VĂN BẢN: TÌNH SÔNG NÚI (TRẦN MAI NINH)

PHẦN 1. TÁC GIẢ, TÁC PHẨM

1. Tác giả

- Trần Mai Ninh (1917 – 1948) quê ở Hà Nội nhưng lớn lên ở Thanh Hóa.

- Thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ông đã viết những bài thơ tự do giàu tính cách tân, nóng bỏng tinh thần chiến đấu, tràn đầy niềm tin vào cách mạng và tương lai tươi sáng của đất nước, dân tộc.

- Tác phẩm chính: Thơ văn Trần Mai Ninh (1980).

2. Tác phẩm

- Thể loại: Thơ tự do.

- Xuất xứ: In trong Thơ Việt Nam 1945 – 1975, NXB Tác phẩm mới, Hà Nội, 1976, tr264 – 265.

- Bố cục: Gồm 3 phần:

+ Phần 1: Đoạn 1 (từ đầu đến Diên Khánh xanh um): niềm hân hoan, phấn chấn của nhà thơ trước vẻ đẹp kì thú của non nước miền Nam Trung Bộ.

+ Phần 2: Đoạn 2 (từ ...Tôi lim dim cặp mắt đến Tiếng thoi nghe dội rộn ràng vách nghiêng): sự lắng đọng trong cảm xúc của nhà thơ trước cảnh sống thanh bình do nhân dân lao động tạo nên qua lịch sử lâu dài.

+ Phần 3: Đoạn 3 (những câu thơ còn lại): suy ngẫm của nhà thơ về Tổ quốc đẹp tươi, gian lao và anh dũng với tư cách là thực thể “Trộn hoà lao động với giang sơn”.

- Phương thức biểu đạt: biểu cảm.

PHẦN 2. GIÁ TRỊ NỘI DUNG VÀ NGHỆ THUẬT

1. Giá trị nội dung

- Tác giả đã miêu tả những địa phương mà ông đã đi qua như: Bồng Sơn, Bình Định, An Khê, sông Cầu, Tuy Hòa, Nha Trang… thật đặc sắc với tình cảm của tác giả đặt vào trong từng câu chữ khi ông nói đến từng miền đất mà ông từng đi qua. Tình yêu ấy còn được bao trùm lên cả tình yêu đất nước cùng với những con người chất phát, luôn chăm chỉ lam lũ với truyền thống nông nghiệp của nhân dân. Bởi con người nơi đây có truyền thống yêu nước nồng nàn đã trải qua biết bao cuộc chiến tranh mới giữ được nền độc lập, có mối tình nào hơn tình yêu Tổ Quốc hòa trộn giữa lao động và giang sơn.

2. Giá trị nghệ thuật

- Với thể thơ tự do cùng với giọng thơ nhịp nhàng sâu lắng kết hợp với các biện pháp nghệ thuật tu từ so sánh, từ láy, lặp từ, lặp câu đã cho ta thấy được tình cảm quê hương được bao trùm lên cả tình yêu đất nước của tác giả. Điểm nhấn hơn cả trong bài thơ giữa khung cảnh quê hương đó là con người với tình yêu sâu đậm với Tổ Quốc trộn hòa giữa lao động và giang sơn.