CHAgrave;O MỪNG CAacute;C EM ĐẾN VỚI BAgrave;I HỌC HOcirc;M NAY!

KHỞI ĐỘNG

Để vẽ được đồ thị hoặc viết phương trigrave;nh của một dao động điều hograve;a cần biết những đại lượng vật liacute; nagrave;o?

BAgrave;I 2: MOcirc; TẢ DAO ĐỘNG ĐIỀU HOgrave;A

NỘI DUNG BAgrave;I HỌC

Caacute;c đại lượng đặc trưng của dao động điều hograve;a

Pha ban đầu. Độ lệch pha

01 CAacute;C ĐẠI LƯỢNG ĐẶC TRƯNG DAO ĐỘNG ĐIỀU HOgrave;A

Từ đồ thị vagrave; phương trigrave;nh li độ - thời gian của dao động điều hograve;a, hatilde;y higrave;nh thagrave;nh khaacute;i niệm biecirc;n độ, chu kigrave;, tần số, tần số goacute;c trong dao động điều hograve;a.

Phương trigrave;nh của dao động điều hograve;a

Đồ thị dao động điều hograve;a

Caacute;c đại lượng dugrave;ng để mocirc; tả dao động điều hograve;a

Li độ x lagrave; độ dịch chuyển từ vị triacute; cacirc;n bằng đến vị triacute; của vật tại thời điểm t.

Biecirc;n độ A lagrave; độ dịch chuyển cực đại của vật tiacute;nh từ vị triacute; cacirc;n bằng.

Tần số f: lagrave; số dao động magrave; vật thực hiện được trong một giacirc;y, kiacute; hiệu lagrave; f.

Ta coacute;:

Đơn vị của tần số lagrave; 1/s, gọi lagrave; heacute;c (kiacute; hiệu lagrave; Hz).

Cứ sau mỗi chu kigrave; thigrave; dao động của vật lặp lại như cũ. Như vậy, theo phương trigrave;nh dao động, ta coacute;:

Theo tiacute;nh chất của hagrave;m cosin ta suy ra:

Đại lượng được gọi lagrave; tần số goacute;c.

Khocirc;ng phụ thuộc vagrave;o thời điểm quan saacute;t

Trong dao động điều hograve;a của mỗi vật thigrave; bốn đại lượng: biecirc;n độ, chu kigrave;, tần số vagrave; tần số goacute;c lagrave; những đại lượng đặc trưng cho dao động điều hograve;a.

Cacirc;u hỏi (SGK ndash; tr10)

Hatilde;y xaacute;c định:

• Biecirc;n độ, chu kigrave;, tần số của dao động.
• Necirc;u thời điểm magrave; vật coacute; li độ x = 0; x = 0,1m.
• Tần số goacute;c của dao động của vật.

Thẻ 1

Biecirc;n độ, chu kigrave;, tần số của dao động:

A = 0,2m; T = 0,4s; f = 2,5Hz.

Thẻ 2

Caacute;c thời điểm vật coacute; li độ x = 0 lagrave;:

0; 0,2s; 0,4s; 0,6s.

Thẻ 3

Caacute;c thời điểm vật coacute; li độ x = 0,1m lagrave;

t = ,với k = 1, 2,hellip;

Thẻ 4

Tần số goacute;c dao động của vật: (rad/s)

02 PHA BAN ĐẦU. ĐỘ LỆCH PHA

1. Pha ban đầu

Quan saacute;t higrave;nh 2.2, hatilde;y necirc;u phương trigrave;nh dao động điều hograve;a tương ứng với đồ thị higrave;nh 2.2

Caacute;c phương trigrave;nh dao động tương ứng với đồ thị higrave;nh 2.2 coacute; pha ban đầu lần lượt lagrave;:

với

với

PHA BAN ĐẦU

Pha ban đầu cho biết tại thời điểm bắt đầu quan saacute;t, vật dao động điều hograve;a ở đacirc;u vagrave; sẽ đi về phiacute;a nagrave;o.

Noacute; coacute; giaacute; trị nằm trong khoảng từ đến (rad).

Cacirc;u hỏi (SGK ndash; tr11)

Hatilde;y xaacute;c định:

• Biecirc;n độ, chu kigrave;, tần số của dao động.
• Necirc;u thời điểm magrave; vật coacute; li độ x = 0; x = 0,1m.

TRẢ LỜI

• Trecirc;n higrave;nh 2.3 SGK, tại thời điểm ban đầu, con lắc đang ở vị triacute; biecirc;n acirc;m x = -A vagrave; đang dịch chuyển về vị triacute; cacirc;n bằng.
• Pha ban đầu của dao động .

2. ĐỘ LỆCH PHA GIỮA HAI DAO ĐỘNG CUgrave;NG CHU KIgrave;

Higrave;nh 2.2 cograve;n cho thấy tại bất kigrave; thời điểm nagrave;o thigrave; độ lệch pha giữa hai dao động trecirc;n cũng bằng

Dựa vagrave;o higrave;nh 2.4 về hai dao động đồng pha vagrave; ngược pha. Hatilde;y tigrave;m hiểu độ lệch pha giữa hai dao động chu kigrave;.

Trong khoa học vagrave; trong kĩ thuật, độ lệch pha quan trọng hơn pha, vigrave; noacute; lagrave; đại lượng khocirc;ng đổi, khocirc;ng phụ thuộc vagrave;o thời điểm quan saacute;t.

• Nếu thigrave; dao động 1 sớm pha hơn dao động 2.
• Nếu thigrave; dao động 1 trễ pha hơn dao động 2.
• Nếu thigrave; dao động 2 cugrave;ng (đồng) pha với dao động 2.
• Nếu thigrave; dao động 1 ngược pha với dao động 2.

Cacirc;u hỏi (SGK ndash; tr12)