 7s¹.

+ Tính chất: ở nhóm IA nên tính chất hóa học của nó là kim loại kiềm và có tính kim loại mạnh nhất vì nằm ở cuối nhóm.

- Trả lời câu hỏi 2 sgk trang 44:

a, Cấu hình electon của ₁₂Mg: 1s²2s²2p⁶3s², là kim loại mạnh

Oxide: MgO là basic oxide trung bình, hydroxit Mg(OH)₂ là base trung bình

b, Tính kim loại của ₁₁Na > Mg> ₁₃Al và ₄Be < Mg < ₂₀Ca.

- Trả lời câu hỏi 3 sgk trang 44:

a, Cấu hình electron là 1s²2s²2p⁶3s²3p⁶4s¹

=> K ở ô số 19, chu kì 4, nhóm IA.

b, Đơn chất potassium là kim loại kiềm (nhóm IA) là kim loại mạnh hơn Na và Ca, nhưng yếu hơn Rb. Oxide K₂O là basic oxide phản ứng với nước tạo ra hydroxide KOH là base mạnh.