BÀI 15: QUY TẮC DẤU NGOẶC

* Bỏ dấu ngoặc trong trường hợp đơn giản:

+ Các số âm ( hay dương) trong một dãy tính thường được viết trong dấu ngoặc. Nhờ quy tắc cộng trừ số nguyên, ta có thể viết dãy tính dưới dạng không có dấu ngoặc.

Ví dụ:

• 2 + (-9) = 2 - 9
• (-2) – (-9) = -2 +9
• 3- (+7) + (-4) – (-8) = 3 – 7 – 4 +8

+ Vì phép trừ chuyển được về phép cộng nên các dãy tính như trên cũng được gọi là một tổng.

?

(-23) -15 – (-23) + 5 + (-10)

= -23 -15 + 23 + 5 -10

= (-23+23) -15 + 5 -10

= -20

* Dấu của một số hạng khi bỏ dấu ngoặc

+ HĐ1:

a)

• 4 + (12-15) = 4 + (-3) = 4 -3 =1
• 4 + 12 -15 = 16 -15 = 1

=> 4 + (12-15) = 4 + 12 -15

b)

• 4 – (12 -15) = 4- (-3) = 4+3 = 7
• 4 – 12 + 15 = -8 + 15 = 7

=> 4 – (12 -15) = 4 – 12 + 15

+ HĐ2: Nhận xét:

• Khi bỏ dấu ngoặc có dấu “+” đằng trước, ta giữ nguyên dấu của các số hạng trong ngoặc.
• Khi bỏ dấu ngoặc có dấu “-“ đằng trước, ta phải đổi dấu tất cả các số hạng trong dấu ngoặc: dấu “+” đổi thành dấu “-“ và ngược lại.

* Quy tắc dấu ngoặc: (SGK –tr67)

Luyện tập 1:

a) ( -385 +210) + (385-217)

= -385 + 210 + 385 – 217

= -385 + 385 + 210 - 217

= -7

b) (72-1956) - (-1956 + 28)

= 72 – 1956 + 1956 -28

= 72 -28

= 44

Chú ý:

+ Áp dụng các tính chất giao hoán, kết hợp, quy tắc dấu ngoặc, trong một biểu thức, ta có thể:

• Thay đổi tùy ý vị trí các số hạng kèm theo dấu của chúng.

a-b-c = -b + a –c = -c –b +a

VD: 50 - 90 – 30 = - 90 + 50 – 30 = -30 -90 + 50 = -70

• Đặt dấu ngoặc để nhóm các số hạng một cách tùy ý. Nếu trước dấu ngoặc là dấu “-“ thì phải đổi dấu tất cả các số hạng trong ngoặc.

a - b – c = (a - b) - c = a - ( b+c)

VD: 50 – 90 – 30

= (50-90) - 30

= 50 - (90+30)

= -70

Luyện tập 2:

a) 12 + 13 + 14 -15 - 16 -17

= (12 -15) + (13-16) + (14-17)

= (-3) + (-3) + (-3)

= -9

b) (35-17) - (25-7+22)

= 35 – 17 – 25 + 7 - 22

= (35-25) - (17-7) – 22

= 10 -10 -22

= -22

Thử thách nhỏ:

a) Có: a - 2 - 1 = 0

-4 + b + c = 0

d + e + g = 0

Tổng các số trong bảng là tổng của 3 kết quả trên nên bằng 0

b) a = 3 d = 1 b = 0 c = 4, e = 2 và g = -3