MỞ ĐẦU

Câu hỏi: Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 đã chấm dứt hoàn toàn ách đô hộ của phương Bắc hơn một nghìn năm, mở ra kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc. Ngô Quyền đã làm gì để xây dựng chính quyền độc lập mà sau này nhà sử học Lê Văn Hưu (Thời Trần) nhận xét: “Chính thống của nước Việt ta, ngõ hầu đã được nối lại.”

Giải chi tiết:

- Những việc làm của Ngô Quyền để xây dựng chính quyền độc lập:

+ Bỏ chức tiết độ sứ của phong kiến phương Bắc, thiết lập một triều đình mới ở trung ương. Vua đứng đầu triều đình, quyết định mọi công việc chính trị, ngoại giao, quân sự;

+ Đặt ra các chức quan văn, võ, quy định các lễ nghi trong triều và màu sắc trang phục của quan lại các cấp.

+ Ở địa phương, Ngô Quyền cử các tướng có công coi giữ các châu quan trọng. Đinh Công Trứ làm Thứ sử Hoan Châu (Nghệ An, Hà Tĩnh), Kiều Công Hãn làm Thứ sử Phong Châu (Phú Thọ)...

1. NGÔ QUYỀN DỰNG NỀN ĐỘC LẬP

Câu 1: Em hãy trình bày những nét chính về tổ chức chính quyền, đời sống xã hội và văn hoá thời Ngô.

Giải chi tiết:

• Tổ chức chính quyền:

  • Bỏ chức tiết độ sứ, thiết lập chính quyền mới do vua đứng đầu, có quyền quyết định mọi việc.

  • Dưới vua có quan văn, võ phụ trách từng công việc.

  • Ở địa phương: giao các tướng lĩnh trấn giữa các châu quan trọng.

• Đời sống xã hội và văn hoá: yên bình, văn hoá dân tộc được chú ý khôi phục.

=> Nền độc lập dân tộc được khẳng định, tạo nền tảng căn bản cho công cuộc phát triển đất nước sau này.

Câu 2: Quyết định bỏ chức tiết độ sứ, thiết lập chính quyền độc lập của Ngô Quyền có ý nghĩa như thế nào?

Giải chi tiết:

• Khẳng đinh nước ta không còn là một quận huyện của Trung Quốc, không phụ thuộc và cũng không thừa nhận sự cai quản, đô hộ của chính quyền phương Bắc.

• Gián tiếp thể hiện lòng yêu nước và sự trung thành của ông.

2. CÔNG CUỘC THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC CỦA ĐINH BỘ LĨNH VÀ SỰ THÀNH LẬP NHÀ ĐINH

Câu 1: Em hãy nêu tình hình nước ta sau khi Ngô Quyền mất.

Giải chi tiết:

• Chính quyền nhà Ngô suy yếu nhanh chóng, các thế lực hào trưởng địa phương nổi lên, mỗi người chiếm cứ một vùng.

• Năm 965, nhà Ngô tan rã, đất nước rơi vào tình trạng cát cứ 12 sứ quân.

Câu 2: Hãy trình bày công cuộc thống nhất đất nước và thành lập nhà Đinh của Đinh Bộ Lĩnh.

Giải chi tiết:

• Trong hai năm 966-967: Đinh Bộ Lĩnh lần lượt dẹp yên các sứ quân, chấm dứt tình trạng cát cứ.

• Sau chiến thắng, ông lập ra nhà Đinh.

LUYỆN TẬP - VẬN DỤNG

Câu 1: Em hãy đánh giá công lao của Ngô Quyền trong buổi đầu độc lập.

Giải chi tiết:

• Có công lớn trong việc giành lại độc lập dân tộc, chấm dứt hơn 1000 năm Bắc thuộc.

• Bước đầu xây dựng chính quyền độc lập, tự chủ.

Câu 2: Những việc làm của Đinh Bộ Lĩnh có ý nghĩa như thế nào đối với dân tộc?

Giải chi tiết:

• Có công dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất đất nước và lập ra chính quyền mới.

• Cho thấy nỗ lực trong việc xây dựng nền độc lập, tự chủ, vị thế ngang hàng không thua kém gì các nước khác, khẳng định chủ quyền quốc gia dân tộc.

Câu 3: Có ý kiến cho rằng: Ngô Quyền quyết định về đóng đô ở Cổ Loa là để tiếp nối truyền thống cha ông. Em có đồng ý với ý kiến đó không? Vì sao?

Giải chi tiết:

• Cổ Loa là kinh đô cũ của nhà nước Âu Lạc, cũng chính là kinh đô đầu tiên của nước ta.

• Ngô Quyền chọn Cổ Loa làm kinh đô nước Việt vừa thể hiện sự biết ơn đối với cha ông, với cội nguồn dân tộc, vừa góp phần nối tiếp truyền thống của các vua Hùng, vua Thục.

=> Sử gia Lê Văn Hưu đời Trần đã đánh giá cao ý tưởng này khi viết về Ngô Vương “chính thống của nước Việt ta đã nối lại được”.