THÂN MẾN CHÀO CÁC EM HỌC SINH ĐẾN VỚI

BÀI HỌC MỚI

KHỞI ĐỘNG

Hãy xác định đặc điểm nhận biết, câu trả lời tương ứng và hoàn thành bảng sau:

Tại kì giữa của quá trình phân. bào, các NST co xoắn cực đại nên có hình thái đặc trưng.

Quan sát tiêu bản NST ở kì giữa để xác định được số lượng và hình thái NST.

Tại kì sau của quá trình phân bào, các NST bị kéo về hai cực nên có hình thái đặc trưng.

Quan sát tiêu bản NST ở kì sau để xác định được số lượng và hình thái NST.

Có thể quan sát được hình dạng, số lượng NST dưới kính hiển vi có độ phóng đại 400x.

Từ đó có thể quan sát được các biến đổi bất thường (đột biến) về số lượng, cấu trúc của NST.

BÀI 14

THỰC HÀNH:

QUAN SÁT MỘT SỐ DẠNG ĐỘT BIẾN NHIỄM SẮC THỂ

NỘI DUNG BÀI HỌC

Yêu cầu cần đạt

Chuẩn bị

03

Nguyên lí và cách tiến hành

04

Thu hoạch

YÊU CẦU CẦN ĐẠT

• Thực hành, quan sát được dạng đột biến NST trên tiêu bản cố định và tạm thời;
• Tìm hiểu được tác hại gây đột biến ở người của một số chất độc (dioxin, thuốc diệt cỏ 2,4D,…)

CHUẨN BỊ

1. Dụng cu, thiết bị

Kính hiển vi

Dầu soi kính

Kéo

1. Dụng cu, thiết bị

Hình ảnh

2. Mẫu vật

Tiêu bản cố định bộ NST bình thường và bộ NST bị đột biến ở một số loài

NGUYÊN LÍ VÀ CÁCH TIẾN HÀNH

1. Nguyên lí

THẢO LUẬN NHÓM

Nêu nguyên lí của việc quan sát đột biến NST.

NGUYÊN LÍ

Các NST trong bộ NST lưỡng bội bình thường ở các loài tồn tại thành từng cặp tương đồng gồm hai chiếc NST có hình dạng, kích thước giống nhau (trừ cặp NST giới tính).

Quan sát dưới kính hiển vi và so sánh hình dạng, kích thước, số lượng các NST của bộ NST đột biến cấu trúc NST và đột biến số lượng NST ở một số loài sinh vật.

Ví dụ

Bộ NST đồ (karyotype) bất thường của người mắc hội chứng Down do thừa NST số 21 (1A) và do đột biến chuyển đoạn (NST số 21 gắn vào NST số 14)

2. Cách tiến hành

Bước 1

Đặt tiêu bản lên kính hiển vi, điều chỉnh vùng có mẫu vật trên tiêu bản vào giữa hiển vi trường.

Bước 2

Sử dụng vật kính 10x để tìm kiếm bộ NST phân tán đều, dễ quan sát nhất và đưa vào chính giữa hiển vi trường.

Bước 3

Chuyển sang vật kính 40x để quan sát rõ hơn và di chuyển tiêu bản sao cho hình ảnh bộ NST muốn quan sát nằm chính giữa hiển vi trường. Sau đó, nhỏ một giọt dầu soi kính lên vùng tiêu bản nằm ở giữa hiển vi trường.

2. Cách tiến hành

Bước 4

Chuyển sang vật kính 100x và điều chỉnh ốc vi cấp trên thân kính hiển vi để quan sát NST rõ nhất có thể.

Bước 5

Quan sát và đếm số lượng cũng như cấu trúc các NST trong tiêu bản, so sánh với số lượng, cấu trúc NST trong bộ NST bình thường cùng loài và ghi kết quả vào vở theo mẫu Bảng 14.1. Những nơi có điều kiện có thể sử dụng thiết bị kết nối kính hiển vi với màn hình máy chiếu để phóng to hình ảnh bộ NST lên màn hình lớn cho cả lớp cùng quan sát.

------------------------------

---------------- Còn tiếp -------------------