VĂN BẢN: BÀI CA NGẤT NGƯỞNG

PHẦN 1. TÁC GIẢ, TÁC PHẨM

1. Tác giả

- Nguyễn Công Trứ (1778- 1858) tự là Tồn Chất, hiệu là Ngộ Trai, biệt hiệu Hi Văn

- Là người có tài năng và nhiệt huyết trên nhiều lĩnh vực từ văn hóa, kinh tế đến chính trị, quân sự. Thế nhưng con đường làm quan lại trắc trở, gập ghềnh, thăng giáng thất thường

- Là người ưa tự do, phóng túng, có cá tính có bản lĩnh, ngông ngạo

- Là người yêu nước thương dân có nhiều đóng góp cho đất nước

- Các tác phẩm chính:

+ Các sáng tác chủ yếu bằng chữ Nôm với nhiều thể loại thơ, phú, câu đối, hát nói

+ Riêng thơ Đường luật có khoảng 150 bài

- Đặc điểm sáng tác:

+ Tập trung vào ba chủ đề chính: chí nam nhi, triết lí sống nhàn, thế thái nhân tình đen bạc

+ Nguyễn Công Trứ là người đầu tiên có công đưa hát nói trở thành thể loại văn học dân tộc

⇒ Cùng với Cao Bá Quát, Nguyễn Công Trứ là một trong hai thi sĩ nổi tiếng nhất của văn học Việt Nam nửa cuối thế kỉ 19

2. Tác phẩm

- Thể loại: Ca trù

- Xuất xứ: Tác phẩm được viết sau năm 1848, khi tác giả cáo quan về ở ẩn

- Bố cục:

+ Phần 1 (6 câu đầu): Ngất ngưởng trên con đường công danh, sự nghiệp

+ Phần 2 (12 câu tiếp): Ngất ngưởng trong lối sống, suy nghĩ

+ Phần 3 (còn lại) : Lời khẳng định về sự ngất ngưởng vô địch

PHẦN 2. GIÁ TRỊ NỘI DUNG VÀ NGHỆ THUẬT

1. Giá trị nội dung

Bài thơ khẳng định ngất ngưởng là cách Nguyễn Công Trứ thể hiện bản lĩnh cá nhân trong cuộc sống

2. Giá trị nghệ thuật

- Cách gieo vần, các câu thơ thuần Hán , thuần Việt được đan cài vào nhau tạo nên nhịp điệu câu thơ

- Số âm tiết qua cách nói cách hát thể hiện sự phóng khoáng của cá nhân, nghệ thuật điệp từ