Giáo án chuyên đề Ngữ văn 12 kết nối: Chuyên đề 2 Phần 3 Thực hành chuyển thể tác phẩm văn học

Trọn bộ giáo án chuyên đề ngữ văn 12 sách kết nối tri thức cả năm file word. Giáo án chuyên đề 2 Phần 3 Thực hành chuyển thể tác phẩm văn học. Bài soạn bám sát theo chương trình mới được trình bày khoa học, kiến thức trọng tâm, dễ dàng giảng dạychỉnh sửa đơn giản khi cần.

Nội dung chi tiết

Ngày soạn: …/…/…

Ngày dạy: …/…/…

PHẦN 3: THỰC HÀNH CHUYỂN THỂ TÁC PHẨM VĂN HỌC

I. MỤC TIÊU

  1. Kiến thức

  • Học sinh chọn được tác phẩm văn học phù hợp để chuyển thể (tác phẩm mà bản thân đọc kĩ, hiểu sâu, có tiềm năng được dịch chuyển một cách thuận lợi sang ngôn ngữ của loại hình nghệ thuật khác....)

  • Học sinh chọn được loại hình nghệ thuật thích hợp để chuyển thể tác phẩm văn học (loại hình nghệ thuật phù hợp với sở trường bản thân và có thể chuyển tải tốt nhất ý đồ nghệ thuật của người chuyển thể).

  • Học sinh nêu được cách thức tiến hành chuyển thể tác phẩm văn học.

  • Học sinh biết cách chuyển thể tác phẩm văn học sang tác phẩm thuộc các loại hình nghệ thuật khác nhau theo thế mạnh, sở thích của bản thân.

  • Học sinh phát triển năng lực sáng tạo, thẩm mỹ, kĩ năng kết hợp làm việc độc lập và làm việc nhóm.

2. Năng lực

Năng lực chung

  • Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, trao đổi giữa các cá nhân, các nhóm.

Năng lực đặc thù

  • Năng lực thu thập thông tin liên quan đến thực hành chuyển thể tác phẩm văn học.

  • Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận khi thực hành chuyển thể tác phẩm văn học.

  • Năng lực nghiên cứu và phân tích thực hành chuyển thể tác phẩm văn học.

3. Phẩm chất

  • Biết trân trọng giá trị cá nhân, phát huy sự sáng tạo; tinh thần hợp tác, lắng nghe, chia sẻ trong tập thể....

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Chuẩn bị của giáo viên

  • Chuyên đồ học tập Ngữ văn 12 – SGK, chuyên đề học tập Ngữ văn 12 - SGV.

  • Phiếu học tập dành cho HS, tài liệu tham khảo.

  • File audio, bức tranh, bộ phim chuyển thể từ tác phẩm văn học, công cụ hỗ trợ như máy tính, điện thoại kết nối mạng.

2. Chuẩn bị của HS: Sách chuyên đề Ngữ Văn 12, hồ sơ tài liệu, bảng biểu,...liên quan đến bài học.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học.

b. Nội dung: GV cho HS xem video và thực hiện trả lời câu hỏi.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS.

d. Tổ chức thực hiện

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

  • GV cho HS xem trích đoạn tác phẩm sân khấu Xúy Vân giả dại và đặt câu hỏi:

https://www.youtube.com/watch?v=eMahkiZyYOM (từ đầu đến 4’)

Trích đoạn này là hình thức chuyển thể tác phẩm văn học nào? Các em đã được học ở chương trình Ngữ văn lớp mấy?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe và suy nghĩ trả lời.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời một số HS đứng dậy trả lời câu hỏi.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét.

- GV gợi ý đáp án: Tên tác phẩm Xúy Vân giả dại trích chèo Kim Nhan. Tác phẩm đã được học ở chương trình ngữ văn 10.

- GV dẫn dắt vào bài: Ở lớp 10, chúng ta đã được thực hành sân khấu hóa một tác phẩm văn học. Trong chuyên đề này, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu việc chuyển thể tác phẩm văn học sang tác phẩm thuộc nhiều loại hình nghệ thuật khác nhau như hội họa, âm nhạc, điện ảnh.

B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Các bước tiến hành chuyển thể

a. Mục tiêu: Giúp HS biết cách thức chuyển thể tác phẩm văn học sang tác phẩm thuộc các loại hình nghệ khác theo thế mạnh, sở thích của bản thân.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS lựa chọn được các tác phẩm văn học, loại hình nghệ thuật và phương thức thích hợp để chuyển thể. Từ đó, HS có thể tự tiến hành chuyển thể và công bố tác phẩm nghệ thuật chuyển thể từ văn học.

c. Sản phẩm học tập: Tác phẩm nghệ thuật chuyển thể từ văn học.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 1: Chuẩn bị chuyển thể

  • GV hướng dẫn HS thảo luận, chọn một hiện tượng văn học để chuyển thể (có thể là một nhân vật, một cảnh hoặc một sự kiện). Ví dụ, GV cho HS đọc phần mở đầu văn bản Trở về (trích Ông già và biển cả của Hê-minh-uê). Đây là đoạn văn giàu chất hội họa, lời văn miêu tả sống động cảnh tượng ông lão Xan-ti-a-go trở về sau khi đã bắt được con cá kiếm khổng lồ. Có thể chuyển thể thành 1 bức tranh.

  • Sau khi đọc văn bản Trở về và chuyển thể phần mở đầu thành 1 bức tranh, GV chia lớp thành 5 nhom nhỏ để hoàn thành PHIẾU HỌC TẬP SAU:

PHIẾU HỌC TẬP

1. Liệt kê các chi tiết giàu chất hội họa trong đoạn văn.

2. Hình dung cảnh tượng được miêu tả (hình ảnh, màu sắc, ánh sáng, bố cục).

3. Nêu thông điệp được chuyển tải trong đoạn văn.

4. Mô tả bức tranh dự định chuyển thể (màu sắc, chất liệu, phong cách, ánh sáng, đường nét, bố cục).

5. Thông điệp muốn thể hiện trong bức tranh chuyển thể.

  • - HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập.

  • HS thảo luận để trả lời câu hỏi.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.

- GV mời đại diện HS lên trả lời câu hỏi.

- Các HS khác lắng nghe nhận xét và bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập.

- GV nhận xét, chốt kiến thức.

1. Chuẩn bị chuyển thể

- Chuẩn bị:

+ Lựa chọn tác phẩm văn học để chuyển thể.

+ Xây dựng ý tưởng: Chọn lọc một ý tưởng gắn với một sự kiện, chi tiết, hình ảnh... mà bạn thấy tâm đắc nhất để chuyển thể.

Ví dụ: đoạn văn mở đầu văn bản Trở về, bạn có thể chọn một số chi tiết sau để chuyển thể thành bức tranh:

+ Ông lão dừng lại, ngoảnh nhìn thấy cái đuôi khổng lồ của con cá đang dựng thẳng sau đuôi tàu trong ánh sáng phản chiếu từ đèn đường.

+ Đường nét trần trụi màu trắng của xương sống và khối sẫm màu của cái đầu với lưỡi kiếm nhô ra cùng tất cả sự trống rỗng ở khoảng giữa.

+ Con mèo đi ngang qua đường phía xa.

- Chọn loại hình và thể loại, phong cách nghệ thuật của tác phẩm chuyển thể.

Ý TƯỞNG CHUYỂN THỂ TÁC PHẨM VĂN HỌC

Tác phẩm văn học

Cách thức

Tác phẩm chuyển thể

Tên tác phẩm:

Tác giả:

Nội dung chính:

Thông điệp:

Yếu tố nghệ thuật muốn chuyển thể:

Loại hình nghệ thuật:

Phương thức chuyển thể:

Thể loại:

Phong cách:

Hệ thống kí hiệu:

Tên tác phẩm:

Thông điệp:

Nội dung:

Hình thức thể hiện:

Nhiệm vụ 2: Chuyển thể

  • GV giao nhiệm vụ cho các nhóm HS tự thực hiện việc chuyển thể ở nhà.

+ HS thực hiện vẽ lại bức tranh theo sự thảo luận và ý tưởng chung của nhóm.

  • - HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

  • HS thảo luận để trả lời câu hỏi.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.

- GV mời đại diện nhóm lên trả lời câu hỏi.

- Các nhóm khác lắng nghe nhận xét và bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập.

- GV nhận xét, chốt kiến thức.

2. Chuyển thể

2.1. Lựa chọn phương thức chuyển thể

- Cần ý thức được quyền năng sáng tạo của mình để lựa chọn một phương thức chuyển thể yêu thích.

- Hai phương thức chuyển thể:

+ Chuyển thể trung thành với tác phẩm gốc.

+ Chuyển thể không trung thành với tác phẩm gốc.

2.2. Sử dụng kí hiệu nghệ thuật của một loại hình nghệ thuật khác để chuyển thể tác phẩm

+ Cần hiểu rõ ngôn ngữ nghệ thuật riêng của loại hình nghệ thuật mà mình muốn sáng tạo nhằm chuyển thể một tác phẩm văn học.

Ví dụ, nếu chuyển thể tác phẩm văn học thành một bức tranh, cần cân nhắc màu sắc, ánh sáng, bố cục, hình ảnh đường nét mà mình sẽ sử dụng.

Nhiệm vụ 3: Công bố tác phẩm chuyển thể

  • GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS.

+ GV tổ chức buổi công bố bức tranh chuyển thể trong phạm vi không gian lớp học hoặc nhà trường.

  • - HS tiếp nhận nhiệm vụ.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

  • HS thảo luận để trả lời câu hỏi.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận.

- GV mời đại diện nhóm lên trả lời câu hỏi.

- Các nhóm khác lắng nghe nhận xét và bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập.

- GV nhận xét, chốt kiến thức.

3. Công bố tác phẩm chuyển thể

- Tác phẩm nghệ thuật thuộc các loại hình nghệ thuật khác nhau, cần được công bố dưới những hình thức riêng:

+ Tác phẩm hội họa, điêu khắc: công bố trong một cuộc trưng bày, triển lãm.

+ Tác phẩm sân khấu, điện ảnh: công diễn hoặc chiếu trên sân khấu trong nhà hát, rạp chiếu phim....

+ Tác phẩm âm nhạc: trình diễn trong một buổi biểu diễn.

Nhiệm vụ 4: Tổng kết, đánh giá

……………………

4. Tổng kết, đánh giá

…………………

--------------- Còn tiếp ---------------