VĂN BẢN: BA CHÀNG SINH VIÊN (A-THƠ CÔ-NAN ĐOI-LƠ)

PHẦN 1. TÁC GIẢ, TÁC PHẨM

1. Tác giả

- Cô-nan Đoi-lơ (1859 – 1930), là một nhà văn người Xcốt-len nổi tiếng với tiểu thuyết trinh thám Sơ-lốc Hôm – tác phẩm được cho là một sáng kiến lớn trong lĩnh vực tiểu thuyết trinh thám.

- Lên 9 tuổi, ông được gửi tới trường dự bị Dòng Tên Cơ đốc giáo ST Marys Hall, Stonyhurts.

- Năm 1875, ông rời trường và chối bỏ Thiên chúa giáo để trở thành một người theo thuyết bất khả thi.

- Từ 1876 đến 1881, ông học ngành y tại Đại học Edinburgh, gồm cả một giai đoạn làm việc tại thị trấn Aston.

- Sau khi học tại trường, ông trở thành bác sĩ trên một con tàu tới bờ biển Tây Phi, và sau đó vào năm 1882, ông lập một phòng khám tại Plymouth. Ông hoàn thành luận án tiến sĩ về Tabes Dorsalis năm 1885.

- Phòng khám của ông không thành công lắm: trong khi chờ bệnh nhân, ông bắt đầu viết truyện.

- Năm 1885, ông cưới Louisa Hawkins – bà mắc bệnh lao và mất năm 1906. Năm 1907, ông cưới Jean Leckie, người ông gặp lần đầu và yêu trong cùng năm 1897 nhưng vẫn duy trì quan hệ thuần khiết với bà vì chung thủy với người vợ đầu tiên.

- Năm 1890, Cô-nan Đoi-lơ học về mắt tại Viên, ông tới London năm 1891 để lập một phòng khám nhãn khoa.

- Cô-nan Đoi-lơ qua đời vì nhồi máu cơ tim ở tuổi 71.

- Trong suốt quá trình mở phòng khám, có rất ít bệnh nhân đến khám bệnh, điều này đã tạo điều kiện cho Cô-nan Đoi-lơ có nhiều thời gian viết truyện.

- Ông sáng tác ở nhiều thể loại như: tiểu thuyết lịch sử, truyện khoa học viễn tưởng, truyện ngắn, kịch… Ông nổi tiếng trên toàn thế giới với truyện trinh thám, trong đó nhân vật chính là Sơ-lốc Hôm. Sơ-lốc Hôm đã xuất hiện trong 4 tiểu thuyết và 56 truyện ngắn của Cô-nan Đoi-lơ.

- Các tác phẩm tiêu biểu: Cuộc điều tra màu đỏ (1887, tiểu thuyết), Dấu bộ tứ (1890, tiểu thuyết), Những cuộc phiêu lưu của Sơ-lốc Hôm (1892, 12 truyện ngắn), Những hồi ức về Sơ-lốc Hôm (1894, 12 truyện ngắn),…

2. Tác phẩm

- Thể loại: Truyện trinh thám.

- Xuất xứ: Trích trong Sơ-lốc Hôm toàn tập, tập 2, theo Lê Quang Toản dịch, NXB Văn học, Hà Nội, 2022, tr.572-588.

- Bố cục: Gồm 3 phần:

+ Phần 1 (từ đầu đến…sinh viên): vụ việc mà thầy Xôm nhờ thám tử Hôm giúp đỡ.

+ Phần 2 (tiếp theo đến… cho cậu): những nghi phạm trong vụ việc và cách suy luận của thám tử Hôm.

+ Phần 3 (đoạn còn lại): thủ phạm lộ diện và những người liên quan đến vụ việc chép trộm.

- Phương thức biểu đạt: tự sự kết hợp với miêu tả.

- Ngôi kể: thứ nhất.

- Tóm tắt: Văn bản Ba chàng sinh viên kể về trường đại học có cuộc thi cho sinh viên lấy học bổng giá trị cao, về đề thi môn tiếng Hy Lạp là đề thi khó. Thầy ra đề đã để đề in thử trên mặt bàn và đi vắng khoảng một tiếng. Đến khi thầy quay lại thì mỗi tờ thi lại để một góc khác nhau. Thám tử Hôm đã được thầy đến xem xét và có 3 cậu sinh viên trong diện khả nghi. Và Hôm đã tìm ra được thủ phạm, cậu ấy là vận động viên nhảy xa, tuy biết đề nhưng đã từ chối không dự thi vì đã được nhận vào làm ở Sở cảnh sát. Hôm đã chúc cậu tiền đồ sáng lạn và mong cậu có thể vươn cao trong tương lai.

PHẦN 2. GIÁ TRỊ NỘI DUNG VÀ NGHỆ THUẬT

1. Giá trị nội dung

- Bằng với khả năng quan sát và trí thông minh tài tình, Hôm đã phá được án và tìm ra thủ phạm. Để tạo ra sự hấp dẫn của chuyện trinh thám, nhà văn đã đánh lạc hướng suy nghĩ của người đọc để cuối cùng chân tướng đã lộ diện ra khiến người đọc bất ngờ. Qua đó, đề cao phẩm chất của thủ phạm là nhân vật Ghi-crit dám làm, dám nhận, nhà văn cũng để lại lời khen chúc cậu tiền đồ xán lạn và vươn cao hơn nữa trong tương lai.

2. Giá trị nghệ thuật

- Các chi tiết hấp dẫn, li kì, thu hút người đọc.