BÀI 8: THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

MẠCH LẠC VÀ LIÊN KẾT

(BIỆN PHÁP LIÊN KẾT VÀ TỪ NGỮ LIÊN KẾT)

I. LÝ THUYẾT

1. Phép nối: Câu sau có từ ngữ nối biểu thị quan hệ với câu trước.

2. Phép thế: Câu sau có từ ngữ dùng để thay thế cho từ ngữ đã xuất hiện ở câu trước.

3. Phép lặp: Câu sau lặp lại từ ngữ của câu trước, có tác dụng liên kết.

II. GỢI Ý GIẢI BÀI TẬP SGK

Bài tập 1

- Nội dung đoạn 1: “Ông” kể cho Sam về cách nhìn cuộc đời của mẹ ông và bố ông.

- Nội dung đoạn 2: “Ông” luôn tin tưởng mọi người, ngược lại, mẹ ông thì luôn hoài nghi.

→ Do tất cả các câu trong đoạn văn cùng tập trung thể hiện một chủ đề, giữa các câu có sự liên kết về hình thức

Bài tập 2

Các phương tiện liên kết đoạn thứ nhất:

- Phép lặp: “bản đồ dẫn đường của cháu - tấm bản đồ của ông”; “ông”

- Phép thế:

+ “Bà ấy - mẹ”; “mẹ ông - bà”

+ “quan điểm đó” - một cụm dài nói về quan điểm của bà mẹ.

Các phương tiện liên kết đoạn thứ hai: phép lặp từ “Ông”

Bài tập 3:

- Câu có tác dụng liên kết giữa hai đoạn: “Nhưng quan điểm ấy dường như không phù hợp với ông”

- Các phương tiện liên kết đoạn thứ hai:

+ Phép nối: “Nhưng”

+ Phép lặp: “quan điểm”

Bài tập 4:

- Cách sắp xếp thứ nhất: 2, 4, 1, 5, 3 → không còn phương tiện liên kết, giữa các câu không có mối quan hệ về nội dung

- Cách sắp xếp thứ hai: 7, 3, 4, 6, 1, 5, 2 → về hình thức, phương tiện liên kết (lặp từ ông) vẫn tồn tại, song giữa các câu không có sự liên hệ về nội dung.

→ Cả hai đều không hề toát ra chủ đề gì, chỉ là những câu văn lộn xộn.

Bài tập 5:

Khi hoán đổi hai đoạn thì cả hai đoạn không còn quan hệ lô-gíc, tính liên kết với nhau nữa. Đoạn đầu là mở đầu và giới thiệu quan điểm, đoạn sau là nêu ý kiến của bản thân, bình luận, suy nghĩ về quan điểm đó. Chính vì vậy ta không thể đảo vị trí của hai đoạn.