Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 16: THỰC HÀNH: LẬP CHƯƠNG TRÌNH MÁY TÍNH (2 tiết)

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Vận dụng kiến thức thuật toán vào giải quyết một số bài toán tin học đơn giản.

2. Năng lực

Năng lực chung:

• Năng lực học tập, tự học: HS biết tự tìm kiếm, chuẩn bị và lựa chọn tài liệu, phương tiện học tập trước giờ học, quá trình tự giác tham gia các và thực hiện các hoạt động học tập cá nhân trong giờ học ở trên lớp,…

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: Khả năng phân công và phối hợp thực hiện nhiệm vụ học tập.

• Năng lực giải quyết vấn đề sáng tạo: HS đưa ra các phương án trả lời cho câu hỏi, bài tập xử lý tình huống, vận dụng kiến thức, kĩ năng của bài học để giải quyết vấn đề thường gặp.

Năng lực riêng:

• Sử dụng được cấu trúc tuần tự, rẽ nhánh, lặp trong mô tả thuật toán.

• Giải thích được chương trình là bản mô tả thuật toán bằng ngôn ngữ mà máy tính có thể “hiểu” và thực hiện.

3. Phẩm chất

• Phát triển được năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, rèn luyện được phẩm chất chăm chỉ, trách nhiệm, kiên trì và cẩn thận trong học và tự học.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• Chương trình trong ngôn ngữ Scratch giải các bài tập trong bài học.

• Bài toán tính lương https://scratch.mit.edu/projects/905543585/.

• Bài toán tìm giá trị lớn nhất https://scratch.mit.edu/projects/123089801/.

• Tìm giá trị lớn nhất có xác thực dữ liệu https://scratch.mit.edu/projects/565294862/.

2. Đối với học sinh

• SGK, SBT, vở ghi,…

• Các tệp lưu kết quả đã thực hành ở Bài 10b.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a) Mục tiêu: Giới thiệu nhiệm vụ thực hành, kết nối với Bài học trước.

b) Nội dung: HS biết được nội dung thực hành.

c) Sản phẩm: HS chuẩn bị vào bài học.

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ:

- GV mời 1 HS đọc đoạn văn bản trong mục Khởi động tr.83 SGK:

Mỗi nhiệm vụ trong bài học này là giải một bài toán tin học mà sản phẩm là một chương trình máy tính. Các ngôn ngữ lập trình đều được trang bị những cấu trúc điều khiển cơ bản (tuần tự, rẽ nhánh và lặp). Vì vậy, việc mô tả thuật toán bằng cách chỉ sử dụng những cấu trúc điều khiển đó sẽ giúp em dễ dàng tạo ra những chương trình máy tính.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập:

- HS quan sát hình ảnh và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát và hỗ trợ HS khi cần thiết.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận:

- GV mời một số HS xung phong trả lời câu hỏi.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện:

GV dẫn dắt HS vào bài học mới: Bài 16: Thực hành: Lập chương trình máy tính.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Nhiệm vụ 1: Tính lương

a. Mục tiêu: HS thực hành: tính lương.

b. Nội dung: GV tiến hành chia nhóm HS và giao nhiệm vụ nhóm, HS thảo luận để thực hiện các nhiệm vụ được giao.

c. Sản phẩm học tập: Bài thực hành của HS.

d. Tổ chức hoạt động:

Bảng 16.1. Dữ liệu kiểm thử bài toán tính lương

Hoạt động 2: Nhiệm vụ 2: Tìm giá trị lớn nhất

a. Mục tiêu: HS thực hành: Tìm giá trị lớn nhất.

b. Nội dung: GV tiến hành chia nhóm HS và giao nhiệm vụ nhóm, HS thảo luận để thực hiện các nhiệm vụ được giao.

c. Sản phẩm học tập: Bài thực hành của HS.

d. Tổ chức hoạt động:

Bảng 16.2. Dữ liệu kiểm thử bài toán tìm số lớn nhất

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Củng cố kiến thức và kĩ năng lập chương trình máy tính.

b. Nội dung: HS tự thực hành lại các bước trong phần thực hành để tạo ra sản phẩm.

c. Sản phẩm học tập: Chương trình của HS thực hiện.

d. Tổ chức hoạt động:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu cá nhân HS hoàn thành nhiệm vụ luyện tập: (có thể thực hiện ngoài giờ lên lớp)

Bộ giá trị ở tình huống 6 (Bảng 16.2) cho thấy có những giá trị đầu vào chưa hợp lí. Em hãy chỉnh sửa chương trình để có một chương trình hoạt động tốt.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học và hoàn thành các câu hỏi luyện tập.

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS trả lời.

- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

Gợi ý:

Khái niệm chương trình hoạt động tốt ở hoạt động này có thể hiểu là: Với dữ liệu đầu vào là số âm, chương trình tính giá trị lớn nhất đã cho trong bài thực hành vẫn hoạt động bình thường, nghĩa là coi như số âm đó không tồn tại. HS cũng có thể đưa ra yêu cầu báo lỗi khi gặp số âm hay dữ liệu dạng chữ và yêu cầu nhập lại.

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức để thực hành với dự án Myvideo.

b. Nội dung: GV nêu nhiệm vụ; HS vận dụng kiến thức đã học, kiến thức thực tế để hoàn thành nhiệm vụ được giao.

c. Sản phẩm học tập: Sản phẩm của HS thực hành với dự án Myvideo.

d. Tổ chức hoạt động:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu cá nhân HS về nhà thực hiện nhiệm vụ phần Vận dụng SGK tr.86:

Ngôn ngữ lập trình trực quan không phân biệt dữ liệu đầu vào là dạng số hay dạng chữ. Vì vậy, chương trình được lập trong Nhiệm vụ 2 cho kết quả sai khi thực hiện với bộ dữ liệu ở tình huống 8 (Bảng 16.2). Em hãy sửa chương trình để có thể xác thực dữ liệu và bỏ qua dữ liệu dạng chữ trong bộ dữ liệu đầu vào.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học, kiến thức về nhà thực hiện nhiệm vụ được giao.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- HS gửi sản phẩm qua hòm thư hoặc không gian lưu trữ trên mạng được GV quy định.

- GV tổ chức chia sẻ và đánh giá kết quả làm bài của HS ở thời điểm phù hợp của những tiết học tiếp theo.

- HS khác nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn hóa kiến thức và kết thúc tiết học.

Gợi ý:

Bài tập đặt ra yêu cầu cụ thể: xác thực dữ liệu và bỏ qua dữ liệu dạng chữ trong bộ dữ liệu đầu vào. Có thể sử dụng phép toán sau để kiểm tra kí tự thứ i của biến input có phải là một chữ số hay không.

Tham khảo lời giải: https://scratch.mit.edu/projects/565294862/

E. HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:

- Ôn lại kiến thức đã học.

- Làm bài tập trong Sách bài tập Tin học 9.

- Đọc và tìm hiểu trước Chủ đề 6 - Bài 17: Tin học và thế giới nghề nghiệp.

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

---Còn tiếp---