BÀI 28: HỆ SINH THÁI

I. KHÁI QUÁT VỀ HỆ SINH THÁI

1. Khái niệm

- Khái niệm: Hệ sinh thái là một cấp độ tổ chức sống bao gồm quần xã sinh vật và sinh cảnh, trong đó các thành phần cấu trúc tác động qua lại và gắn bó với nhau như một thể thống nhất và tương đối ổn định.

- Ví dụ: Hệ sinh thái hồ Tây, hệ sinh thái rừng Cúc Phương,...

- Hệ sinh thái là một hệ mở:

+ Các quần xã sinh vật thường xuyên tác động qua lại với nhau và tác động với sinh cảnh thông qua trao đổi vật chất và năng lượng.

+ Giữa các hệ sinh thái cũng có sự tác động qua lại và có cơ chế tự điều chỉnh về trạng thái cân bằng.

2. Thành phần cấu trúc

- Cấu trúc hệ sinh thái bao gồm:

+ Quần xã sinh vật: sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ, sinh vật phân giải.

+ Sinh cảnh: các yếu tố khí hậu, các chất vô cơ và hữu cơ.

II. CÁC KIỂU HỆ SINH THÁI TRÊN TRÁI ĐẤT

1. Hệ sinh thái tự nhiên

- Khái niệm: Hệ sinh thái tự nhiên là hệ sinh thái hình thành và tồn tại trong tự nhiên, ít hoặc không có sự can thiệp tác động của con người.

- Đặc điểm:

+ Số lượng loài lớn.

+ Tính ổn định cao.

+ Sử dụng nguồn vật chất, năng lượng sẵn có.

+ Các thành phần của HST tương tác chặt chẽ với nhau và tự điều chỉnh theo các quy luật tự nhiên.

- Phân loại:

+ Hệ sinh thái trên cạn.

+ Hệ sinh thái dưới nước.

2. Hệ sinh thái nhân tạo

- Khái niệm: Hệ sinh thái nhân tạo là hệ sinh thái do con người tạo ra.

- Đặc điểm:

+ Số lượng loài ít, chịu sự kiểm soát của con người.

+ Tính ổn định thấp và phụ thuộc vào tác động của con người.

+ Sử dụng nguồn vật chất, năng lượng sẵn có và do con người cung cấp.

+ Các thành phần tương tác với nhau lỏng lẻo, chịu sự điều chỉnh của con người.