BÀI 3: ĐIỀU HÒA BIỂU HIỆN GENE

Câu 1: Một học sinh sau khi quan sát hình (a) và hình (b) thể hiện cơ chế hoạt động của operon lac ở 2 chủng E.coli bình thường và đột biến dưới đây.

(a) Dạng bình thường (b) Dạng đột biến

Các nhận định sau là Đúng hay Sai về cơ chế hoạt động của operon lac ở 2 chủng E.coli dạng bình thường và dạng đột biến?

a. Hình (a) operon lac hoạt động là do có lactose đóng vai trò là chất cảm ứng đã bất hoạt protein ức chế, làm cho vùng O được giải phóng. Enzyme DNA polymerase liên kết với vùng Plac để tiến hành phiên mã các gene cấu trúc.

b. Hình (b) do đột biến làm cho protein ức chế bị thay đổi cấu hình không còn khả năng liên kết với vùng O. Operon lac hoạt động ngay cả khi môi trường không có lactose.

c. Nếu đột biến xảy ra ở các gene cấu trúc Z, Y, A thì sẽ ảnh hưởng đến cả quá trình phiên mã và dịch mã.

d. Nếu sử dụng 5-BU để gây đột biến ở giữa vùng mã hóa của gene lacY chắc chắn sẽ làm thay đổi sản phẩm của các gene cấu trúc Z, Y, A.

Câu 2: Xét một chủng vi khuẩn E.coli kiểu dại (bình thường) và ba chủng đột biến. Người ta phân tích mức độ hoạt động của operon lac thông qua lượng mRNA của các gene cấu trúc được tạo ra trong trường hợp không có lactose và có lactose, số liệu được mô tả trong bảng dưới đây:

Mỗi nhận định sau đây là Đúng hay Sai về thí nghiệm này?

a. Chủng (I) và (II) vẫn có thể hoạt động được ngay cả khi môi trường không có lactose và có lactose.

b. Chủng (III) có thể đột biến vùng vận hành của operon.

c. Chủng (II) và (III) có khả năng thích nghi với môi trường không có lactose.

d. Chủng (I) và (II) có thể do cùng một dạng đột biến tạo ra.

Câu 3: Ở vi khuẩn E.coli kiểu dại, vùng O của operon lac có ba vị trí phân biệt gọi là O₁, O₂ và O₃. Để nghiên cứu chức năng của ba vị trí này, người ta tạo ra các tổ hợp khác nhau ở vùng O và xác định mức biểu hiện của gen β-galactodiase đối với hai loại protein ức chế gồm dạng kiểu dại và dạng đột biến. Kết quả thu được ở hình bên. Biết rằng prôtêin điều hòa dạng đột biến gồm 2 tiểu đơn vị và chỉ liên lết được với 1 vị trí trong vùng O (ái lực tương đương kiểu dại), trong khi dạng kiểu dại gồm 4 tiểu đơn vị với khả năng liên kết vào 2 vị trí cùng lúc. Mỗi phát biểu sau đây là đúng hay sai?

Mỗi nhận định sau đây là Đúng hay Sai về thí nghiệm này?

a. Trình tự O₁ có vai trò quan trọng nhất đối với protein ức chế.

b. Sự có mặt O₁ hoặc cả O₁ và O₃ sẽ luôn làm giảm mức ức chế biểu hiện của chủng đột biến so với riêng lẻ O₁.

c. Sự có mặt O₂ hoặc cả O₂ và O₃ chỉ làm tăng nhẹ mức ức chế biểu hiện của chủng kiểu dại so với riêng lẻ O₁.

d. Protein ức chế kiểu dại gắn với O₃ rất yếu khi vị trí này tồn tại duy nhất trong vùng O. Tuy nhiên khi có thêm trình tự O₁, protein ức chế có thể gắn dễ dàng với O₃.