HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

SẢN PHẨM CẦN ĐẠT

Nhiệm vụ 1: Hiểu biết chung về Cacirc;u theo mục điacute;ch noacute;i

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- Gv chia lớp thagrave;nh 4 nhoacute;m thực hiện nhiệm vụ sau: Kẻ bảng hoặc vẽ sơ đồ hệ thống lại kiến thức về caacute;c cacirc;u: cacirc;u hỏi, cảm khiến, cacirc;u cảm, cacirc;u kể?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận theo nhoacute;m, vận dụng kiến thức đatilde; học thực hiện nhiệm vụ.

- Gv quan saacute;t, vagrave; gợi mở Phụ lục 1. Bảng 1

Bước 3: Baacute;o caacute;o kết quả hoạt động, thảo luận.

- Gv mời 2 -3 nhoacute;m trigrave;nh bagrave;y về kết quả thảo luận của migrave;nh

- Gv yecirc;u cầu HS lắng nghe vagrave; nhận xeacute;t đồng đẳng hoặc bổ sung (nếu coacute;)

Bước 4: Đaacute;nh giaacute; kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xeacute;t, đaacute;nh giaacute;, chốt kiến thức

- GV dẫn dắt sang nhiệm vụ mới.

Nhiệm vụ 2: Một số lưu yacute;

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yecirc;u cầu học sinh thực hiện caacute; nhacirc;n cacirc;u hỏi sau: Từ bảng hoặc sơ đồ hệ thống kiến thức trecirc;n, em hatilde;y ruacute;t ra một số lưu yacute; khi sử dụng cacirc;u.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận theo nhoacute;m, vận dụng kiến thức đatilde; học thực hiện nhiệm vụ.

- Gv quan saacute;t, hỗ trợ (nếu cần thiết)

Bước 3: Baacute;o caacute;o kết quả hoạt động, thảo luận.

- Gv mời 2 -3 nhoacute;m trigrave;nh bagrave;y về kết quả thảo luận của migrave;nh

- Gv yecirc;u cầu HS lắng nghe vagrave; nhận xeacute;t đồng đẳng hoặc bổ sung (nếu coacute;)

Bước 4: Đaacute;nh giaacute; kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xeacute;t, đaacute;nh giaacute;, chốt kiến thức

- GV dẫn dắt sang nội dung mới.

1. Hiểu biết chung về Cacirc;u theo mục điacute;ch noacute;i.

a) Cacirc;u hỏi

- Chức năng: Dugrave;ng để hỏi thocirc;ng tin

- Về higrave;nh thức: Cacirc;u hỏi thường coacute; caacute;c từ nghi vấn: ai, gigrave;, nagrave;o, sao, đacirc;u, bao giờ, mấy, bao nhiecirc;u, agrave;, ư, hả, chứ, coacute;,hellip;khocirc;ng, đatilde;hellip;chưa, hoặc từ hay (nối caacute;c vế coacute; quan hệ lựa chọn). Khi viết cacirc;u hỏi thường kết thuacute;c bằng dấu chấm hỏi.

- Viacute; dụ: Hocirc;m qua, cocirc; coacute; giao bagrave;i tập về nhagrave;?

b) Cacirc;u khiến

- Khaacute;i niệm: Cacirc;u khiến lagrave; cacirc;u dugrave;ng để ra lệnh, yecirc;u cầu, đề nghị, khuyecirc;n bảo, ngăn cấm.

- Higrave;nh thức: Khi viết cacirc;u khiến thường kecirc;t sthucs bằng dấu chấm than những coacute; thể kết thuacute;c bằng dấu chấm (nếu yacute; cầu khiến khocirc;ng được nhấn mạnh)

- Viacute; dụ: ldquo;Đừng coacute; đi đacirc;u đấyrdquo; (Kim Lacirc;n), ldquo;Con niacute;n đi!rdquo; (Nguyecirc;n Hồng)

c) Cacirc;u cảm

- Khaacute;i niệm: Cacirc;u cảm lagrave; cacirc;u dugrave;ng để biểu lộ trực tiếp cảm xuacute;c của người noacute;i.

- Higrave;nh thức: Cacirc;u cảm thường coacute; caacute;c từ ngữ cảm thaacute;n như: a, ocirc;i, than ocirc;i, hỡi ơi, trời ơi, chao ocirc;i, thay, biết bao, biết chừng nagrave;ohellip;Khi viết cacirc;u cảm thường kết thuacute;c bằng dấu chấm than.

Viacute; dụ: ldquo;Lo thay! Nguy thay! Khuacute;c đecirc; nagrave;y hỏng mấtrdquo; (Phạm Duy Tốn)

d) Cacirc;u kể

- Khaacute;i niệm: Cacirc;u kể lagrave; cacirc;u được dugrave;ng để trigrave;nh bagrave;y (trần thuật, miecirc;u tả, nhận định,hellip;) về sự vật, sự việc.

- Higrave;nh thức: Cacirc;u kể khocirc;ng coacute; higrave;nh thức của cacirc;u hỏi, cacirc;u khiến, cacirc;u cảm. Khi viết, cacirc;u kể thường được kết thuacute;c bằng dấu chấm hoặc đocirc;i khi bằng dấu chấm than, dấu chấm lửng.

2. Một số lưu yacute;

a) Cacirc;u hỏi

- Trong một số trường hợp cacirc;u hỏi khocirc;ng dugrave;ng để hỏi magrave; dugrave;ng để cầu khiến, cảm thaacute;n hay khẳng định, phủ định.

Viacute; dụ: ldquo;San chả lagrave;m nội trợ matilde;i rồi đấy ư?rdquo; (Nam Cao) khocirc;ng được dugrave;ng để hỏi magrave; dugrave;ng để khẳng định

b) Cacirc;u kể

- Trong một số trường hợp, cacirc;u coacute; đặc điểm higrave;nh thức của cacirc;u kể khocirc;ng được dugrave;ng để kể magrave; chủ yếu để cầu khiến.

- Viacute; dụ: ldquo;Trời sắp mưa đấy!rdquo; được dugrave;ng kể nhắ nhở, yecirc;u cầu (cất quần aacute;o hoặc caacute;c thứ phơi becirc;n ngoagrave;i vagrave;o nhagrave;)

STT

Kiểu cacirc;u

Đặc điểm higrave;nh thức

Chức năng

1

Cacirc;u nghi vấn

- Đặc điểm higrave;nh thức: Cacirc;u chứa caacute;c từ nghi vấn (ai, gigrave;, nagrave;o, thế nagrave;o, đacirc;uhellip;); caacute;c cặp phụ từ (ldquo;coacute;hellip;.khocirc;ng, coacute; phảihellip;.khocirc;nghellip;.); cacirc;u coacute; chứa caacute;c tigrave;nh thaacute;i từ ldquo;hayrdquo; chỉ yacute; lựa chọnhellip;

- Khi viết, cacirc;u thường kết thuacute;c bằng dấu hỏi chấm.

Chức năng chiacute;nh lagrave; dugrave;ng để hỏi; vagrave; caacute;c chức năng khaacute;c (dugrave;ng để khẳng định, phủ định, đe dọa, bộc lộ cảm xuacute;chellip;)

2

Cacirc;u cầu khiến

- Đặc điểm higrave;nh thức: Cacirc;u chứa caacute;c từ cầu khiến như: hatilde;y, đừng, chớ, dừng, đi, thocirc;ihellip;

- Khi viết, cacirc;u thường kết thuacute;c bằng dấu chấm than nhưng khi yacute; cầu khiến khocirc;ng được nhấn mạnh thường kết thuacute;c bằng dấu chấm.

- Chức năng: Dugrave;ng để ra lệnh, yecirc;u cầu, khuyecirc;n bảo, đề nghịhellip;.

3

Cacirc;u cảm thaacute;n

- Đặc điểm higrave;nh thức: Cacirc;u coacute; chứa từ ngữ cảm thaacute;n như: ocirc;i, than ocirc;i, hỡi ocirc;i, hỡi ocirc;ihellip;

- Khi viết, thường kết thuacute;c bằng dấu chấm than.

- Chức năng: Dugrave;ng để bộc lộ cảm xuacute;c trực tiếp của người noacute;i (người viết)

4

Cacirc;u trần thuật

- Đặc điểm higrave;nh thức: khocirc;ng coacute; đặc điểm của caacute;c kiểu cacirc;u trecirc;n.

- Khi viết, cacirc;u thường kết thuacute;c bằng dấu chấm.

- Chức năng chiacute;nh: dugrave;ng để kể, tả,hellip;