HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Câu 1: Nêu những thành tựu cơ bản của nước Anh và một số nước khác ở châu Âu và Bắc Mỹ trong Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất. Theo em, thành tựu nào là quan trọng nhất? Vì sao?

Giải chi tiết:

Những thành tựu cơ bản của nước Anh trong Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất:

- Máy kéo sợi Gien-ni (1764)

- Máy dệt chạy bằng hơi nước của Ét-mơn Các-rai (1785).

- Máy hơi nước của Giêm Oát (1784).

- Động cơ đốt trong.

- Lò luyện quặng theo phương pháp “pút-đinh” (1784).

- Đầu máy xe lửa hơi nước chạy trên đường ray (1804).

Những thành tựu cơ bản của một số nước khác ở châu Âu và Bắc Mỹ trong Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất:

- 1807, Mỹ ứng dụng động cơ hơi nước chế tạo tàu thủy.

- Đầu thế kỉ XIX, Bỉ công nghiệp hóa với trọng tâm là ngành luyện kim (thép), khai mỏ và dệt.

- Cách mạng Công nghiệp diễn ra khá muộn ở Pháp (1830).

=> Trong Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất, thành tựu quan trọng nhất chính là sự phát minh và ứng dụng của máy hơi nước. Máy hơi nước, đặc biệt là phiên bản cải tiến của Giêm Oát, đã tạo ra nguồn năng lượng cơ học mạnh mẽ, giúp thay thế sức lao động thủ công và sức nước vốn rất hạn chế trước đó. Nhờ có máy hơi nước, nhiều ngành công nghiệp như dệt, luyện kim, khai khoáng phát triển nhanh chóng, mở ra mô hình sản xuất quy mô lớn trong nhà máy. Không chỉ vậy, máy hơi nước còn thúc đẩy sự ra đời của các phương tiện giao thông cơ giới như tàu hỏa và tàu thủy, giúp việc vận chuyển hàng hóa và con người trở nên nhanh chóng, hiệu quả hơn. Thành tựu này đã làm thay đổi căn bản nền kinh tế – xã hội châu Âu, đưa nhân loại bước vào thời kỳ công nghiệp hóa. Vì vậy, máy hơi nước xứng đáng được xem là thành tựu cốt lõi và quan trọng nhất của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất.

Câu 2: Nêu một số thành tựu cơ bản của Cách mạng công nghiệp lần thứ hai.

Giải chi tiết:

Một số thành tựu cơ bản của Cách mạng công nghiệp lần thứ hai là:

- Phương pháp dùng lò cao trong luyên kim của Hen-ri Bê-sê-mơ (Anh) dẫn đến sự ra đời của các nguyên liệu mới.

- Năm 1879, Ê-đi-xơn đã hoàn thiện phát minh ra bóng đèn sợi đốt cùng với Giô-dép Goan thương mại hóa đền điện.

- Năm 1860, G.Lơ-noa (Pháp) phát minh và thương mại hóa động cơ đốt trong hai kì chạy bằng khí đốt.

- Năm 1896, Hen-ri Pho chế tạo thành công chiếc xe hơi bốn bánh đầu tiên.

- Năm 1903, hai anh em nhà Rai (Mỹ) thử nghiệm thành công máy bay chạy bằng động cơ xăng, tạo tiền đề cho đường hàng không.

Câu 3: Nêu ý nghĩa của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất và lần thứ hai về kinh tế, xã hội, văn hóa.

Giải chi tiết:

- Về kinh tế: thay đổi cách thức sản xuất, tạo ra nhiều nguyên liệu mới, thúc đẩy công nghiệp phát triển, nâng cao năng suất lao động…

- Về xã hội: hình thành hia giai cấp đối kháng là tư sản công nghiệp nắm tư liệu sản xuất và vô sản làm thuê.

- Về văn hóa: đời sống văn hóa tinh thần phong phú, đa dạng với sự xuất hiện của các phương tiện như điện thoại, ra-đi-ô, điện ảnh…; giao lưu văn hóa giữa các quốc gia, châu lục được đẩy mạnh.

LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

Câu 1: Lập bảng thống kê về những thành tựu cơ bản của các cuộc cách mạng công nghiệp thời cận đại (theo gợi ý dưới đây vào vở).

Giải chi tiết:

Câu 2: Thường ngày, em biết những thiết bị sử dụng điện nào? Theo em, cuộc sống của chúng ta sẽ ra sao nếu không có điện và các thiết bị sử dụng điện?

Giải chi tiết:

Thường ngày, em thấy rất nhiều thiết bị sử dụng điện như: đèn điện, quạt máy, tivi, tủ lạnh, máy giặt, điều hòa, máy tính, điện thoại di động, bếp điện, lò vi sóng, máy nước nóng,… Các thiết bị này đều cần điện để hoạt động và phục vụ cho các nhu cầu sinh hoạt, học tập và giải trí của con người.

Nếu không có điện và các thiết bị sử dụng điện, cuộc sống của chúng ta sẽ rất bất tiện và khó khăn. Ban đêm sẽ không có ánh sáng, việc học tập và làm việc sẽ bị ảnh hưởng. Không có tủ lạnh để bảo quản thực phẩm, không có quạt hay điều hòa để làm mát, không có internet, điện thoại hay máy tính để liên lạc và học online. Cuộc sống sẽ trở nên chậm chạp hơn, thiếu tiện nghi và kém hiện đại. Vì vậy, điện và các thiết bị điện đóng vai trò rất quan trọng trong cuộc sống hiện đại ngày nay.

Câu 3: Sưu tầm tư liệu từ sách, báo, internet về một thành tựu của Cách mạng công nghiệp thời cận đại và viết một đoạn văn ngắn (khoảng 200 từ) giới thiệu về thành tựu đó.

Giải chi tiết:

Máy hơi nước – Thành tựu tiêu biểu của Cách mạng công nghiệp thời cận đại

Một trong những thành tựu nổi bật của Cách mạng công nghiệp thời cận đại là máy hơi nước. Vào cuối thế kỷ 18, nhà phát minh người Anh - James Watt đã cải tiến thành công máy hơi nước, biến nó trở thành một động cơ hiệu quả và có thể ứng dụng rộng rãi trong sản xuất và giao thông. Máy hơi nước sử dụng hơi nước tạo ra từ việc đun sôi nước để làm quay các bánh xe, từ đó cung cấp năng lượng cho máy móc hoạt động. Thành tựu này đã giúp con người thay thế sức lao động thủ công bằng sức máy, tăng năng suất lao động, thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của các ngành công nghiệp như dệt may, luyện kim và khai thác mỏ. Bên cạnh đó, máy hơi nước còn được sử dụng trong tàu hỏa và tàu thủy, giúp giao thông vận tải trở nên nhanh chóng và thuận tiện hơn. Có thể nói, máy hơi nước là biểu tượng của Cách mạng công nghiệp, góp phần làm thay đổi sâu sắc nền kinh tế, xã hội và đời sống con người trong thời kỳ cận đại.