CHUYEcirc;N ĐỀ 2. MỘT SỐ BỆNH DỊCH Ở NGƯỜI VAgrave; CAacute;CH PHOgrave;NG, CHỐNG

HĐ CỦA GV VAgrave; HS

SẢN PHẨM DỰ KIẾN

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- HS lagrave;m việc độc lập với SGK, đọc caacute;c thocirc;ng tin trong mục I, trả lời cacirc;u hỏi trong hộp Dừng lại vagrave; suy ngẫm

Bệnh truyền nhiễm lagrave; gigrave;? Khi nagrave;o bệnh truyền nhiễm trở thagrave;nh đại dịch?

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS nghiecirc;n cứu SGK, trả lời cacirc;u hỏi trong hộp Dừng lại vagrave; suy ngẫm SGK trang 25.

- Thảo luận nhoacute;m đocirc;i trả lời CH mở rộng.

Bước 3: Baacute;o caacute;o, thảo luận

- Đại diện HS giơ tay phaacute;t biểu.

- Một số HS khaacute;c nhận xeacute;t, bổ sung cho bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định

- GV nhận xeacute;t kết quả thảo luận, thaacute;i độ lagrave;m việc của caacute;c HS.

- GV tổng quaacute;t lại kiến thức trọng tacirc;m vagrave; yecirc;u cầu HS ghi cheacute;p đầy đủ vagrave;o vở.

I. Khaacute;i quaacute;t về bệnh dịch:

Trả lời cacirc;u hỏi trong hộp Dừng lại vagrave; suy ngẫm

Bệnh truyền nhiễm lagrave; bệnh gacirc;y ra bởi vi sinh vật như vi khuẩn, vi nấm, kiacute; sinh trugrave;ng hay virus vagrave; coacute; khả năng lacirc;y truyền từ người nagrave;y sang người khaacute;c hoặc từ động vật sang người.

Bệnh truyền nhiễm trở thagrave;nh dịch bệnh khi bệnh lacirc;y lan nhanh choacute;ng trong cộng đồng ở cấp độ địa phương vagrave; coacute; chiều hướng ldquo;mất kiểm soaacute;trdquo;. Tổ chức Y tế Thế giới (WHC) tuyecirc;n bố đại địch khi một bệnh mới xuất hiện vagrave; lacirc;y lan nhanh choacute;ng từ chacirc;u lục nagrave;y sang caacute;c chacirc;u lục khaacute;c hoặc lacirc;y lan ra toagrave;n thế giới

Kết luận

Bệnh dịch lagrave; bệnh truyền nhiễm coacute; khả năng lacirc;y lan mạnh trong cộng đồng vagrave; tạo thagrave;nh dịch.

HĐ CỦA GV VAgrave; HS

SẢN PHẨM DỰ KIẾN

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV chia lớp thagrave;nh 5 nhoacute;m, đọc caacute;c thocirc;ng tin trong mục II, III, tigrave;m hiểu thocirc;ng tin qua tagrave;i liệu khoa học, saacute;ch baacute;o, internet,...Hoagrave;n thagrave;nh cacirc;u hỏi trong hộp Dừng lại vagrave; suy ngẫm (chuẩn bị trước tại nhagrave;)

Necirc;u taacute;c nhacirc;n gacirc;y bệnh, triệu chứng vagrave; hậu quả của một số bệnh dịch ở người.

Nhoacute;m 1: Tigrave;m hiểu về bệnh Cuacute;m, bệnh chacirc;n - tay - miệng

Nhoacute;m 2: Tigrave;m hiểu về bệnh covid-19 vagrave; hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải

Nhoacute;m 3: Tigrave;m hiểu về bệnh sởi, bệnh lao phổi

Nhoacute;m 4: Tigrave;m hiểu về bệnh tả, lị Nhoacute;m 5: Tigrave;m hiểu về bệnh sốt xuất huyết vagrave; bệnh sốt reacute;t

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- HS nghiecirc;n cứu SGK, thocirc;ng tin trecirc;n saacute;ch baacute;o, internet,..., thảo luận nhoacute;m hoagrave;n thagrave;nh nhiệm vụ học tập, trả lời cacirc;u hỏi trong hộp Dừng lại vagrave; suy ngẫm

Bước 3: Baacute;o caacute;o, thảo luận

- Đại diện HS baacute;o caacute;o kết quả.

- Một số HS khaacute;c nhận xeacute;t, bổ sung cho bạn.

Bước 4: Kết luận, nhận định

- GV nhận xeacute;t kết quả, thaacute;i độ lagrave;m việc của caacute;c HS.

- GV tổng quaacute;t lại kiến thức trọng tacirc;m vagrave; yecirc;u cầu HS ghi cheacute;p đầy đủ vagrave;o vở.

II. Một số bệnh dịch phổ biến ở người:

Bệnh cuacute;m

Bệnh tay ndash; chacirc;nndash; miệng

Bệnh sốt xuất huyết

Bệnh Covid-19

Bệnh sởi

Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS)

Bệnh lao phổi

Bệnh tả

Bệnh lị

Bệnh sốt reacute;t,...

III. Taacute;c nhacirc;n gacirc;y bệnh:

1. Virus

2. Vi khuẩn

3. Nấm

4. Kiacute; sinh trugrave;ng

Dừng lại vagrave; suy ngẫm

(Tham khảo becirc;n dưới HĐ)

Kết luận

Mỗi bệnh dịch coacute; biểu hiện khaacute;c nhau nhưng chuacute;ng đều gacirc;y ra những thiệt hại về sức khỏe vagrave; kinh tế

Taacute;c nhacirc;n gacirc;y bệnh dịch coacute; thể lagrave; virus, vi khuẩn, kyacute; sinh trugrave;ng, nấm.

Bệnh dịch

Taacute;c nhacirc;n gacirc;y bệnh

Triệu chứng

Hậu quả

Bệnh cuacute;m

Virus Influenza orthomyxo thuộc họ Orthomyxoviridae (virus cuacute;m A, virus cuacute;m B,hellip;).

Sốt cao, ớn lạnh, cơ thể đau nhức, nhức đầu, mệt mỏi, ho, đau họng, chảy nước mũi, coacute; thể bị tiecirc;u chảy,hellip;

Bệnh cuacute;m coacute; thể tự khỏi nhưng cũng coacute; trường hợp trở nặng gacirc;y tử vong. Lịch sử thế giới ghi nhận nhiều đại dịch cuacute;m cướp đi mạng sống của hagrave;ng triệu người.

Bệnh tay ndash; chacirc;nndash; miệng

Taacute;c nhacirc;n gacirc;y bệnh chủ yếu lagrave; 2 loại virus đường ruột Coxsackievirus A16 vagrave; Enterovirus 71.

Sốt nhẹ hoặc sốt cao, mệt mỏi, đau họng, tiecirc;u chảy, phaacute;t ban dạng phỏng nước ở da lograve;ng bagrave;n tay, lograve;ng bagrave;n chacirc;n, becirc;n trong miệng của trẻ em, đầu gối vagrave; mocirc;ng,hellip;

Đa số trẻ em mắc bệnh coacute; diễn biến nhẹ tự khỏi sau 5 ndash; 7 ngagrave;y. Tuy nhiecirc;n, một số trường hợp coacute; biến chứng nguy hiểm như viecirc;m cơ tim, suy tim, viecirc;m phổi, phugrave; phổi cấp, suy hocirc; hấp, viecirc;m natilde;o, viecirc;m magrave;ng natilde;o, rối loạn tri giaacute;c, mecirc; sảng,hellip; thậm chiacute; tử vong.

Bệnh sởi

Virus Paramyxovirus thuộc họ Paramyxoviridae.

Sốt, đau họng, ho khan, chảy nước mũi, viecirc;m kết mạc mắt, đocirc;i khi tiecirc;u chảy, phaacute;t ban (ban dạng sần gồ lecirc;n bề mặt da) xuất hiện sau 3 ndash; 5 ngagrave;y kể từ khi khởi phaacute;t triệu chứng, ban bắt đầu từ vugrave;ng sau tai, lan ra mặt, lan dần xuống ngực, bụng vagrave; toagrave;n thacirc;n, sau khi hết ban để lại vết thacirc;m da.

Bệnh coacute; thể dẫn đến biến chứng như viecirc;m phế quản - phổi, viecirc;m ruột, viecirc;m tai giữa, viecirc;m magrave;ng natilde;o, viecirc;m natilde;o,hellip; thậm chiacute; tử vong.

Bệnh sốt xuất huyết

Virus Dengue thuộc họ Flaviviridae

Sốt cao cấp tiacute;nh, đau đầu, đau cơ, buồn nocirc;n vagrave; nocirc;n, da xung huyết, mặt vagrave; mắt đỏ. Bệnh nặng hơn biểu hiện xuất huyết với nhiều dạng khaacute;c nhau như xuất huyết dưới da, chảy maacute;u mũi, phacirc;n đen do xuất huyết nội tạng.

Sốt xuất huyết nặng coacute; thể gacirc;y sốc do giảm lượng maacute;u lưu hagrave;nh, giảm huyết aacute;p, truỵ tim, thậm chiacute; tử vong.

Bệnh

Covid-19

Virus SAR-CoV-2

Sốt, ho, đau họng, đau nhức cơ, đau khớp, chảy nước mũi, mệt mỏi, mất khứu giaacute;c, vị giaacute;c,hellip; Bệnh nặng coacute; thể gacirc;y khoacute; thở, viecirc;m phổi, suy hocirc; hấp, thậm chiacute; tử vong.

Bệnh coacute; tốc độ lacirc;y lan nhanh choacute;ng trecirc;n toagrave;n thế giới gacirc;y ra đại dịch lagrave;m chết hagrave;ng triệu người.

Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS)

Virus HIV

Triệu chứng ở giai đoạn đầu: Sốt, ớn lạnh, mệt mỏi, đau nhức người, đau đầu, đau khớp vagrave; cơ bắp, đau họng gacirc;y khoacute; nuốt, ho khan, sưng hạch, cổ, naacute;ch vagrave; bẹn, phaacute;t ban đỏ ở da kegrave;m theo ngứa, buồn nocirc;n, tiecirc;u chảy. Ngoagrave;i ra, một số iacute;t triệu chứng coacute; thể xảy ra như sụt cacirc;n khocirc;ng rotilde; nguyecirc;n nhacirc;n, nhiễm nấm, tưa miệng, rối loạn kinh nguyệt ở nữ.

HIV xacirc;m nhập lagrave;m suy yếu hệ miễn dịch. Kết quả dẫn đến người bệnh mắc nhiều loại bệnh cơ hội như lao, thương hagrave;n, tiecirc;u chảy, viecirc;m natilde;o, viecirc;m phổi, ung thư,hellip; khiến sức khỏe suy kiệt vagrave; tử vong.

Sốt reacute;t

Coacute; 5 loagrave;i kyacute; sinh trugrave;ng gacirc;y bệnh sốt reacute;t thuộc họ Plasmodium) ở người gồm: P.vivax, P.falciparum, P.malariae, P.ovale

P. knowlesi

Những kyacute; sinh trugrave;ng nagrave;y truyền bệnh thocirc;ng qua vật chủ trung gian lagrave; muỗi Anophen (Anopheles).

sốt, ớn lạnh, đau đầu, đau bụng, mệt mỏi, thở nhanh, nhịp tim nhanh, ho, mệt mỏi, đau cơ khớp, tiecirc;u chảy, nặng coacute; thể bị rối loạn yacute; thức (mơ sảng, noacute;i lẩm bẩm, ngủ li bigrave;), rối loạn tiecirc;u hoacute;a (oacute;i mửa, buồn nocirc;n, tiecirc;u chảy, đau bụng), đau đầu dữ dội, nhigrave;n lờ đờ, da taacute;i xanh, ...

Sốt reacute;t thể natilde;o

Phugrave; phổi

Suy nội tạng

Thiếu maacute;u

Hạ đường huyết,...

Bệnh sốt reacute;t nặng coacute; thể tiến triển rất nhanh choacute;ng vagrave; sớm tử vong trong vagrave;i giờ đến vagrave;i ngagrave;y.

hellip;

hellip;

hellip;

hellip;