NHIỆT LIỆT CHAgrave;O MỪNG

CAacute;C EM HỌC SINH THAM DỰ

BUỔI HỌC HOcirc;M NAY!

CHUYEcirc;N ĐỀ 2

TIgrave;M HIỂU NGOcirc;N NGỮ TRONG ĐỜI SỐNG XAtilde; HỘI HIỆN ĐẠI

KHỞI ĐỘNG

Em hatilde;y trả lời cacirc;u hỏi sau:

• Bạn thấy coacute; những từ ngữ nagrave;o mới xuất hiện trong thời gian gần đacirc;y? Bạn coacute; dugrave;ng những từ ngữ ấy khocirc;ng vagrave; dugrave;ng trong trường hợp nagrave;o?
• Trong khi coacute; nhiều từ ngữ mới xuất hiện thigrave; cũng coacute; một số từ ngữ từng được dugrave;ng phổ biến nhưng nay dường như bị biến mất. Thử tigrave;m một vagrave;i từ ngữ như vậy.

PHẦN 2

SỰ PHAacute;T TRIỂN CỦA NGOcirc;N NGỮ TRONG ĐỜI SỐNG XAtilde; HỘI

NỘI DUNG BAgrave;I HỌC

TIgrave;M HIỂU TRI THỨC

1. Khaacute;i quaacute;t về sự phaacute;t triển của tiếng Việt

Em hatilde;y trả lời caacute;c cacirc;u hỏi sau:

• Caacute;c từ ngữ mới trong tiếng Việt được higrave;nh thagrave;nh theo những phương thức chủ yếu nagrave;o?
• Sự phaacute;t triển của tiếng Việt hiện nay được thuacute;c đẩy bởi những nhacirc;n tố nagrave;o?
• Theo bạn khi nagrave;o thigrave; một ngocirc;n ngữ khocirc;ng phaacute;t triển nữa?

Higrave;nh thagrave;nh caacute;c từ ngữ mới trong tiếng Việt

Cấu tạo necirc;n những từ ngữ mới dựa trecirc;n caacute;c yếu tố vốn coacute; trong hệ thống.

Vay mượn từ ngữ của những ngocirc;n ngữ khaacute;c.

Nhacirc;n tố thuacute;c đẩy sự phaacute;t triển của tiếng Việt

Sự phaacute;t triển nhanh choacute;ng của đất nước ở tất cả caacute;c mặt của đời sống.

Ứng dụng ngagrave;y cagrave;ng rộng ratilde;i cocirc;ng nghệ vagrave; truyền thocirc;ng.

Ngocirc;n ngữ khocirc;ng cograve;n được dugrave;ng để giao tiếp hằng ngagrave;y

Ngocirc;n ngữ khocirc;ng phaacute;t triển nữa.

2. Những yếu tố mới của tiếng Việt

Em hatilde;y trả lời caacute;c cacirc;u hỏi sau:

• Trong caacute;c bộ phận cấu thagrave;nh cơ bản của ngocirc;n ngữ bộ phần nagrave;o dễ biến đổi nhất? Vigrave; sao?
• Bạn hiểu thế nagrave;o về ldquo;tiacute;nh mớirdquo; của một yếu tố ngocirc;n ngữ?
• Caacute;c yếu tố mới của tiếng Việt đương đại coacute; thể được phacirc;n loại theo những tiecirc;u chiacute; nagrave;o?
• Caacute;c yếu tố ngocirc;n ngữ mới coacute; ảnh hưởng như thế nagrave;o đối với tiếng Việt?

1. Khaacute;i niệm yếu tố mới của ngocirc;n ngữ

Cấu tạo ngocirc;n ngữ

Ngữ acirc;m

Từ vựng

Ngữ phaacute;p

Dễ biến đổi

Từ vựng

Gồm caacute;c đơn vị như từ ngữ được dugrave;ng để biểu hiện caacute;c sự vật, hoạt động, đặc điểmhellip; trong đời sống.

Đời sống biến đổi (sự vật, hoạt động, đặc điểmhellip; mới xuất hiện hoặc đatilde; cũ vagrave; bị mất đi).

Từ vựng biến đổi

ldquo;Tiacute;nh mớirdquo; của ngocirc;n ngữ coacute; tiacute;nh chất tương đối

Từ ngữ nagrave;o xuất hiện cagrave;ng gần đacirc;y thigrave; cagrave;ng được coi lagrave; điển higrave;nh cho tiacute;nh mới.

Từ ngữ nagrave;o xuất hiện caacute;ch đacirc;y cagrave;ng lacirc;u thigrave; tiacute;nh mới sẽ giảm dần hoặc khocirc;ng được coi lagrave; mới nữa.

Lưu yacute;

Khocirc;ng phải bất kigrave; từ ngữ nagrave;o mới xuất hiện trong một văn bản cũng đều được coi lagrave; yếu tố mới của tiếng Việt.

Viacute; dụ

Xổng thoaacute;t, oằn đạp, bấu riếthellip;

• Hiện tượng ldquo;bột phaacute;trdquo; coacute; tiacute;nh caacute; nhacirc;n.
• Chưa được dugrave;ng dugrave; chỉ trong một nhoacute;m xatilde; hội nhỏ.

1. Phacirc;n loại caacute;c yếu tố mới của tiếng Việt

Phacirc;n loại theo nguồn gốc

Yếu tố coacute; sẵn của tiếng Việt

Yếu tố mới vay mượn từ ngocirc;n ngữ khaacute;c

Phacirc;n loại theo phạm vi sử dụng

Ngocirc;n ngữ khoa học

Ngocirc;n ngữ thương mại

Ngocirc;n ngữ baacute;o chiacute;

Ngocirc;n ngữ hagrave;nh chiacute;nh

Ngocirc;n ngữ đời sống

Những từ ngữ mới đatilde; ldquo;nhậprdquo; vagrave; hệ thống tiếng Việt

Lagrave; những từ ngữ mới nhưng đatilde; được phổ biến rộng ratilde;i vagrave; coacute; thể coi lagrave; một bộ phận của từ vựng tiếng Việt.

Một số từ ngữ đatilde; ldquo;nhậprdquo; vagrave;o hệ thống lagrave; ldquo;được đưa vagrave;o từ điểnrdquo;.

Những từ ngữ đatilde; được dugrave;ng khaacute; phổ biến nhưng vẫn chưa xuất hiện trong nhiều từ điển.

Caacute;c từ ngữ mới được dugrave;ng phổ biến: CPI, BOT, COVID-19...

Những từ ngữ chỉ mới được dugrave;ng trong lời noacute;i của một số nhoacute;m xatilde; hội chưa được nhập vagrave;o hệ thống tiếng Việt

Lagrave; những từ ngữ chưa được đocirc;ng đảo người Việt chấp nhận hay xuất hiện trong bất kigrave; cuốn từ điển nagrave;o.

Cần coacute; caacute;ch tiếp cận thỏa đaacute;ng:

Tạo cơ hội cho ngocirc;n ngữ phaacute;t triển.

Đảm bảo ngocirc;n ngữ traacute;nh những taacute;c động tiecirc;u cực.

Một số trường hợp tiecirc;u biểu

...