TRƯỚC KHI ĐỌC

CH1. Ba tiếng "Mũi Cà Mau" gợi lên trong bạn những suy nghĩ, cảm xúc gì?

Soạn chi tiết:

Mũi Cà Mau - vùng đất tận cùng tổ quốc, một điều kỳ diệu và độc đáo không nơi nào có được.

CH2. Bạn đã biết được gì về vùng đất Mũi Cà Mau (qua sách báo, phim ảnh và các phương tiện truyền thông,...)?

Soạn chi tiết:

Nghĩ tới Cà Mau là nhớ về đất Mũi - vùng đất thiêng liêng của mỗi người con đất Việt và là một điểm xác nhận chủ quyền của đất nước.

ĐỌC VĂN BẢN

CH1. Tác giả đến Mũi Cà Mau với mục đích gì?

Soạn chi tiết:

Mục đích là đi chơi.

CH2. Chú ý những liên tưởng của tác giả về văn học.

Soạn chi tiết:

- Những cái phai của Nguyễn Tuân, Anh Đức, Xuân Diệu từ hơn 40 năm trước.

- Những trang kí, trang thư, trang thơ gieo mầm dưới mỗi câu mỗi chữ là hạt hi vọng ứ nghẹn khát khao bừng nở cây trái hòa bình.

CH3. Trạng thái tình cảm của tác giả và mọi người khi đến với Mũi Cà Mau.

Soạn chi tiết:

- Đây là vùng đất luôn nằm trong trí tưởng tượng từ lâu của mình, tác giả đã ấp ủ nó chỉ chờ ngày được xách ba lô lên và đi.

- Khi thực sự được đến Cà Mau, tác giả yêu và đắm chìm trong cái khung cảnh và con người nơi đây.

CH4. Hình ảnh nhà thơ Nguyễn Bính xuất hiện trong liên tưởng góp phần tô đậm thêm tâm trạng gì của người viết?

Soạn chi tiết:

Tô đậm thêm tâm trạng nhớ nhà.

CH5. Từ "xứ" được nói ở đây có kết nối như thế nào với nhan đề?

Soạn chi tiết:

Chỉ các địa điểm của mũi Cà Mau.

CH6. Chú ý cái nhìn của người viết đối với những chi tiết thực của đời sống được ghi lại.

Soạn chi tiết:

- Họ đều dành tình cảm cho nơi đây, lưu luyến không rời. Lang thang đi qua nhiều mảnh đất, đó như cái hãnh diện của những con người khi nhắc đến quê hương của mình.

- Tác giả được ở nơi đây, cùng hòa vào khung cảnh sống sinh hoạt của những con người Cà Mau. Ở đó có những ngôi nhà được dựng lên bằng những thứ cảnh vật có sẵn ở đây.

- Có những con người cần cù chịu khó, đang làm những công việc mưu sinh. Khung cảnh sinh hoạt của người Cà Mau luôn gắn liền với cây đước, nó mang lại nhiều tài nguyên, mang theo thứ ánh sáng đẩy lùi khó khăn cho con người.

CH7. Những khó khăn, bộn bề mà con người ở đất Mũi Cà Mau đã trải qua.

Soạn chi tiết:

Những con tôm bị ngạt thở vì sình lầy, những cây đước bị mọi người thi nhau đốn hạ đước để cho ra những vuông tôm sạch sẽ trong lành.

CH8. Cách thể hiện cảm xúc của tác giả ở phần kết.

Soạn chi tiết:

- Ông thấy mọi thứ ở đây đều đẹp và đặc biệt, mà không ở nơi đâu có được.

- Nhà văn nhớ nhung, yêu thương đến nước mắt nhòe đi

=> Tác giả phải dành cho vùng đất này nhiều tình cảm lắm nên cảm xúc mới chợt dâng trào lên như thế.

SAU KHI ĐỌC

CH1. Tác giả có tâm thế như thế nào khi đến với Mũi Cà Mau? Tâm thế đó có ý nghĩa gì đối với người viết tản văn?

Soạn chi tiết:

- Tác giả mang một tâm thế thoải mái khi đến với Mũi Cà Mau

- Tâm thế đó sẽ giúp nhà văn có cái nhìn sâu sắc và quan sát mọi vật tinh tế hơn.

CH2. Tính chất tươi mới, sống động của thực tế đời sống con người vùng Đất Mũi được thể hiện qua những khung cảnh, nhân vật nào?

Soạn chi tiết:

- Tác giả nói về con cá với ý nghĩ “ai đây ta, ai mà lặn lội tới xứ bùn sinh rừng rú này”

=> Câu văn pha chút gì đó hài hước và tò mò như con người nơi đây dành cho tác giả. Nhưng có lẽ, chính những con người ấy đã lưu dấu chân của nhà văn ở lại.

- Những con người Cà Mau luôn khó khăn, bộn bề vất vả với cuộc sống. Họ bị thiên tai, đối mặt với nhiều thiếu thốn vật chất. Nhưng họ vẫn rất hiếu khách và chất phác.

CH3. Đến với Mũi Cà Mau, tác giả liên tưởng đến những nhà thơ, nhà văn nào đã có duyên nợ với vùng đất này? Những liên tưởng đó có ý nghĩa gì?

Soạn chi tiết:

- Những trang ký của Nguyễn Tuân, Anh Đức và Xuân Diệu

- Đó là những bụi đầm lầy, những bụi cây đước hay là những giọt phù sa.

CH4. Chất trữ tình được thể hiện như thế nào trong bài tản văn?

Soạn chi tiết:

- Tác giả đã về nhưng những hình ảnh về thiên nhiên và con người nơi đây như vẫn còn hiện nguyên trong ức của ông.

- Ông thấy mọi thứ ở đây đều đẹp và đặc biệt, mà không ở nơi đâu có được. Để rồi nhà văn nhớ nhung, yêu thương đến nước mắt nhòe đi. Tác giả phải dành cho vùng đất này nhiều tình cảm lắm nên cảm xúc mới chợt dâng trào lên như thế.

CH5. Dưới ngòi bút tác giả, sắc màu riêng của vùng Đất Mũi hiện lên như thế nào?

Soạn chi tiết:

Vừa mang chất hiện thực vừa mang chất trữ tình.

CH 6. Nêu nhận xét của bạn về cách sử dụng ngôn ngữ và các biện pháp tu từ trong tác phẩm.

Soạn chi tiết:

- Ngôn ngữ: mang đậm chất tản văn.

- Biện pháp tu từ: sử dụng các câu hỏi tu từ.

KẾT NỐI ĐỌC - VIẾT

Từ ý của câu "Không có khói, mà sao bước chân lên tài rời Mũi, mắt tôi chợt cay nhòe", hãy viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) nói về cảm xúc đối với Mũi Cà Mau.

Soạn chi tiết:

Qua văn bản trên đã cho ta thấy được Cà Mau trên dáng hình Việt Nam. Nó hiện lên với vẻ đẹp tươi mới. Từ đây cho thấy rằng đất nước ta vốn dĩ có những địa danh đẹp và nên thơ như vậy. Những địa danh, thắng cảnh ấy càng làm ta cảm thấy tự hào về nét đẹp của dải đất hình chữ S. Và hơn nữa là sự yêu quý dành cho những cảnh đẹp nói riêng và quê hương đất nước nói chung.