VĂN BẢN: HUYỆN ĐƯỜNG

PHẦN 1. TÁC GIẢ, TÁC PHẨM

1. Tác giả

- Trích trong tuồng Ngêu, Sò, Ốc, Hến

2. Tác phẩm

- Tóm tắt: Văn bản kể lại thời gian trước khi vào xử án vụ trộm, tri huyện và đề lại bàn bạc nhau xử thế nào cho có lợi, có thể ăn được tiền.

-Thể loại: thuộc loại tuồng đồ (tuồng hài), châm biếm sâu sắc nhiều thói tật trong xã hội và lật tẩy bộ mặt xấu xa của một số kẻ thuộc bộ máy cai trị ở địa phương trong xã hội xưa. Đây là tác phẩm tiêu biểu nhất trong di sản tuồng truyền thống và là vở tuồng đồ thuộc loại đặc sắc nhất.

- Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác: do Hoàng Châu Kỳ chỉnh lí (1957) gồm có tất cả 3 hồi. Đoạn trích Huyện đường thuộc cảnh I của hồi thứ II, thể hiện cảnh tri huyện và đề lại bàn bạc với nhau về cách nhũng nhiễu người kêu kiện.

-Đoạn đoạn trích thành 2 phần:

+ Phần 1 (Từ đầu đến “Vào ra cũng phải chuyên cần”): Tri huyện tự bạch

+ Phần 2 (Còn lại): Đề lại và tri huyện tính toán, bày mưu để có thể lấy được tiền từ vụ xét xử

PHẦN 2. GIÁ TRỊ NỘI DUNG VÀ NGHỆ THUẬT

1. Giá trị nội dung

- Lên án tố cáo sự mục ruỗng, thối nát nơi quan trường phong kiến.

- Đoạn trích châm biếm và vạch trần bộ mặt của xấu xa của những kẻ thuộc bộ máy cai trị như tri huyện và đề lại.

- Phần nào cho thấy xã hội phong kiến xưa với những góc khuất, những kẻ tham lam dựa vào quan chức để nhũng nhiễu dân chúng.

- Bộc lộ niềm cảm thông, thương xót đối với những người dân thấp cổ bé họng bị lợi dụng.

2. Giá trị nghệ thuật

- Ngôn ngữ châm biếm đả kích, châm biến, pha chút hài hước, hỏm hỉnh

- Ngôn từ gần gũi, mộc mạc dễ hiểu với tất cả người dân.