Lý thuyết KHTN 8 kết nối: Bài 42 Quần thể sinh vật

Tóm tắt nội dung chính Khoa học tự nhiên 8 kết nối tri thức: Bài 42 Quần thể sinh vật. Nội dung trình bày ngắn gọn, rõ ràng, khoa học. Kiến thức dưới đây giúp học sinh dễ dàng tiếp thu và ghi nhớ trong quá trình học tập.

Nội dung chi tiết

BÀI 42: QUẦN THỂ SINH VẬT

I. KHÁI NIỆM QUẦN THỂ SINH VẬT

- Quần thể sinh vật là tập hợp các cá thể cùng loài, sinh sống trong một khoảng không gian xác định, ở một thời điểm nhất định và có khả năng sinh sản để tạo thành những thế hệ mới.

II. CÁC ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA QUẦN THỂ

1. KÍCH THƯỚC QUẦN THỂ

- Kích thước quần thể là số lượng các cá thể phân bố trong khoảng không gian của quần thể

2. MẬT ĐỘ CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ

- Mật độ cá thể trong quần thể là số lượng cá thể trên một đơn vị diện tích của quần thể.

3. TỈ LỆ GIỚI TÍNH

- Tỉ lệ giới tính là tỉ lệ giữa số lượng cá thể được và số lượng cá thể cái trong quần thể.

- Tỷ lệ giới tính là đặc trưng quan trọng đảm bảo hiệu quả sinh sản của quần thể. Trong quá trình sống, tỉ lệ giới tính có thể thay đổi theo thời gian và điều kiện sống.

4. NHÓM TUỔI

+ Tháp phát triển: số lượng cá thể thuộc nhóm tuổi sinh sản lớn hơn nhiều so với tuổi sinh sản

+ Tháp ổn định: số lượng cá thể thuộc nhóm trước sinh sản tương đương với nhóm tuổi sinh sản.

+ Tháp suy thoái: số lượng cá thể thuộc nhóm tuổi trước sinh sản nhỏ hơn so với nhóm tuổi sinh sản.

5. PHÂN BỐ CÁ THỂ TRONG QUẦN THỂ

Kiểu phân bố	Nguyên nhân	Ý nghĩa sinh thái	Ví dụ
Đều	Điều kiện sống phân bố đều, các cá thể có sự cạnh tranh gay gắt	Làm giảm mức độ cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể	Cây thông trong rừng thông, chim hải âu làm tổ.
Theo nhóm	Điều kiện sống phân bố không điều, các cá thể có tập tính sống theo nhóm.	Cá thể có thể hỗ trợ lẫn nhau chống lại các điều kiện bất lợi của môi trường	Nhóm cây bụi mọc hoang dại, đàn trâu rừng.
Ngẫu nhiên	Điều kiện sống phân bố tương đối đồng đều, các cá thể không có sự cạnh tranh gay gắt.	Sinh vật tận dụng được nguồn sống tiềm tàng trong môi trường.	Sâu sống trên tán lá cây, gỗ sống trong rừng mưa nhiệt đới.

III. BIỆN PHÁP BẢO VỆ QUẦN THỂ

Bảo vệ môi trường sống của quần thể, kiểm soát dịch bệnh, khai thác tài nguyên hợp lí,… là những biện pháp quan trọng để quần thể sinh vật được phát triển ổn định.