BÀI 2. BẢN ĐỒ. MỘT SỐ LƯỚI KINH, VĨ TUYẾN. PHƯƠNG HƯỚNG TRÊN BẢN ĐỒ

1. KHÁI NIỆM BẢN ĐỒ

Nước ta tiếp giáp với các nước trên đất liền và trên biển:

+ Trên đất liền nước ta giáp: Trung Quốc, Lào, Campuchia.

+ Trên biển nước ta giáp 8 nước: Trung Quốc, Cam-pu-chia, Thái Lan, Ma-lai-xi-a, Bru-nây, Phi-lip-pin, Xin-ga-po, In-đô-nê-xi-a.

Điểm giống và khác nhau giữa Quả địa cầu – bản đồ:

• Giống: sự mô phỏng thu nhỏ một phần hay toàn bộ trái đất theo một tỉ lệ nhất định.

• Khác: Quả địa cầu là mô phỏng theo dạng cầu (tròn) giống trái đất thật của chúng ta do đó các kinh tuyến sẽ cắt nhau tại 2 điểm cực bắc và cực nam, còn các vĩ tuyến là các đường tròn đồng tâm (chỉ trên quả địa cầu thôi còn thực tế thì không vậy). Bản đồ là hình vẽ thu nhỏ Trái Đất lên mặt phẳng trên cơ sở toán học, thể hiện các đối tượng địa lí bằng biểu tượng.

Ví dụ về vai trò của bản đồ:

• Xác định được vị trí địa lí một điếm nào đó trên mặt đất (toạ độ địa lí), ở vào đới khí hậu nào,...

• Dùng để chỉ đường.

• Dùng trong các ngành kinh tế: nông nghiệp, công nghiệp, du lịch, quân sự.

2. MỘT SỐ LƯỚI KINH, VĨ TUYẾN CỦA BẢN ĐỒ THẾ GIỚI

- Các bước vẽ bản đồ:

+ Thu nhỏ kích thước của TĐ.

+ Dùng các phép chiếu toán học để chiếu bề mặt cong của quả Địa Cầu lên mặt phẳng giấy.

- Nhận xét:

+ Hình a: Kinh tuyến là những đoạn thẳng đồng quy ở cực, vĩ tuyến là những cung tròn đồng tâm ở cực.

+ Hình b: Hệ thống kinh, vĩ tuyến đều là những đường thẳng song song và vuông góc với nhau.

3. PHƯƠNG HƯỚNG TRÊN BẢN ĐỒ

- Có 4 hướng chính: Đông - Tây - Nam - Bắc.

+ HN - Băng Cốc: theo hướng Tây Nam.

+ HN - Ma-ni-la: Theo hướng Đông Nam.

+ HN - Xin-ga-po: theo hướng Nam.