VĂN BẢN. MIỀN CHÂU THỔ SÔNG CỬU LONG CẦN CHUYỂN ĐỔI TỪ SỐNG CHUNG SANG CHÀO ĐÓN LŨ (LÊ ANH TUẤN)

CÂU HỎI MỞ ĐẦU

CH1. Hãy nêu tên một sáng tác dân gian có nói đến hiện tượng lũ lụt. Theo em, trong sáng tác đó, lũ lụt đã để lại ấn tượng nổi bật gì?

Soạn ngắn:

Sáng tác dân gian nói đến hiện tượng lũ lụt là Mây kéo lên ngàn thì mưa như trút. Mây xanh thì nắng, mây trắng thì mưa. Mặt trời có quầng thì hạn, mặt trăng có tán thì mưa. Hễ nghe tiếng sấm, phất cờ mà lên.

CH2. Em hiểu thế nào về nội dung của thành ngữ sống chung với lũ? Thử suy đoán về nguồn gốc của thành ngữ này.

Soạn ngắn:

- Xâm nhập mặn hay nhiễm mặn đất là sự tích tụ quá nhiều muối hòa tan trong đất.

- Nồng độ mặn sẽ giảm dần khi càng tiến sâu vào đồng bằng.

CÂU HỎI GIỮA BÀI

CH1. Phần sa-pô báo hiệu điều gì sẽ được triển khai trong văn bản?

Soạn ngắn:

Phần sa-pô của văn bản được viết thành một đoạn văn riêng biệt, trình bày ngay đầu tiên và khác phông chữ với văn bản.

CH2. Tác giả giải thích như thế nào về quá trình kiến tạo đồng bằng nói chung?

Soạn ngắn:

Quá trình kiến tạo đồng bằng là được hình thành và phát triển hình thể từ các trận lũ hàng năm của con sông.

CH3. Những đặc điểm trong sự hình thành vùng châu thổ sông Cửu Long là gì?

Soạn ngắn:

Vùng Châu thổ sông Cửu Long cũng không ngoài quy luật đó và càng đặc biệt hơn với vùng địa mạo có tuổi địa chất trẻ.

CH4. Sự trù phú của vùng Đồng bằng sông Cửu Long được biểu hiện như thế nào?

Soạn ngắn:

Vùng châu thổ sông Cửu Long:

• Nghèo nàn về vật chất xây dựng và khoáng sản kim loại

• Cát xây dựng và san lấp cũng khá ít ỏi so với nhau cầu

CH5. Vì sao có lũ lớn lại điều được người dân miền sông nước mong đợi.

Soạn ngắn:

Vì vật nông dân ít đi vì lũ mang lại phù sa màu mỡ, làm vệ sinh đồng ruộng và bổ sung nguồn nước.

CH6. Hiện tượng ngập lụt đã tạo nên những kết nối quan trọng nào?

Soạn ngắn:

Hiện tượng ngập lụt đã tạo nên những kết nối quan trọng là dòng nước và phù sa, dòng sinh vật.

CH7. Đoạn văn này có sự kết nối như thế nào với nhan đề của văn bản?

Soạn ngắn:

Đoạn văn này có sự kết nối với nhan đề là vừa giải thích được vùng châu thổ và niềm tin người dân dành cho nơi đây.

CÂU HỎI CUỐI BÀI

CH1. Thông tin chính mà tác giả muốn chuyển tải qua văn bản này là gì?

Soạn ngắn:

Thông tin tác giả muốn truyền tải là nói về ưu và nhược điểm của lũ khi tới với đồng bằng sông Cửu Long.

CH2. Có thể xếp Miền châu thổ Cửu Long cần chuyển đổi từ sống chung sang chào đón lũ vào kiểu văn bản giải thích một hiện tượng tự nhiên không? Vì sao?

Soạn ngắn:

Có thể xếp Miền châu thổ Cửu Long cần chuyển đổi từ sống chung sang chào đón lũ vào kiểu văn bản giải thích một hiện tượng tự nhiên vì đã chỉ ra những đặc điểm và nhược điểm khi lũ mang tới nơi đây.

CH3. Thông tin trong văn bản được trình bày theo trật tự hay quan hệ nào? Nêu nhận xét về hiệu quả của các trình bày đó.

Soạn ngắn:

Có quan hệ chặt chẽ với nhau để nêu lên những ưu điểm và quá trình phát triển của của vùng châu thổ Cửu Long.

CH4. Trong văn bản, hiện tượng lũ ở miền châu thổ sông Cửu Long đã được soi chiếu từ những góc nhìn nào? Sự phối hợp các góc nhìn như vậy có ý nghĩa gì?

Soạn ngắn:

Trong văn bản, hiện tượng lũ ở miền châu thổ sông Cửu Long đã được soi chiếu từ những góc nhìn là tài nguyên, đất, phù sa màu mỡ, thức ăn,....

CH5. Vì sao trong văn bản, tác giả hầu như không nói đến tác hại của lũ, dù không quên nhắc đến một số “trận lũ lớn lịch sử”?

Soạn ngắn:

Vì bài viết đang làm rõ quan điểm Đồng bằng sông Cửu Long không thể “sống” thiếu lũ, từ đó thuyết phục người đọc đồng tình rằng miền châu thổ này cần chuyển đổi từ sống chung sang chào đón lũ.

CH6. Những thông tin được đưa đến trong văn bản có điểm gì mới so với điều em biết?

Soạn ngắn:

Những thông tin được đưa đến trong văn bản có điểm mới so với điều em biết như lũ mang tới nhiều lợi ích và đặc biệt là cải thiện được đời sống người dân.

CH7. Theo em, những nhận định của tác giả về lũ ở miền châu thổ sông Cửu Long có thể được áp dụng để nói về lũ ở mọi lưu vực sông khác hay không? Vì sao?

Soạn ngắn:

Đặc biệt về địa hình và môi trường sống của các loài sinh, động vật, ngoài ra còn thời tiết, người dân, môi trường nên không thể áp dụng.

VIẾT KẾT NỐI VỚI ĐỌC

Viết đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu) nêu những thu nhận bổ ích của em qua đọc văn bản Miền châu thổ sông Cửu Long cần chuyển đổi từ sống chung sang chào đón lũ.

Soạn ngắn:

Văn bản "Miền châu thổ sông Cửu Long cần chuyển đổi từ sống chung sang chào đón lũ" giúp em hiểu thêm về lũ lụt và quá trình kiến tạo đồng bằng. Các đồng bằng hạ lưu sông được hình thành qua các trận lũ hằng năm, bồi đắp trầm tích bùn cát. Quá trình này kéo dài 5000 - 7000 năm mới tạo nên châu thổ Cửu Long ngày nay. Dù nghèo khoáng sản, vùng này lại giàu thổ nhưỡng, sinh thái phong phú, giúp nông nghiệp phát triển mạnh. Nếu chỉ nhìn phiến diện, lũ lụt có vẻ tiêu cực, nhưng cần đánh giá toàn diện để tận dụng lợi ích và có biện pháp “chào đón” phù hợp.