BÀI 21. CẤU TRÚC HẠT NHÂN

I. THÍ NGHIỆM TÁN XẠ HẠT ALPHA

Mô tả thí nghiệm: Khi hạt alpha đi vào không gian bên trong nguyên tử vàng thì hạt alpha sẽ bật lại vị trí 2 khi phương chuyển động của nó hướng về phía hạt nhân vàng hoặc hạt alpha sẽ bật lại vị trí khi phương chuyển động của nó đi vào phần không gian không có hạt nhân vàng. Tần suất hạt alpha bật lại vị trí 2 rất bé so với tần suất hạt alpha bật lại vị trí 1 do vật hạt alpha chủ yếu đi vào trong không gian không có hạt nhân vàng. Vì xác suất các hạt alpha đi qua mọi vị trí không gian bên trong nguyên tử vàng là như nhau, nên suy ra không gian trong hạt nguyên tử vàng chủ yếu là trống rỗng. Nói cách khác, kích thích hạt nhân vàng rất bé so với nguyên tử vàng.

=> Hạt nhân mang điện tích dương, có khối lượng gần bằng khối lượng nguyên tử chứa nó nhưng kích thước nhỏ hơn kích thước nguyên tử cỡ 10⁴ lần.

II. NUCLEON VÀ KÍ HIỆU HẠT NHÂN

1. Nucleon

- Hạt nhân nguyên tử được tạo thành bởi hai loại hạt là proton và neutron, hai loại hạt này có tên là nucleon.

• Proton mang điện tích +1e

• Neutron trung hòa về điện

Các nucleon có khối lượng xấp xỉ bằng 1amu.

- Đơn vị khối lượng nguyên tử kí hiệu là amu, 1 amu có giá trị bằng khối lượng nguyên tử của đồng vị , 1amu 1,66054.10^-27 kg.

2. Kí hiệu hạt nhân

Kí hiệu của hạt nhân , trong đó X, A, Z lần lượt là kí hiệu hóa học nguyên tố, số khối và số hiệu nguyên tử.

3. Đồng vị

- Các hạt nhân đồng vị là những hạt nhân có cùng số Z, khác số A, nghĩa là cùng số proton và khác số neutron.

- Đồng vị chia làm hai loại: đồng vị bền và đồng vị phóng xạ (không bền).