VĂN BẢN: GIẤU CỦA (TRÍCH QUẪN – LỘNG CHƯƠNG)

PHẦN 1. TÁC GIẢ, TÁC PHẨM

1. Tác giả

- Lộng Chương (1918 - 2003) tên khai sinh là Phạm Văn Hiền, quê ở tỉnh Hải Dương, là đạo diễn sân khấu, nhà văn, nhà viết kịch tiêu biểu thuộc thế hệ văn nghệ sĩ trưởng thành từ cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

- Trong khoảng thời gian từ cuối những năm 1940 đến cuối những năm 1990, ông đã sáng tác, viết lại, chỉnh lí hàng trăm vở kịch thuộc nhiều thể loại, nổi bật là: A Nàng (kịch thơ, 1960), Đôi ngọc lưu li (chèo, 1962), Tình sử Loa thành (tuồng, 1979) ...

- Ông thành công nhất ở lĩnh vực hài kịch với các vở tiêu biểu như: Mối lo của cụ Cửu (1950), Hỏi vợ (1958), Yểm bùa trừ sâu (1959), Quẫn (1960), Cưa mở hé (1969) ...

- Lộng Chương đã được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh vể Văn học nghệ thuật năm 2000.

2. Tác phẩm

- Thể loại: Hài kịch.

- Xuất xứ: Nhiều tác giả, Nhà hoạt động sân khẩu Lộng Chương – Sống để cho đi!, NXB Sân khấu, Hà Nội, 2021, tr.15 – 21.

- Bố cục: Gồm 5 phần

+ Phần 1. Mở đầu: Giới thiệu các nhân vật với thói tật và những toan tính.

+ Phần 2. Thắt nút: Ông bà Đại Cát tìm mọi cách để che giấu và tẩu tán khối gia sản tích cóp được lâu nay, trước khi chuyển xưởng dệt của gia đình thành xưởng dệt công tư hợp doanh.

+ Phần 3. Triển khai: Hai ông bà một mặt giấu vàng sau mấy bức ảnh trong phòng khách, mặt khác đi sắm sửa của hồi môn cho con gái để tẩu tán tài sản.

+ Phần 4. Đỉnh điểm: Mẹ Đại Cát (cụ Đại Lợi) và em gái Đại Cát (bà Đại Hưng) biết tin này, cũng đòi được chia tài sản. Con gái Đại Cát là Thuý Trinh và người yêu cô (Hùng) là những thanh niên hăng hái tham gia lao động kiến thiết, tin tưởng vào đường lối phát triển kinh tế của nhà nước.

+ Phần 5. Kết thúc: U Trinh – người làm công trong gia đình, tình cờ biết được chỗ hai ông bà Đại Cát giấu của, đã mách với Thuý Trinh và Hùng.

- Phương thức biểu đạt: tự sự.

- Tóm tắt: Đoạn trích Giấu của kể về một gia đình tư sản lâu đời phải đối phó với chính sách công tư hợp danh của Nhà nước. Họ sở hữu cả một gia tài kết xù nhưng lo sợ sẽ rơi vào cảnh trắng tay nên quyết định tẩu tán tài sản. Việc hai ông bà Đại Cát lọ mọ đi tìm chỗ giấu của cải ở khắp nơi trong nhà nhằm tranh việc thất thoát tài sản khi miền Bắc chuẩn bị công tư hợp doanh.

PHẦN 2. GIÁ TRỊ NỘI DUNG VÀ NGHỆ THUẬT

1. Giá trị nội dung

- Đoạn trích Giấu của tái hiện lại một góc nhỏ trong xã hội xưa, thể hiện sự xung đột giữa hiện thực và ý tưởng thông qua câu chuyện về một gia đình tư sản lâu đời. Quan đó thể hiện ý nghĩa sâu xa, châm biếm những thói hư tật xấu của xã hội.

2. Giá trị nghệ thuật

- Sử dụng thủ thuật trào phúng, ngôn ngữ đối thoại đỉnh cao.