HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chiếu caacute;c higrave;nh ảnh trong SGK, yecirc;u cầu HS thảo luận theo nhoacute;m đocirc;i, nghiecirc;n cứu SGK vagrave; trả lời caacute;c cacirc;u hỏi sau:

+ CAD lagrave; gigrave;? Vai trograve; của CAD? CAD tồn tại dưới dạng như thế nagrave;o? Sản phẩm đặc trưng của CAD lagrave; gigrave;?

+ CAM lagrave; gigrave;? Vai trograve; của CAM? CAM tồn tại dưới dạng như thế nagrave;o? Sản phẩm đặc trưng của CAM lagrave; gigrave;?

+ CNC lagrave; gigrave;? Vai trograve; của CNC? Một số loại maacute;y CNC hiện nay? Sản phẩm của CNC lagrave; gigrave;? Một số loại maacute;y CNC hiện nay? Sản phẩm của CNC lagrave; gigrave;?

- Sau khi HS trả lời, GV necirc;u khaacute;i quaacute;t về CAD/CAM-CNC.

- GV coacute; thể đưa thecirc;m một số higrave;nh ảnh, viacute; dụ minh hoạ về caacute;c sản phẩm của CAD/CAM-CNC trecirc;n internet để giuacute;p HS coacute; thể hiểu rotilde; hơn về sự đa dạng của CAD/CAM-CNC.

- Để củng cố kiến thức, GV yecirc;u cầu HS thảo luận theo nhoacute;m đocirc;i vagrave; trả lời nội dung hộp chức năng Luyện tập (tr23 - SGK)

Quan saacute;t Higrave;nh 5.5, hatilde;y chỉ ra đacirc;u lagrave; sản phẩm của CAD, đacirc;u lagrave; sản phẩm của CAM vagrave; đacirc;u lagrave; sản phẩm của CNC?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lagrave;m việc caacute; nhacirc;n, sau đoacute; hoạt động theo nhoacute;m đọc thocirc;ng tin SGK mục I SGK tr.21,22,23 để tigrave;m hiểu khaacute;i quaacute;t về CAD/CAN-CNC.

- HS thảo luận theo cặp đocirc;i để thực hiện trả lời cacirc;u hỏi Luyện tập.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Baacute;o caacute;o kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS trigrave;nh bagrave;y khaacute;i quaacute;t về CAD/CAM - CNC (định nghĩa, vai trograve;, higrave;nh thức, sản phẩm)

- GV mời đại diện cặp đocirc;i trả lời caacute;c hoạt động

*Luyện tập (tr23 ndash; SGK)

+ Higrave;nh 5.5a: lagrave; sản phẩm của CAM: vigrave; trecirc;n higrave;nh coacute; chi tiết gia cocirc;ng (bề mặt nắp ca-pocirc; ocirc; tocirc;), mocirc; higrave;nh dao phay vagrave; caacute;c đường chạy dao.

+ Higrave;nh 5.5b: lagrave; sản phẩm của CAD, vigrave; trecirc;n higrave;nh coacute; mocirc; higrave;nh thiết kế 3D của chi tiết cơ khiacute;, ngoagrave;i ra trecirc;n higrave;nh nền coacute; biểu tượng xoay mocirc; higrave;nh vagrave; con trở trong phần mềm thiết kế.

+ Higrave;nh 5.5c: lagrave; sản phẩm của CNC, vigrave; đacirc;y lagrave; sản phẩm la-zăng ocirc; tocirc;, bề mặt magrave;u trắng trecirc;n la-zăng được gia cocirc;ng CNC.

- GV yecirc;u cầu caacute;c HS khaacute;c lắng nghe, nhận xeacute;t, necirc;u yacute; kiến bổ sung (nếu coacute;).

Bước 4: Đaacute;nh giaacute; kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xeacute;t, đaacute;nh giaacute; vagrave; kết luận khaacute;i quaacute;t về CAD/CAM -CNC

- GV chuyển sang nội dung mới.

II. KHAacute;I QUAacute;T VỀ CAD/CAM ndash; CNC

1. CAD

a) CAD lagrave; gigrave;?

- Lagrave; viết tắt của từ Computer Aide Design, nghĩa lagrave; thiết kế với sự hỗ trợ của maacute;y tiacute;nh. Người thiết kế sử dụng CAD để tạo ra caacute;c bản vẽ thiết kế của sản phẩm ở dạng 2D (2 chiều) hoặc 3D (3 chiều).

b) Vai trograve; của CAD

- Cung cấp caacute;c cocirc;ng cụ thiết kế tự động để hỗ trợ người thiết kế xacirc;y dựng, chỉnh sửa caacute;c bản vẽ thiết kế của sản phẩm một caacute;ch nhanh choacute;ng, chiacute;nh xaacute;c vagrave; trực quan. Đồng thời, CAD cograve;n hỗ trợ người thiết kế quản liacute; caacute;c bản vẽ thiết kế rất thuận tiện vagrave; hiệu quả.

c) Higrave;nh thức của CAD

CAD tồn tại dưới dạng caacute;c phần mềm thiết kế 2D hoặc 3D vagrave; được cagrave;i đặt vagrave;o maacute;y tiacute;nh để sử dụng cho quaacute; trigrave;nh thiết kế.

d) Sản phẩm của CAD

Higrave;nh 5.2 minh hoạ bản vẽ thiết kế 3D của chi tiết thanh liecirc;n kết trong kết cấu cơ khiacute;.

2. CAM

a) CAM lagrave; gigrave;?

- Lagrave; viết tắt của từ Computer Aided Manufacturing, nghĩa lagrave; chế tạo với sự hỗ trợ của maacute;y tiacute;nh. Với sự hỗ trợ của CAM, quaacute; trigrave;nh gia cocirc;ng chi tiết sẽ được tiacute;nh toaacute;n, mocirc; phỏng, đaacute;nh giaacute; được chất lượng trước khi gia cocirc;ng thực tế.

b) Vai trograve; của CAM

- Cung cấp caacute;c cocirc;ng cụ để tiacute;nh toaacute;n, kiểm tra vagrave; hiệu chỉnh đường chạy dao tự động để gia cocirc;ng chi tiết một caacute;ch nhanh choacute;ng, chiacute;nh xaacute;c vagrave; trực quan.

- Hỗ trợ caacute;c cocirc;ng cụ tối ưu hoaacute; quaacute; trigrave;nh gia cocirc;ng, nhằm nacirc;ng cao hiệu quả quaacute; trigrave;nh gia cocirc;ng.

- Hỗ trợ tạo chương trigrave;nh gia cocirc;ng CNC (matilde; lệnh CNC) để gửi xuống maacute;y CNC gia cocirc;ng chi tiết.

c) Higrave;nh thức của CAM

- Tồn tại dưới dạng caacute;c phần mềm (thường được tiacute;ch hợp với caacute;c phần mềm thiết kế 3D) vagrave; được cagrave;i đặt vagrave;o maacute;y tiacute;nh để sử dụng cho quaacute; trigrave;nh tạo chương trigrave;nh gia cocirc;ng.

d) Sản phẩm của CAM

Higrave;nh 5.3 minh hoạ đường chạy dao gia cocirc;ng chi tiết thanh liecirc;n kết vagrave; matilde; lệnh CNC chương trigrave;nh gia cocirc;ng được tạo ra.

3. CNC

a) CNC lagrave; gigrave;?

- Lagrave; viết tắt của từ Computer Numerical Control (điều khiển số bằng maacute;y tiacute;nh).

- Lagrave; caacute;c maacute;y cocirc;ng cụ được điều khiển bằng maacute;y tiacute;nh. Quaacute; trigrave;nh gia cocirc;ng chi tiết sẽ được điều khiển tự động bằng maacute;y tiacute;nh.

b) Vai trograve; của CNC

- Tự động điều khiển quaacute; trigrave;nh gia cocirc;ng để tạo ra chi tiết gia cocirc;ng coacute; độ chiacute;nh xaacute;c cao, năng suất vagrave; hiệu quả cao.

c) Một số maacute;y CNC

- Coacute; nhiều loại như: maacute;y tiện CNC, maacute;y phay CNC, maacute;y đột dập CNC, maacute;y cắt laser CNC,hellip;

d) Sản phẩm của CNC

Higrave;nh 5.4 minh hoạ maacute;y phay CNC vagrave; sản phẩm thanh liecirc;n kết sau khi gia cocirc;ng CNC.

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yecirc;u cầu HS thảo luận theo nhoacute;m đocirc;i, nghiecirc;n cứu SGK vagrave; trả lời hộp chức năng Khaacute;m phaacute; (tr24 ndash; SGK)

Caacute;c em hatilde;y quan saacute;t quy trigrave;nh sản xuất cơ khiacute; trong Higrave;nh 11.2 (SGK Cocirc;ng nghệ Cơ khiacute; 11) vagrave; cho biết vai trograve; của CAD/CAM ndash; CNC trong caacute;c giai đoạn của quy trigrave;nh nagrave;y.

- Sau khi HS trả lời, GV necirc;u vai trograve; vagrave; chức năng của CAD/CAM ndash; CNC trong sản xuất cơ khiacute;.

+ GV phacirc;n tiacute;ch kĩ hơn caacute;c bản vẽ thiết kế trong từng cocirc;ng đoạn của quaacute; trigrave;nh sản xuất cơ khiacute;. GV cung cấp thecirc;m caacute;c bản vẽ, higrave;nh ảnh minh hoạ tham khảo từ nguồn internet để HS coacute; thể hiểu bagrave;i tốt hơn.

+ GV giải thiacute;ch thecirc;m: Higrave;nh 5.74 SGK lagrave; chương trigrave;nh gia cocirc;ng CAM để gia cocirc;ng caacute;nh tuốc bin (tạo ra đường chạy dao gia cocirc;ng bề mặt caacute;nh tuốc bin), Higrave;nh 5.76 SGK lagrave; higrave;nh ảnh gia cocirc;ng caacute;nh tuốc bin trecirc;n maacute;y phay CNC.

- Để củng cố kiến thức, GV yecirc;u cầu HS thảo luận theo nhoacute;m đocirc;i vagrave; trả lời nội dung Luyện tập (tr24 ndash; SGK)

1. Sản phẩm chiacute;nh của CAD trong quaacute; trigrave;nh sản xuất cơ khiacute; lagrave; gigrave;?

2. Sản phẩm chiacute;nh của CAM trong quaacute; trigrave;nh sản xuất cơ khiacute; lagrave; gigrave;?

3. Sản phẩm chiacute;nh của CNC trong quaacute; trigrave;nh sản xuất cơ khiacute;?

Bước 2 : HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lagrave;m việc caacute; nhacirc;n, đọc thocirc;ng tin mục II SGK tr.25 để tigrave;m hiểu về:

+ Vai trograve; của CAD/CAM-CNC trong sản xuất cơ khiacute;

+ Chức năng của CAD/CAM-CNC trong sản xuất cơ khiacute;

- HS thảo luận theo cặp để trả lời cacirc;u hỏi với hộp chức năng Khaacute;m phaacute;, Luyện tập.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Baacute;o caacute;o kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS trả lời nội dung thảo luận

*Luyện tập (tr25 ndash; SGK)

1. Sản phẩm chiacute;nh của CAD trong quaacute; trigrave;nh sản xuất cơ khiacute;: Bản vẽ thiết kế của sản phẩm, caacute;c bản vẽ chế tạo caacute;c chi tiết vagrave; bản vẽ lắp của sản phẩm.

2. Sản phẩm chiacute;nh của CAM trong quaacute; trigrave;nh sản xuất cơ khiacute;: Đường chạy dao vagrave; chương trigrave;nh gia cocirc;ng chi tiết.

3. Sản phẩm chiacute;nh của CNC trong quaacute; trigrave;nh sản xuất cơ khiacute;: Caacute;c chi tiết maacute;y được gia cocirc;ng cắt gọt theo caacute;c chương trigrave;nh gia cocirc;ng chi tiết được tạo ra.

- GV yecirc;u cầu caacute;c HS khaacute;c lắng nghe, nhận xeacute;t, necirc;u yacute; kiến bổ sung (nếu coacute;).

Bước 4: Đaacute;nh giaacute; kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xeacute;t, đaacute;nh giaacute; vagrave; kết luận về vai trograve; vagrave; chức năng của CAD/CAM-CNC trong sản xuất cơ khiacute;.

II. VAI TROgrave; VAgrave; CHỨC NĂNG CỦA CAD/CAM ndash; CNC TRONG SẢN XUẤT CƠ KHIacute;

1. Vai trograve; của CAD/CAM-CNC trong sản xuất cơ khiacute;

- Hỗ trợ con người trong quaacute; trigrave;nh thiết kế vagrave; chế tạo caacute;c chi tiết cơ khiacute;, maacute;y moacute;c nhằm nacirc;ng cao độ chiacute;nh xaacute;c, năng suất vagrave; hiệu quả.

2. Chức năng của CAD/CAM-CNC trong sản xuất cơ khiacute;

a) Chức năng của CAD trong sản xuất cơ khiacute;

- Tạo ra caacute;c bản vẽ thiết kế của sản phẩm, caacute;c bản vẽ chế tạo caacute;c chi tiết vagrave; bản vẽ lắp của sản phẩm,hellip;Caacute;c bản vẽ nagrave;y sẽ được sử dụng trong quaacute; trigrave;nh gia cocirc;ng, chế tạo caacute;c chi tiết vagrave; quaacute; trigrave;nh lắp raacute;p caacute;c chi tiết đề tạo thagrave;nh kết cấu maacute;y hoặc sản phẩm hoagrave;n chỉnh. Một số chức năng của CAD trong sản xuất cơ khiacute; như sau:

+ CAD trong quaacute; trigrave;nh chế tạo phocirc;i: CAD coacute; chức năng tạo ra caacute;c bản vẽ thiết kế của phocirc;i (quy định caacute;c kiacute;ch thước, yecirc;u cầu kĩ thuật của phocirc;i), caacute;c bản vẽ thiết kế khuocirc;n để tạo phối (viacute; dụ bản vẽ khuocirc;n đuacute;c, bản vẽ khuocirc;n regrave;n dập... ).

+ CAD trong quaacute; trigrave;nh gia cocirc;ng tạo higrave;nh sản phẩm: CAD coacute; chức năng tạo ra caacute;c bản vẽ sơ đồ gaacute; đặt chi tiết khi gia cocirc;ng như minh hoạ trecirc;n Higrave;nh 5.6a, tạo ra caacute;c bản vẽ mocirc; tả trigrave;nh tự gia cocirc;ng.

+ CAD trong quaacute; trigrave;nh lắp raacute;p sản phẩm: CAD coacute; chức năng tạo ra caacute;c bản vẽ mocirc; tả vị triacute; lắp raacute;p caacute;c chi tiết như minh hoạ trecirc;n Higrave;nh 5.6b.

+ CAD trong quaacute; trigrave;nh đoacute;ng goacute;i sản phẩm: CAD coacute; chức năng tạo ra caacute;c bản về quy định quy caacute;ch đoacute;ng goacute;i sản phẩm, tạo ra bản vẽ kiacute;ch thước của vỏ hộp hoặc bao bị để đoacute;ng goacute;i sản phẩm.

b) Chức năng của CAM ndash; CNC trong sản xuất cơ khiacute;

- CAM vagrave; CNC gắn boacute; mật thiết trong sản xuất cơ khiacute;. Chức năng của CAM lagrave; tạo ra đường chạy dao để gia cocirc;ng chi tiết vagrave; xuất ra chương trigrave;nh gia cocirc;ng chi tiết dưới dạng matilde; lệnh CNC. Chức năng của maacute;y CNC lagrave; thực hiện gia cocirc;ng chi tiết theo chương trigrave;nh gia cocirc;ng tạo ra bởi CAM. Trong sản xuất cơ khiacute;, CAM-CNC coacute; chức năng tạo ra caacute;c chi tiết cơ khiacute; sử dụng caacute;c phương phaacute;p gia cocirc;ng cắt gọt, cụ thể như sau:

+ CAM-CNC trong quaacute; trigrave;nh chế tạo phocirc;i: CAM-CNC coacute; chức năng tạo ra caacute;c chương trigrave;nh CNC vagrave; thực hiện gia cocirc;ng phocirc;i, gia cocirc;ng khuocirc;n đuacute;c, khuocirc;n regrave;n dập....

+ CAM-CNC trong quaacute; trigrave;nh gia cocirc;ng tạo higrave;nh sản phẩm: CAM-CNC coacute; chức năng tạo ra caacute;c chương trigrave;nh chi tiết (matilde; lệnh CNC) vagrave; thực hiện gia cocirc;ng cắt gọt caacute;c bề mặt của chi tiết trecirc;n maacute;y CNC, đặc biệt lagrave; gia cocirc;ng caacute;c chi tiết coacute; bề mặt phức tạp như minh hoạ trecirc;n Higrave;nh 5.7.

1 - C

2 - D

3 - A

4 - A

5 - D