BÀI 5. PHÉP NHÂN VÀ PHÉP CHIA SỐ TỰ NHIÊN

1. PHÉP NHÂN SỐ TỰ NHIÊN

a. Nhân hai số tự nhiên

+ Phép nhân hai số tự nhiên a và b cho ta một số tự nhiên gọi là tích của a và b, kí hiệu a × b hoặc a.b

KH: a .b = a + a + ... + a ( b là só hạng)

VD: 5 . 4 = 5 + 5 + 5 + 5 = 20

16. 3 = 16 + 16 + 16 = 48

Chú ý: Nếu các thừa số đều bằng chữ, hoặc chỉ có một thừa số bằng số thì ta có thể không viết dấu nhân giữa các thừa số.

Chẳng hạn, a.b = ab ; 2.m = 2m

Ví dụ 1:

Luyện tập:

a) 834 . 57

b) 603. 295

Vận dụng 1:

Bác Thiệp phải trả số tiền là:

350 × 250 = 87 500 ( đồng)

Đ/s: 87 500 đồng.

2. TÍNH CHẤT CỦA PHÉP NHÂN

Phép nhân có các tính chất:

+ Giao hoán: ab = ba

+ Kết hợp: (ab)c = a(bc)

+ Phân phối của phép nhân đối với phép cộng: a(b+c) = ab + ac

* Chú ý:

• a .1 = 1 . a =a

a . 0 = 0 . a = 0

• Tích (ab)c hay a(bc) gọi là tích của ba số a, b, c và viết gọn là abc.

Ví dụ 2:

24 . 25 = ( 6 . 4) . 25 = 6. ( 4. 25) = 6 × 100 = 600

Luyện tập 2:

125 . 8 001 . 8 = ( 125 . 8) . 8 001 = 1000 . 8 001 = 8 001 000

Vận dụng 2: Giải

Nhà trường cần dùng tất cả số bóng đèn LED là:

32 × 8 = 256 (bóng)

Nhà trường phải trả số tiền mua bóng đèn LED là:

256 × 96 = 24 576 (nghìn đồng)

Đáp số: 24 576 000 đồng.

3. PHÉP CHIA SỐ TỰ NHIÊN

+ Với hai số tự nhiên a, b đã cho, ( b 0) ta luôn tìm được q và r N sao cho a = bq + r, trong đó 0 r < b.

+ Nếu r = 0 thì ta có phép chia hết a : b = q; a là số bị chia, q là thương.

+ Nếu r 0 thì ta có phép chia có dư a: b = q (dư r); a là số bị chia, b là số chia, q là thương và r là số dư.

Ví dụ 3:

=> 4847 : 131 = 37 ( dư 0)

=> 6580 : 157 = 35 ( dư 85)

Luyện tập 3:

Ví dụ 4:

Vì 487 : 45 = 10 ( dư 37) nên xếp đủ 10 xe thì còn thừa 37 người và phải dùng thêm 1 xe nữa để chở hàng hết những người này.