Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

CHƯƠNG X: KHAI THÁC TÀI NGUYÊN TỪ VỎ TRÁI ĐẤT

BÀI 33. SƠ LƯỢC VỀ HÓA HỌC VỎ TRÁI ĐẤT

VÀ KHAI THÁC TÀI NGUYÊN TỪ VỎ TRÁI ĐẤT

I. MỤC TIÊU

1. Về kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Nêu được hàm lượng các nguyên tố hóa học chủ yếu trong vỏ Trái Đất.

• Phân loại được các dạng chất chủ yếu trong vỏ Trái Đất (oxide, muối,…).

• Trình bày được những lợi ích cơ bản về kinh tế, xã hội từ việc khai thác vỏ Trái Đất (nhiên liệu, vật liệu, nguyên liệu); lợi ích của sự tiết kiệm và bảo vệ nguồn tài nguyên, sử dụng vật liệu tái chế,… phục vụ cho sự phát triển bền vững.

2. Năng lực

Năng lực chung:

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: Chủ động giao tiếp trong nhóm, trình bày rõ ý tưởng cá nhân và hỗ trợ nhau hoàn thành nhiệm vụ chung, tự tin và biết kiểm soát cảm xúc, thái độ khi nói trước nhiều người.

• Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thu thập và làm rõ thông tin có liên quan đến vấn đề; phân tích để xây dựng được các ý tưởng phù hợp.

Năng lực đặc thù:

• Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Nhận ra, giải thích được vấn đề thực tiễn dựa trên kiến thức khoa học tự nhiên.

• Năng lực tìm hiểu tự nhiên:

• Sử dụng được ngôn ngữ, hình vẽ, sơ đồ, biểu bảng để biểu đạt quá trình tìm hiểu vấn đề và kết quả tìm kiếm.

• Viết được báo cáo sau quá trình tìm hiểu.

• Năng lực nhận thức khoa học tự nhiên:

• Nêu được hàm lượng các nguyên tố hóa học chủ yếu trong vỏ Trái Đất.

• Phân loại được các dạng chất chủ yếu trong vỏ Trái Đất (oxide, muối,…).

• Trình bày được những lợi ích cơ bản về kinh tế, xã hội từ việc khai thác vỏ Trái Đất (nhiên liệu, vật liệu, nguyên liệu); lợi ích của sự tiết kiệm và bảo vệ nguồn tài nguyên, sử dụng vật liệu tái chế,… phục vụ cho sự phát triển bền vững.

3. Phẩm chất

• Tham gia tích cực hoạt động nhóm phù hợp với khả năng của bản thân.

• Cẩn trọng, trung thực và thực hiện các yêu cầu trong bài học.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• Tài liệu: SGK, SGV Khoa học Tự nhiên 9, hình ảnh liên quan đến cấu tạo của Trái Đất, các loại khoáng vật trên bề mặt Trái Đất, cách khai thác tài nguyên và ô nhiễm môi trường,….

• Thiết bị dạy học: Máy tính, máy chiếu.

2. Đối với học sinh

• Tài liệu: SGK Khoa học Tự nhiên 9

• Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học theo yêu cầu của GV.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: HS có hứng thú học tập, nhu cầu tìm hiểu; dùng những kiến thức, kĩ năng cần thiết để thực hiện yêu cầu, khám phá kiến thức mới.

b. Nội dung: Quan sát hình ảnh GV cung cấp và thực hiện yêu cầu theo hướng dẫn của GV.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về một số nguyên tố có trong mẫu đá tự nhiên.

d. Tổ chức thực hiện

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS quan sát hình ảnh đá vôi:

- GV cung cấp thêm thông tin về đá vôi cho HS: Đá vôi là một loại đá có trong lớp vỏ Trái Đất, tạo bọt khi tiếp xúc với giấm chua. Ở nhiệt độ cao, đá vôi bị phân hủy thành calcium oxide và carbon dioxide.

- GV nêu câu hỏi gợi mở: Thành phần của đá vôi là những chất nào? Các chất này có phải là nguồn tài nguyên vô tận để con người khai thác không?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS làm việc cá nhân, quan sát hình và suy nghĩ trả lời câu hỏi của GV.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời 2 – 3 HS trả lời câu hỏi:

+ Thành phần chính của đá vôi gồm các nguyên tố: Ca, C, O

+ Các chất này không phải tài nguyên vô tận.

- Các HS khác lắng nghe để nhận xét câu trả lời của bạn mình.

- GV khuyến khích HS có thể có nhiều ý kiến khác nhau trong quá trình thực hiện bài tập.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV không nhận xét đúng sai mà dẫn dắt HS vào bài học: Để biết được câu trả lời của bạn là đúng hay sai cũng như đi tìm hiểu hàm lượng các nguyên tố hóa học chủ yếu trong vỏ Trái Đất, hãy đi vào bài học hôm nay Bài 33 – Sơ lược về hóa học vỏ Trái Đất và khai thác tài nguyên từ vỏ Trái Đất.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1. Hàm lượng các nguyên tố hóa học chủ yếu và các dạng chất chủ yếu trong vỏ Trái Đất

a. Mục tiêu: HS nêu được các nguyên tố phổ biến và hàm lượng của chúng trong vỏ Trái Đất.

b. Nội dung: HS quan sát hình, đọc các thông tin trong SGK trang 146-147 và thực hiện yêu cầu ở mục hoạt động và mục câu hỏi và bài tập.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về các nguyên tố phổ biến và hàm lượng của chúng trong vỏ Trái Đất.

d. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS	DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Nhiệm vụ 1: Hàm lượng các nguyên tố hóa học chủ yếu trong vỏ Trái Đất Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS quan sát hình sau. - GV yêu cầu HS dựa vào hình kết hợp đọc thông tin trong SGK, cho biết: Những nguyên tố nào chiếm hàm lượng lớn trong vỏ Trái Đất? - GV tổ chức cho HS tóm tắt kiến thức thông qua hoạt động trong mục Câu hỏi và bài tập: Dựa vào số liệu ở Bảng 33.1, vẽ biểu đồ thành phần phần trăm về khối lượng các nguyên tố dưới dạng hình tròn hoặc dạng cột. Đọc biểu đồ và rút ra nhận xét về hàm lượng các nguyên tố trong vỏ Trái Đất. Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - HS quan sát hình, đọc thông tin trong SGK để trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - GV mời đại diện 2 – 3 HS trả lời câu hỏi. * Trả lời câu hỏi của GV (DKSP). * Trả lời mục Câu hỏi và bài tập: + Nhận xét: oxygen chiếm gần ½, silicon chiếm hơn ¼ khối lượng vỏ Trái Đất. - GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có). Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá câu trả lời của HS, đưa ra kết luận về hàm lượng các nguyên tố trong vỏ Trái Đất. - GV chuyển sang nội dung mới.	I. Hàm lượng các nguyên tố hóa học chủ yếu trong vỏ Trái Đất - Khái niệm: Vỏ Trái Đất là phần cứng (đất, đá) ở ngoài cùng của Trái Đất. - Một số nguyên tố hóa học chính trong vỏ Trái Đất: oxygen, silicon, nhôm, sắt, calcium, natri, kali, magnesium.
Nhiệm vụ 2: Các dạng chất chủ yếu trong vỏ Trái Đất Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS quan sát hình 33.1. - GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm đôi, trả lời câu hỏi mục Hoạt động trang 147 SGK. - GV nêu câu hỏi mở rộng: Hãy cho biết các dạng chất chủ yếu trong vỏ Trái Đất. Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - HS quan sát hình, đọc thông tin trong SGK để trả lời câu hỏi. - GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - GV mời đại diện 2 – 3 HS trả lời câu hỏi. …………………	II. Các dạng chất chủ yếu trong vỏ Trái Đất - Lớp vỏ cứng của Trái Đất được hình thành từ nhiều loại đất, đá chứa các khoáng chất. - Thành phần chính của khoáng chất là oxide và muối. - Một số loại đá phổ biến: ……………….

--------------------------------------

--------------------- Còn tiếp ----------------------