Hoạt động 1: Xác định tính cách của bản thân

Câu 1: Xác định một số nét tính cách của bản thân trong học tập, công việc, sinh hoạt hằng ngày, giao tiếp, ứng xử với người khác.

Giải chi tiết:

HS diễn tả một số nét tính cách của bản thân trong học tập, công việc, sinh hoạt hằng ngày, giao tiếp, ứng xử với người khác: cởi mở, tự tin, dịu dàng, bộc trực, kiên định, vui vẻ, hiếu thắng, ít nói, hài hước, giản dị, hòa đồng, ích kỉ, cần thận,....

Câu 2: Thảo luận về cách xác định tính cách của bản thân.

Giải chi tiết:

Cách xác định tính cách của bản thân:

• Căn cứ vào những hành vi, thói quen, cách ứng xử,…của bản thân trong cuộc sống hằng ngày.

• Căn cứ vào kết quả học tập, lao động, giao tiếp, hoạt động xã hội của bản thân.

• Lắng nghe nhận xét của người thân thiết, gần gũi về mình.

Câu 3: Chia sẻ về những điểm mạnh, điểm yếu trong tính cách của em.

Giải chi tiết:

HS nêu những điểm mạnh, điểm yếu trong tính cách của em, ví dụ:

• Điểm mạnh: dịu dàng, cẩn thận, giản dị,....

• Điểm yếu: nhút nhát, rụt rè, ít nói,...

Hoạt động 2: Tìm hiểu về điều chỉnh tư duy theo hướng tích cực

Câu 1: Thảo luận về tư duy tích cực và ảnh hưởng của tư duy tích cực đến cách giao tiếp ứng xử.

Giải chi tiết:

Tư duy tích cực và ảnh hưởng của tư duy tích cực đến cách giao tiếp ứng xử:

- Cách giao tiếp, ứng xử phụ thuộc vào cách chúng ta tư duy, suy nghĩ, nhìn nhận sự việc, đánh giá động cơ, hành động của người khác. Tư duy tích cực thường dẫn đến cách giao tiếp, ứng xử tích cực.

- Ví dụ cho thấy tư duy có ảnh hưởng đến cách giao tiếp, ứng xử:

• Tư duy tích cực – bị điểm kém vì không học bài và thuộc bài. Cách giao tiếp, ứng xử - chân thành nhận lỗi với bố mẹ, hứa cố gắng học tập để cải thiện tình hình học tập.

• Tư duy tiêu cực – bạn không cho chép bài trong giờ kiểm tra. Không chơi với bạn nữa.

Câu 2: Thảo luận về cách điều chỉnh tư duy theo hướng tích cực.

Giải chi tiết:

Cách điều chỉnh tư duy theo hướng tích cực:

• Cần bình tĩnh, không nóng vội.

• Đặt mình vào vị trí của người khác để thấu hiểu, nhìn nhận, đánh giá sự việc, hiện tượng, động cơ hành động của người khác với ý nghĩa tốt đẹp, thái độ khách quan, khoan dung, cảm thông, không định kiến, không mang tính phán xét.

Hoạt động 3: Tìm hiểu về quan điểm sống

Câu 1: Thảo luận thế nào là quan điểm sống?

Giải chi tiết:

Quan điểm sống là cách nhìn nhận, cách suy nghĩ, ý kiến về cuộc sống, về mục đích sống, về ý nghĩa, giá trị của cuộc sống, về lối sống, cách sống. Quan điểm sống của cá nhân rất quan trọng, nó sẽ định hướng, chi phối lối sống, cách sống, cách hành động, ứng xử của cá nhân đó.

Câu 2. Quan điểm sống của cá nhân sẽ ảnh hưởng, chi phối lối sống, cách hành động, ứng xử của cá nhân đó như thế nào? Cho ví dụ.

Giải chi tiết:

Lấy ví dụ ảnh hưởng của quan điểm sống của cá nhân đến lối sống, cách hành động, ứng xử của cá nhân đó: Quan điểm sống tiêu cực: tự ti vì mình là 1 học sinh thấp bé so với với các bạn trong lớp. Dẫn đến hành động luôn nhút nhạt, rụt rè, ngại giao tiếp với các bạn.

Câu 3. Nêu một vài quan điểm sống của em.

Giải chi tiết:

Một vài quan điểm sống của em:

• Tin tưởng vào năng lực của bản thân.

• Theo đuổi đam mê.

• Đừng chú tâm tới những gì người khác nghĩ.

• Không bao giờ bỏ cuộc.

Câu 4. Tranh biện về một số quan điểm sống sau:

Có chí thì nên (Tục ngữ Việt Nam).

Thất bại là mẹ của thành công (Khuyết danh).

Tốt gỗ hơn tốt nước sơn (Tục ngữ Việt Nam).

Giải chi tiết:

Tranh biện về một số quan điểm sống:

- Có chí thì nên: tầm quan trọng của ý chí trong việc thực hiện những ước mơ, những khát vọng. Việc to lớn như thế nào khó khăn đến cỡ nào, chỉ cần bản thân chúng ta có ý chí, có nghị lực, kiên cường vượt qua mọi thử thách gian lao, quyết không bỏ cuộc thì chắc chắn sẽ có được thành công, được kết quả tốt đẹp ngoài mong đợi.

- Thất bại là mẹ của thành công: để có được thành công, trước đó con người đã phải nếm trải những thất bại. Chính nhờ có thất bại mà chúng ta mới có thêm kinh nghiệm, học thêm kiến thức để từ đó hoàn thiện mình hơn. Thất bại cũng giống như “người mẹ hiện” dạy dỗ con người trưởng thành.

- Tốt gỗ hơn tốt nước sơn: hình thức bên ngoài rất quan trọng. Một món đồ có hình thức đẹp đẽ sẽ khiến người khác cảm thấy yêu thích. Cũng như một người có vẻ ngoài đẹp đẽ, sẽ dễ dàng gây thiện cảm cho mọi người xung quanh. Nhưng hình thức bên ngoài lại không quyết định tất cả. Nhiều món đồ bên ngoài rất đẹp, nhưng chất lượng lại không được tốt. Rất nhiều người có hình thức đẹp đẽ, ăn mặc sang trọng nhưng họ lại là một người xấu xấu, ích kỉ. Bởi vậy, chúng ta nên chú trọng vào chất lượng, vẻ đẹp bên trong.

Hoạt động 4: Lập và thực hiện kế hoạch rèn luyện phát huy điểm mạnh, hạn chế điểm yếu của bản thân

Câu 1: Lập và thực hiện kế hoạch rèn luyện phát huy điểm mạnh, hạn chế điểm yếu của bản thân.

Giải chi tiết:

Câu 2: Rèn luyện tính cách theo kế hoạch đã xây dựng.

Giải chi tiết:

HS rèn luyện tính cách theo kế hoạch đã xây dựng.

Câu 3: Chia sẻ kết quả và những khó khăn, thách thức trong quá trình thực hiện.

Giải chi tiết:

Kết quả và những khó khăn, thách thức trong quá trình thực hiện: Việc thay đổi những nét tính cách còn hạn chế của bản thân không phải là điều dễ dàng và thay đổi được ngay mà đòi hỏi phải có thời gian. Tuy nhiên, nếu chúng ta quyết tâm, kiên trì rèn hằng ngày và biết tìm kiếm sự hỗ trợ của những người thân thì sẽ thành công.

Hoạt động 5: Điều chỉnh tư duy của bản thân theo hướng tích cực

Câu 1: Đề xuất cách ứng xử thể hiện tư duy tích cực trong các tình huống sau:

Tình huống 1: Tùng không đến dự sinh nhật Tuấn như đã hẹn trước.

Tình huống 2: Bố mẹ không đồng ý cho Mai đi chơi xa với bạn khác giới.

Giải chi tiết:

• Tình huống 1: Tuấn nên nghĩ là Tùng có việc bất khả kháng nên mới không đến dự sinh nhật của mình được. Tuấn sẽ không giận hay trách bạn mà khi gặp bạn sẽ hỏi thăm xem Tùng gặp phải chuyện gì.

• Tình huống 2: Mai nên nghĩ là do bố mẹ lo lắng cho sự an toàn của mình. Vì vậy, Mai có thể giải thích cho yên tâm hoặc vui vẻ nghe lời bố mẹ ở nhà, không đi chơi nữa.

Câu 2: Chia sẻ về cách điều chỉnh tư duy theo hướng tích cực của bản thân trong cuộc sống.

Giải chi tiết:

HS điều chỉnh tư duy theo hướng tích cực của bản thân trong cuộc sống theo mẫu:

Hoạt động 6: Rèn luyện tính cách và tư duy tích cực của bản thân

Câu 1: Rèn luyện tính cách và điều chỉnh tư duy tích cực của bản thân.

Chia sẻ kết quả và những khó khăn trong quá trình thực hiện.

Giải chi tiết:

• Rèn luyện theo kế hoạch đã xây dựng để thay đổi, khắc phục những nét tính cách còn hạn chế của bản thân.

• Rèn luyện cách suy nghĩ (tư duy) của bản thân theo hướng tích cực trong cuộc sống hằng ngày.

• Kiên trì rèn luyện hằng ngày và nhờ bạn bè, người thân hỗ trợ khi gặp khó khăn.

• Ghi lại kết quả em đã đạt được, những khó khăn em đã gặp phải trong quá trình em rèn luyện và những biện pháp em đã làm để vượt qua khó khăn.

Hoạt động 7: Thể hiện quan điểm sống của bản thân

Câu 1: Nêu quan điểm của em về lí tưởng sống của thanh niên hiện nay và liên hệ bản thân.

Giải chi tiết:

Quan điểm của em về lí tưởng sống của thanh niên hiện nay:

• Một lí tưởng sống tốt đẹp của thanh niên hiện nay đó chính là việc cố gắng học tập, tu dưỡng đạo đức, vươn lên trong công việc để bản thân mình phát triển hơn.

• Người có lí tưởng sống là người biết phấn đấu, vươn lên trong cuộc sống của mình, nỗ lực hết sức để mong muốn đạt được những thành tựu cho riêng mình. Khi vấp ngã họ không chán nản, buông xuôi mà tìm cách đứng dậy để đi tiếp con đường mình đã chọn. Bên cạnh đó, người có lí tưởng sống còn là người biết yêu thương những người xung quanh, luôn muốn lan tỏa những thông điệp tích cực ra xã hội, làm cho xã hội này tốt đẹp hơn. Việc sống có lí tưởng mang đến cho con người nhiều lợi ích, ý nghĩa tốt đẹp: nó giúp ta đạt những thành quả sau bao nỗ lực, cố gắng. Ngoài ra, chúng ta còn tôi luyện những phẩm chất quý giá: chăm chỉ, cần cù, lạc quan… khiến ta được người khác yêu thương, tin tưởng và học tập theo.

• Tuy nhiên, trong xã hội hiện nay vẫn còn nhiều người sống không có ước mơ, hoài bão, vô cảm, bàng quang với cuộc sống của mình và với vận mệnh chung của đất nước. Lại có những người có ước mơ nhưng không cố gắng thực hiện mà chỉ hão huyền, viển vông về một cuộc sống tốt đẹp hơn,… những người này đáng bị phê phán, chỉ trích.

• Lí tưởng sống của mỗi người là không giống nhau, tuy nhiên nếu tất cả cùng cố gắng, chúng ta sẽ xây dựng được một đất nước vững mạnh. Không một ai là hoàn hảo, nhưng khi ta biết cố gắng hoàn thiện bản thân và vươn lên phía trước, chúng ta sẽ đạt được những thành quả xứng đáng với công sức bỏ ra.

Liên hệ bản thân:

• Biết phấn đấu, vươn lên trong cuộc sống của mình, nỗ lực hết sức để mong muốn đạt được những thành tựu cho riêng mình.

• Khi vấp ngã không chán nản, buông xuôi mà tìm cách đứng dậy sau vấp ngã để đi tiếp con đường mình đã chọn.

• Biết yêu thương những người xung quanh, luôn muốn lan tỏa những thông điệp tích cực ra xã hội, làm cho xã hội này tốt đẹp hơn.

Câu 2: Chia sẻ những quan điểm sống của em với bạn bè và những người xung quanh.

Giải chi tiết:

Chia sẻ những quan điểm sống của em với bạn bè và những người xung quanh:

• Yêu thương chính mình.

• Chọn bạn mà chơi.

• Hãy luôn suy nghĩ về hậu quả.

• Hãy mài giũa bản thân trước.