Soạn văn 8 kết nối: Bài 10 Đọc Thách thức đầu tiên - Đọc như một hành trình

Hướng dẫn soạn Ngữ văn 8 kết nối tri thức: Soạn bài 10 Đọc Thách thức đầu tiên - Đọc như một hành trình. Bài được soạn chi tiết, rõ ràng, dễ hiểu. Bài soạn giúp học sinh nắm vững kiến thức trong sách giáo khoa, rèn kĩ năng giải bài tập và có phương pháp học tập hiệu quả.

Nội dung chi tiết

LỜI GIỚI THIỆU SÁCH NHÓC NI-CÔ-LA NHỮNG CHUYỆN CHƯA KỂ (AN-NƠ GÔ-XI-NHI)

*CÂU HỎI CUỐI BÀI

Câu hỏi 1. Có điều gì đáng lưu ý về mối quan hệ giữa nhan đề, hoàn cảnh ra đời và sức hấp dẫn của cuốn sách trong lời giới thiệu của người viết?

Soạn chi tiết:

Điều đáng lưu ý về mối quan hệ giữa nhan đề, hoàn cảnh ra đời và sức hấp dẫn của cuốn sách trong lời giới thiệu của người viết là cuốn sách xuất bản Nhóc Ni-cô-la: những câu chuyện chưa kể vào tháng 10 năm 2004, đồng thời tác giả khiến người đọc tò mò về nội dung câu chuyện và những câu chuyện đã từ khá lâu từ 2004. Điều này càng làm cho nhan đề thể loại, hoàn cảnh ra đời có sự gắn kết hơn với nhau

Câu hỏi 2. Theo lời giới thiệu, đề tài và đặc điểm nội dung, nghệ thuật của cuốn sách có gì đặc biệt?

Soạn chi tiết:

Theo lời giới thiệu, đề tài và đặc điểm nội dung, nghệ thuật của cuốn sách mang tới cho người đọc những câu pha trò mới tinh của cậu học trò nổi tiếng nhất trong những cậu nhóc tiểu học, điều này khiến tác giả ngạc nhiên khi dẫn tới nhân vật của họ vào các tình huống.

Câu hỏi 3. Người giới thiệu nhấn mạnh điều gì về mối quan hệ đặc biệt giữa các tác giả và sự độc đáo của cuốn sách?

Soạn chi tiết:

Người giới thiệu nhấn mạnh về mối quan hệ đặc biệt giữa các tác giả và sự độc đáo của cuốn sách là: Ra đời cách đây 50 năm nhưng vẫn lôi cuốn rất nhiều thế hệ vì cuốn sách có số phận đặc biệt cho được khi người ta là thành quả sinh ra từ tình bạn của hai nhà sáng tạo như Gô-xi-nhi và Xăng-pé. Đó là những kỉ niệm thơ ấu của hai nhà kịch nghệ nổi tiếng ấy.

Câu hỏi 4. Cách thu hút và khích lệ người đọc tìm hiểu cuốn sách trong lời giới thiệu có điểm gì đáng chú ý?

Soạn chi tiết:

Cách thu hút và khích lệ người đọc tìm hiểu cuốn sách trong lời giới thiệu có điểm đáng chú là những mẩu chuyện mới chưa bao giờ được kể này đến tay các bạn thì bức màn sân khấu đã mãi mãi khép lại những cuộc phiêu lưu. Người đọc thấy được sự phó thác cho trí tưởng tượng không giới hạn của những nhà sáng tạo.

*VIẾT KẾT NỐI VỚI ĐỌC

Tìm đọc một cuốn sách có liên quan đến một chủ đề thuốc một thể loại trong bài của Ngữ văn 8 và viết lời giới thiệu cuốn sách đó (khoảng 8 - 10 câu).

Soạn chi tiết:

Sách giáo khoa Ngữ văn là một vật không thể thiếu của các học sinh, sinh viên từ tiểu học, trung học cho đến đại học. Nó là một kho tri thức to lớn góp phần quan trọng trên con đường học vấn của chúng ta.

Quyển sách giáo khoa Ngữ văn 8 có hình chữ nhật đứng, khá dày. Bìa sách được có màu hồng. Ở giữa in hình một bó hoa màu vàng. Dòng chữ Ngữ văn màu xanh dưới được in nổi bật phía trên cùng. Phía dưới là số 8 có màu trắng rất nổi bật. Sách gồm có một trăm bảy mươi lăm trang, không kể bìa sách.

Quyển sách Ngữ Văn 8 tập một giúp cho chúng ta hiểu được nỗi khổ cực của người dân thời kì phong kiến trước Cách Mạng Tháng 8 năm 1945 qua các văn bản như Tức nước vỡ bờ, Lão Hạc. . . ; hiểu được cuộc đời bất hạnh của cô bé bán diêm qua một tác phẩm cùng tên của nhà văn An-đéc-xen; đoạn trích Chiếc lá cuối cùng của O Hen-ri gợi cho chúng ta lòng cảm thương và sự đồng cảm với những họa sĩ chân chính nước Mỹ, dù nghèo nhưng luôn luôn có một tấm lòng yêu thương lẫn nhau, họ là những con người cao cả. Ngoài ra sách cũng cung cấp những kiến thức bổ ích về phần Tiếng Việt và Làm văn.

Sách được làm bằng chất liệu giấy mềm nên khi sử dụng cũng rất thường xuyên nên rất dễ bị quăn góc và có nếp nhăn. Vì vậy, sau khi dùng xong chúng ta phải làm cho những chỗ bị quăn góc hay bị nhăn được thẳng trở lại, sau đó để trở lại chỗ đựng sách hay ngăn cặp cẩn thận.

Mỗi người học cần giữ gìn cuốn sách giáo khoa Ngữ văn 8, tập 1. Bởi cuốn sách mang lại rất nhiều kiến thức bổ ích.

ĐỌC NHƯ MỘT CUỘC THÁM HIỂM

Câu hỏi 1. Nhan đề của cuốn sách có gì đáng chú ý? Chỉ ra mối quan hệ giữa nhan đề với một số yếu tố trong tác phẩm.

Soạn chi tiết:

Nhan đề của cuốn sách Hai vạn dặm dưới đáy biển đáng chú ý bởi tác giả đặt tác khát vọng của con người với biển cả mênh mông, rộng lớn, giá trị nhân văn sâu sắc của cuốn tiểu thuyết vĩ đại này với hiện tại và tương lai

Mối quan hệ giữa nhan đề với một số yếu tố trong tác phẩm là: thế giới đời sống phong phú, sinh động, những vùng đất, hành trình thám hiểm, sách dẫn đường và đồng hành,...

Câu hỏi 2. Đề tài gì được tác giả khai thác ở cuốn sách? Cách chọn đề tài cho thấy tác giả quan tâm đến những vấn đề nào của đời sống?

Soạn chi tiết:

Đề tài về thế giới biển được tác giả khai thác ở cuốn sách là những tưởng tượng được tái hiện bằng ngôn ngữ, cùng thời gian, không gian, con người, ngoại hình, hành động, lời nói suy nghĩ,....

Cách chọn đề tài cho thấy tác giả quan tâm đến những vấn đề những con người với biển cả mênh mông.

Câu hỏi 3. Những sự việc, chi tiết nào thể hiện dấu ấn của trí tưởng tượng trong tác phẩm?

Soạn chi tiết:

Những sự việc, chi tiết nào thể hiện dấu ấn của trí tưởng tượng trong tác phẩm:

"Thưa ngài Aronnax, biển đã nuôi tôi. Biển hào hiệp vô cùng. Biển chẳng những cho tôi ăn, còn cho tôi quần áo mặc. Vải may quần áo ngài đang mặc được dệt bằng túc ti của mấy loại nhuyễn thể hai vỏ. Nước hoa để trên bàn rửa mặt ở phòng ngài được cất từ những thực vật biển. Đệm ngài nằm cũng làm bằng thứ cỏ mềm dưới biển. Ngòi bút ngài dùng chính là một sợi râu cá voi còn mực thì do một động vật biển tiết ra. Tôi sống bằng những tặng phẩm của biển và tới lúc nào đó biển cũng sẽ lấy lại những quà tặng của mình!"

Câu hỏi 4. Vì sao tác phẩm trở nên hấp dẫn đối với người đọc?

Soạn chi tiết:

Hai vạn dặm dưới đáy biển kể về cuộc phiêu lưu của giáo sư Aronnax, anh bạn giúp việc Conceil và anh chàng thợ săn cá voi Ned Land trên một chiếc tàu ngầm làm bằng sắt của thuyền trưởng Nemo. Vào cuối thế kỷ 19, người dân toàn thế giới hoang mang khi một con quái vật biển bí ẩn xuất hiện, nó được miêu tả là to lớn và có tốc độ phi thường, rất nhiều các vụ đắm tàu được cho là do con quái vật này gây nên. Giáo sư Aronnax đã được mời đi cùng chiếc tàu chiến Abraham Lincoln xuất phát từ New York để đi tìm kiếm và giải mã con quái vật khổng lồ đã làm người dân toàn thế giới hoang mang và được cho là gây nguy hiểm cho những con tàu.

Câu hỏi 5. Những chi tiết, sự việc hoặc nhân vật nào để lại cho em ấn tượng sâu đậm nhất?

Soạn chi tiết:

Thuyền trưởng Nemo là một trong những nhân vật quan trọng nhất trong câu chuyện, ông là người chỉ huy tài ba và kiên định, song cũng rất bí ẩn. Chính sự bí ẩn này đã tạo nên một số tình huống mà buộc người đọc phải suy nghĩ xem là chuyện gì đang xảy ra. Và nếu tinh ý một chút, bạn hoàn toàn có thể đoán được những nguy hiểm gì mà con tàu đang gặp phải. Như mình đã chia sẻ, Nemo là nhân vật mà mình yêu thích nhất vì ông gợi lên cho mình niềm đam mê học hỏi và khám phá và mình cảm thấy khâm phục tài trí mà không phải vị thuyền trưởng nào cũng có được ở ông.

Giáo sư Aronnax làm việc ở viện bảo tàng Paris được mời tham gia vào chuyến săn ?con quái vật? vì đã có đóng góp nghiên cứu phân tích về nó. Trong chuyến phiêu lưu hai vạn dặm, ông luôn tỏ ra là người thông thái và cũng là người luôn đồng hành cùng thuyền trưởng Nemo trong các cuộc phiêu lưu. Đôi lúc vị giáo sư này cũng khiến người đọc bật cười vì những tình huống hài hước và những lời thoại đáng yêu.

Câu hỏi 6. Nếu được nhà văn cho phép thay đổi một số chi tiết, sự việc trong tác phẩm, em sẽ thay đổi điều gì? Vì sao

Soạn chi tiết:

Nếu được nhà văn cho phép thay đổi một số chi tiết, sự việc trong tác phẩm, em sẽ thay đổi điều những sự việc qua trang sách vì muốn biến việc đi đọc là một cuộc thám hiểm biển cùng các cuộc phiêu lưu thì chúng ta cần tập trung vào ngôn từ, suy nghĩ thay vì những trang sách.

Câu hỏi 7. Chủ đề của tác phẩm là gì? Chủ đề có liên quan như thế nào với vấn đề của đời sống hiện tại?

Soạn chi tiết:

Chủ đề của tác phẩm là một hành trình tìm hiểu về những những vùng đất, thế giới đời sống sinh động và những vùng biển bao la cùng các nhân vật đáng yêu

Chủ đề có liên quan gần gũi với vấn đề dành cho lứa tuổi thiếu nhi mà còn cho mọi người yêu thích khám phá thế giới ở mọi độ tuổi. Ra đời vào cuối thế kỉ 19, khi mà tàu ngầm còn chưa được phát minh, Jules Verne đã khiến độc giả phải bất ngờ vì những tưởng tượng không tưởng của mình: một cuộc phiêu lưu vòng quanh thế giới dưới lòng đại dương.

ĐỌC ĐỂ ĐỒNG HÀNH VÀ CHIA SẺ

Câu hỏi 1. Đọc những lời tâm tình của nhà thơ Y Phương về bài thơ Nói với con và thực hiện những yêu cầu nêu ở dưới:

a. Lời tâm tình của nhà thơ Y Phương cho biết điều gì về hoàn cảnh ra đời của bài thơ Nói với con? Hoàn cảnh ấy có tác động như thế nào đến sự biểu đạt cảm xúc và hình tượng trong bài thơ?

b. Không chỉ nói về tình phụ tử, tình cảm gia đình, câu thơ ?Người đồng mình thô sơ da thịt/ Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con? còn thể hiện ý nghĩa gì? Vì sao nhà thơ thực sự trăn trở, tâm huyết với điều đó?

c. Qua lời giải thích của nhà thơ Y Phương, những hình ảnh trong các dòng thơ: ?Chân phải bước tới cha/ Chân trái bước tới mẹ? và ?Vách nhà ken câu hát? là hình ảnh thực hay tưởng tượng? Vì sao?

d. Theo em, điều gì làm nhà thơ xúc động, trăn trở nhất khi viết bài thơ Nói với con?

Soạn chi tiết:

a. Lời tâm tình của nhà thơ Y Phương cho biết hoàn cảnh ra đời bài thơ là năm 1980, đất nước gặp vô vàn khó khăn khi mới thoát khỏi cuộc chiến tranh chống Mỹ gian khổ. Hoàn cảnh ấy đã tác động đến nội dung lời dặn dò trong bài thơ và cách nói chân thành, giản dị, mong người con hiểu được lời dạy của cha mẹ, sống làm người tử tế, luôn ghi nhớ cội nguồn, giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa dân tộc.

b. Không chỉ nói về tình phụ tử, tình cảm gia đình, câu thơ ?Người đồng mình thô sơ da thịt/ Chẳng mấy ai nhỏ bé đâu con? còn thể hiện niềm tự hào về truyền thống văn hóa quê hương mình, khẳng định ý chí quyết tâm mạnh mẽ của người dân quê hương, tuy ?thô sơ da thịt? nhưng chưa bao giờ chịu khuất phục bởi hoàn cảnh.

Nhà thơ thực sự trăn trở, tâm huyết với điều đó vì ông rất yêu quê hương, trân quý cội nguồn và truyền thống văn hóa dân tộc mình. Nỗi niềm trăn trở cũng xuất phát từ bối cảnh xã hội có nhiều người biến chất, sẵn sàng chối từ quê hương gốc gác và lai căng một cách dễ dàng.

c. Qua lời giải thích của nhà thơ Y Phương, những hình ảnh trong các dòng thơ: ?Chân phải bước tới cha/ Chân trái bước tới mẹ? và ?Vách nhà ken câu hát? là hình ảnh thực. Đứa con sinh ra có khởi điểm là cha, mẹ. Còn ?Vách nhà ken câu hát? thì nói đến việc người con gái trong vách, người con trai ngoài vách hát cho nhau nghe, hát tràn đêm đến sáng bạch.

d. Theo em, điều khiến nhà thơ xúc động, trăn trở nhất khi viết bài thơ Nói với con là niềm tin vào những giá trị tích cực vĩnh cửu của văn hóa. Mong cho những đứa con và người đọc bao thế hệ có thể ý thức được về cái tốt, cái xấu, biết trân trọng nguồn cội và yêu lấy nét đẹp văn hóa truyền thống dân tộc, kế thừa và phát huy những điều ấy thật tốt.

Câu hỏi 2. Chọn một tác phẩm của tác giả mà em đã biết và mong muốn tiếp tục tìm hiểu, khám phá. Đọc, cảm nhận về tác phẩm và trả lời những câu hỏi sau:

a. Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm có điều gì đáng chú ý? Hoàn cảnh ấy có tác động như thế nào đến việc lựa chọn đề tài, thể hiện nội dung của tác phẩm?

b. Việc chọn đề tài, thể hiện nội dung, chủ đề của tác phẩm cho thấy tác giả quan tâm, xúc động, trăn trở nhất về điều gì?

c. Tưởng tượng nếu em là tác giả, điều gì sẽ làm em hứng thú nhất và đâu là điều em cảm thấy khó khăn nhất khi viết tác phẩm này?

d. Sau khi đã tìm hiểu kĩ tác phẩm, em nhận thấy nhan đề có mối liên quan như thế nào với đặc điểm nội dung, nghệ thuật của tác phẩm?

Soạn chi tiết:

Tác phẩm: Ai đã đặt tên cho dòng sông - Hoàng Phủ Ngọc Tường

a. Hoàn cảnh ra đời tác phẩm: Bài kí Ai đã đặt tên cho dòng sông? Được viết tại Huế tháng 1 - 1981, in trong tập bút ký cùng tên. Tập sách gồm tám bài kí, viết ngay sau chiến thắng mùa xuân 1975 nên vẫn còn bừng bừng cảm hứng ngợi ca chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Hoàn cảnh sáng tác tại Huế khiến tác giả có dịp quan sát và chiêm nghiệm về dòng sông Hương, từ đó viết nên tác phẩm.

b. Việc chọn đề tài, thể hiện nội dung, chủ đề của tác phẩm cho thấy tác giả quan tâm, xúc động, trăn trở nhất về quê hương và những cảnh vật thuộc về nơi mình sinh ra, lớn lên và gắn bó suốt bao năm. Bài tùy bút lột tả vẻ đẹp nhiều khía cạnh để bộc lộ những vẻ đẹp khác nhau nhưng vô cùng trọn vẹn của dòng sông Hương. Qua đó thể hiện tình cảm yêu thương, quý mến của tác giả không chỉ đối với dòng sông này mà còn đối với thành phố Huế và con người nơi đây.

c. Tưởng tượng nếu em là tác giả, điều làm em hứng thú nhất là vẻ đẹp của sông Hương nói riêng, vẻ đẹp của Huế nói chung khi viết về tác phẩm. Còn điều em cảm thấy khó khăn nhất khi viết là sử dụng ngôn từ và cách diễn đạt ra sao để người đọc có thể cảm nhận được trọn vẹn vẻ đẹp của dòng sông Hương, quan sát được dòng sông từ nhiều góc nhìn khác nhau để thêm yêu mến và tự hào về quê hương xứ sở.

d. Mối liên quan của nhan đề với đặc điểm nội dung, nghệ thuật của tác phẩm:

- Nhan đề Ai đã đặt tên cho dòng sông đã dẫn dắt người đọc đến với cội nguồn tên gọi của dòng Hương thơ mộng.

- Bài bút kí Ai đã đặt tên cho dòng sông đã lý giải tên dòng sông bằng một huyền thoại mỹ lệ của người dân làng Thành Chung.

- Lấy tên nhan đề cho bài bút ký dưới hình thức của một câu hỏi nhằm mục đích dẫn dắt, gợi mở người đọc về nguồn gốc tên gọi của dòng sông, nói lên những khát vọng, niềm tự hào của con người khi muốn mang cái đẹp, tiếng thơm để gây dựng, vun đắp cho văn hóa, lịch sử của xứ Huế.

- Nhan đề Ai đã đặt tên cho dòng sông cũng thể hiện được niềm biết ơn đối với những con người đã khai phá vùng đất này, bộc lộ niềm tự hào về vẻ đẹp của đất nước.