Giáo án chuyên đề Lịch sử 10 kết nối: Chuyên đề 2 Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa ở Việt Nam (P2)

Trọn bộ giáo án chuyên đề lịch sử 10 sách kết nối tri thức cả năm file word. Giáo án chuyên đề Giáo án chuyên đề Lịch sử 10 kết nối: Chuyên đề 2 Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa ở Việt Nam (P2). Bài soạn bám sát theo chương trình mới được trình bày khoa học, kiến thức trọng tâm, dễ dàng giảng dạychỉnh sửa đơn giản khi cần.

Nội dung chi tiết

Hoạt động 4: Tigrave;m hiểu giải phaacute;p bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản

  1. Mục tiecirc;u: Thocirc;ng qua hoạt động HS:

- Trigrave;nh bagrave;y được những cơ sở của cocirc;ng taacute;c bảo tồn, phaacute;t huy giaacute; trị di sản.

- Necirc;u được caacute;c giải phaacute;p bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản phugrave; hợp.

  1. Nội dung: Hoạt động bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản cần dựa trecirc;n nhiều cơ sở khoa học, như: cần xaacute;c định được giaacute; trị của di sản (giaacute; trị lịch sử, văn hoaacute;, giaacute;o dục, kinh tế,...); dựa trecirc;n caacute;c quan niệm, nhận thức, tiecirc;u chiacute; chuẩn mực về bảo tồn được quy định trong caacute;c văn bản phaacute;p quy của Nhagrave; nước như Luật Di sản văn hoaacute;, Nghị định của Chiacute;nh phủ.
  2. Sản phẩm: HS trigrave;nh bagrave;y vagrave; ghi được vagrave;o vở:

- Những cơ sở của cocirc;ng taacute;c bảo tồn, phaacute;t huy giaacute; trị di sản.

- Necirc;u được caacute;c giải phaacute;p bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản phugrave; hợp.

  1. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 1

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yecirc;u cầu HS lagrave;m việc caacute; nhacirc;n, đọc thocirc;ng tin mục I.2.a SGK tr28, 29 vagrave; trả lời cacirc;u hỏi: Phacirc;n tiacute;ch cơ sở khoa học của cocirc;ng taacute;c bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản văn hoacute;a.

- GV chia HS thagrave;nh 4 nhoacute;m (4 tổ), yecirc;u cầu caacute;c nhoacute;m thảo luận, quan saacute;t Higrave;nh 11 SGK tr.29 vagrave; trả lời cacirc;u hỏi: Em hatilde;y cho biết những cơ sở khoa học nagrave;o khocirc;ng được tuacirc;n thủ trong quaacute; trigrave;nh bảo tồn di sản Thung Lũng En-bơ (Đức).

+ GV hướng dẫn HS tham khảo thecirc;m thocirc;ng tin mục Em coacute; biết để hiểu rotilde; hơn về giaacute; trị của Thung lũng En-bơ cũng như mặt traacute;i của việc xacirc;y dựng cacirc;y cầu giao thocirc;ng bắc ngang qua con socirc;ng En-bơ.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lagrave;m việc caacute; nhacirc;n, đọc thocirc;ng tin mục I.2.a SGK tr28, 29 để phacirc;n tiacute;ch cơ sở khoa học của cocirc;ng taacute;c bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản văn hoacute;a.

- HS thảo luận theo nhoacute;m, quan saacute;t Higrave;nh 11 SGK tr.29 để necirc;u những cơ sở khoa học nagrave;o khocirc;ng được tuacirc;n thủ trong quaacute; trigrave;nh bảo tồn di sản Thung Lũng En-bơ (Đức).

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Baacute;o caacute;o kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS phacirc;n tiacute;ch cơ sở khoa học của cocirc;ng taacute;c bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản văn hoacute;a.

- GV mời đại diện caacute;c nhoacute;m necirc;u những cơ sở khoa học nagrave;o khocirc;ng được tuacirc;n thủ trong quaacute; trigrave;nh bảo tồn di sản Thung Lũng En-bơ (Đức).

- GV yecirc;u cầu caacute;c HS khaacute;c lắng nghe, nhận xeacute;t, necirc;u yacute; kiến bổ sung (nếu coacute;).

Bước 4: Đaacute;nh giaacute; kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xeacute;t, đaacute;nh giaacute; vagrave; kết luận.

- GV nhấn mạnh: Cần phải xaacute;c định đầy đủ giaacute; trị của đối tượng cần bảo tồn. Giaacute; trị đoacute; được xaacute;c định trecirc;n cơ sở khoa học vững chắc lagrave; những nhận thức, tiecirc;u chiacute;, chuẩn mực trong liacute; thuyết chuyecirc;n ngagrave;nh hay quy định trong cocirc;ng ước quốc tế. Tuỳ vagrave;o đặc điểm, tiacute;nh chất, tigrave;nh trạng, vai trograve;,... của di sản magrave; coacute; quan điểm, nhận thức bảo tồn phugrave; hợp.

- GV chuyển sang nội dung mới.

Nhiệm vụ 2

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yecirc;u cầu HS lagrave;m việc caacute; nhacirc;n, khai thaacute;c thocirc;ng tin sơ đồ Higrave;nh 12 SGK tr.29 vagrave; cho biết: Necirc;u một số giải phaacute;p để bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản văn hoacute;a.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lagrave;m việc caacute; nhacirc;n, khai thaacute;c thocirc;ng tin sơ đồ Higrave;nh 12 SGK tr.29 để tigrave;m hiểu về một số giải phaacute;p để bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản văn hoacute;a.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Baacute;o caacute;o kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS necirc;u một số giải phaacute;p để bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản văn hoacute;a.

- GV yecirc;u cầu caacute;c HS khaacute;c lắng nghe, nhận xeacute;t, necirc;u yacute; kiến khaacute;c (nếu coacute;).

Bước 4: Đaacute;nh giaacute; kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xeacute;t, đaacute;nh giaacute;, kết luận.

- GV chuyển sang nội dung mới.

4. Tigrave;m hiểu giải phaacute;p bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản

a) Cơ sở khoa học của bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản

- Một số cơ sở khoa học:

+ Xaacute;c định được giaacute; trị của di sản.

+ Dựa trecirc;n caacute;c quan niệm, nhận thức, tiecirc;u chiacute; chuẩn mực về bảo tồn.

+ Căn cứ vagrave;o kết quả nghiecirc;n cứu, khảo saacute;t đặc điểm, hiện trạng của di sản.

+ Phacirc;n tiacute;ch tổng hoagrave; lợi iacute;ch của caacute;c becirc;n liecirc;n quan.

- Viacute; dụ thảo luận theo nhoacute;m: Thung lũng En-bơ gồm quần thể caacute;c cung điện, nhagrave; thờ, nhagrave; haacute;t coacute; kiến truacute;c cổ ở trung tacirc;m thagrave;nh phố Đre-xđen. Việc thagrave;nh phố nagrave;y xacirc;y dựng chiếc cầu bắc qua socirc;ng (dugrave; đatilde; coacute; sự khuyến caacute;o của caacute;c chuyecirc;n gia) đatilde; gacirc;y taacute;c động nghiecirc;m trọng vagrave; ảnh hưởng tới sự toagrave;n vẹn, tiacute;nh nguyecirc;n trạng,... của di sản, khiến Thung lũng En-bơ khocirc;ng cograve;n đủ tiecirc;u chuẩn trở thagrave;nh di sản thế giới. Đacirc;y lagrave; một trong những minh chứng cho việc di sản văn hoaacute; khocirc;ng được bảo tồn, phaacute;t huy giaacute; trị đuacute;ng caacute;ch.

b) Giải phaacute;p bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản

- Tuyecirc;n truyền, giaacute;o dục yacute; thức bảo tồn di sản.

- Đầu tư cho cơ sở vật chất.

- Tăng cường biện phaacute;p bảo vệ di sản.

Hoạt động 5: Tigrave;m hiểu về vai trograve; vagrave; traacute;ch nhiệm của caacute;c becirc;n liecirc;n quan

  1. Mục tiecirc;u: Thocirc;ng qua hoạt động HS:

- Trigrave;nh bagrave;y được vai trograve; của caacute;c becirc;n liecirc;n quan trong việc bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị của di sản: hệ thống chiacute;nh trị, doanh nghiệp, cộng đồng, dacirc;n cư, cocirc;ng dacirc;n.

- Necirc;u vagrave; phacirc;n tiacute;ch được traacute;ch nhiệm của caacute;c chủ thể trong bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị của di sản: nhagrave; nước, tổ chức xatilde; hội, nhagrave; trường, cộng đồng, cocirc;ng dacirc;n trong việc bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản.

  1. Nội dung:

- Về vai trograve;: Hệ thống chiacute;nh trị (tạo khuocirc;n khổ phaacute;p liacute;, quản liacute; di sản văn hoaacute;,...); doanh nghiệp (cung cấp vốn, nguồn lực,...); cộng đồng dacirc;n cư (lagrave; chủ thể, đoacute;ng vai trograve; then chốt); cocirc;ng dacirc;n (trực tiếp tham gia bảo vệ, bảo tồn di sản).

- Về traacute;ch nhiệm: Nhagrave; nước (ban hagrave;nh caacute;c văn bản phaacute;p luật, quản liacute; di sản,...); tổ chức xatilde; hội (quản liacute; di sản theo phacirc;n cấp, cung cấp nguồn lực để bảo tồn di sản); nhagrave; trường (đagrave;o tạo, nacirc;ng cao nhận thức của người học, phaacute;t huy giaacute; trị di sản văn hoaacute; thocirc;ng qua hoạt động giaacute;o dục,...); cộng đồng (trực tiếp tham gia bảo tồn di sản, giao lưu, quảng baacute; caacute;c di sản,...); cocirc;ng dacirc;n (chấp hagrave;nh luật phaacute;p, chiacute;nh saacute;ch, quy định về bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản, sẵn sagrave;ng đoacute;ng goacute;p vagrave; vận động người khaacute;c cugrave;ng tham gia,...).

  1. Sản phẩm: HS trigrave;nh bagrave;y vagrave; ghi được vagrave;o vở vai trograve; vagrave; traacute;ch nhiệm của caacute;c becirc;n liecirc;n quan trong bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản.
  2. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ 1

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yecirc;u cầu HS thảo luận theo cặp đocirc;i hoặc nhoacute;m (bagrave;n), khai thaacute;c thocirc;ng tin sơ đồ Higrave;nh 13 SGK tr.30 vagrave; cho biết: Giải thiacute;ch vai trograve; của hệ thống chiacute;nh trị, doanh nghiệp, cộng đồng dacirc;n cư vagrave; mỗi caacute; nhacirc;n trong cocirc;ng taacute;c bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản văn hoacute;a.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận theo cặp đocirc;i hoặc nhoacute;m (bagrave;n), khai thaacute;c thocirc;ng tin sơ đồ Higrave;nh 13 SGK tr.30 để giải thiacute;ch vai trograve; của hệ thống chiacute;nh trị, doanh nghiệp, cộng đồng dacirc;n cư vagrave; mỗi caacute; nhacirc;n trong cocirc;ng taacute;c bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản văn hoacute;a.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Baacute;o caacute;o kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS giải thiacute;ch vai trograve; của hệ thống chiacute;nh trị, doanh nghiệp, cộng đồng dacirc;n cư vagrave; mỗi caacute; nhacirc;n trong cocirc;ng taacute;c bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản văn hoacute;a.

- GV yecirc;u cầu HS khaacute;c lắng nghe, nhận xeacute;t, necirc;u yacute; kiến bổ sung (nếu coacute;).

Bước 4: Đaacute;nh giaacute; kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xeacute;t, đaacute;nh giaacute; vagrave; kết luận: Mỗi caacute; nhacirc;n, tổ chức coacute; những vai trograve; khaacute;c nhau vagrave; đều rất quan trọng đối với cocirc;ng taacute;c bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản văn hoacute;a.

- GV chuyển sang nội dung mới.

Nhiệm vụ 2

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yecirc;u cầu HS lagrave;m việc caacute; nhacirc;n, đọc thocirc;ng tin mục II.3.b SGK tr.30 vagrave; cho biết: Caacute;c becirc;n liecirc;n quan coacute; traacute;ch nhiệm như thế nagrave;o trong việc bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản.

- GV chia HS thagrave;nh 4 nhoacute;m, yecirc;u cầu caacute;c nhoacute;m thảo luận, quan saacute;t Higrave;nh 14 SGK tr.31 vagrave; trả lời cacirc;u hỏi: Thocirc;ng qua sự kiện UNESCO ghi danh Haacute;t Xoan lagrave; Di sản văn hoacute;a phi vật thể đại diện của nhacirc;n loại, hatilde;y cho biết traacute;ch nhiệm của caacute;c becirc;n liecirc;n quan (Nhagrave; nước, tổ chức xatilde; hội, nhagrave; trường, cộng đồng,hellip;) trong việc bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc thocirc;ng tin mục II.3.b SGK tr.30 để tigrave;m hiểu về traacute;ch nhiệm của caacute;c becirc;n liecirc;n quan trong việc bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản.

- HS thảo luận theo nhoacute;m, quan saacute;t Higrave;nh 14 SGK tr.31 để tigrave;m hiểu về traacute;ch nhiệm của caacute;c becirc;n liecirc;n quan trong việc trong việc bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản Haacute;t Xoan.

Bước 3: Baacute;o caacute;o kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS trigrave;nh bagrave;y về traacute;ch nhiệm của caacute;c becirc;n liecirc;n quan trong việc bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản.

- GV yecirc;u cầu caacute;c HS khaacute;c lắng nghe, nhận xeacute;t, necirc;u yacute; kiến khaacute;c (nếu coacute;).

Bước 4: Đaacute;nh giaacute; kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xeacute;t, đaacute;nh giaacute;, kết luận.

- GV chuyển sang nội dung mới.

5. Tigrave;m hiểu về vai trograve; vagrave; traacute;ch nhiệm của caacute;c becirc;n liecirc;n quan

a) Vai trograve;

- Hệ thống chiacute;nh trị :

+ Tạo ra khuocirc;n khổ phaacute;p liacute; vagrave; cơ chế chiacute;nh saacute;ch cho cocirc;ng taacute;c bảo tồn, phaacute;t huy giaacute; trị của di sản văn hoaacute;.

+ Quản liacute; caacute;c di sản văn hoaacute;.

- Doanh nghiệp: cung cấp nguồn vốn vagrave; nhacirc;n lực cho cocirc;ng taacute;c bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản văn hoaacute;.

- Cộng đồng dacirc;n cư: đoacute;ng vai trograve; then chốt trong bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản.

- Cocirc;ng dacirc;n: trực tiếp tham gia bảo vệ, bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản văn hoacute;a.

b) Traacute;ch nhiệm

- Traacute;ch nhiệm của caacute;c becirc;n liecirc;n quan:

+ Nhagrave; nước : ban hagrave;nh caacute;c văn bản phaacute;p luật, quản liacute; di sản,...).

+ Tổ chức xatilde; hội: quản liacute; di sản theo phacirc;n cấp, cung cấp nguồn lực để bảo tồn di sản.

+ Nhagrave; trường: đagrave;o tạo, nacirc;ng cao nhận thức của người học, phaacute;t huy giaacute; trị đi sản văn hoaacute; thocirc;ng qua hoạt động giaacute;o dục,...

+ Cộng đồng: trực tiếp tham gia bảo tồn di sản, giao lưu, quảng baacute; caacute;c di sản,...

+ Cocirc;ng dacirc;n: chấp hagrave;nh luật phaacute;p, chiacute;nh saacute;ch, quy định về bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị di sản, sẵn sagrave;ng đoacute;ng goacute;p vagrave; vận động người khaacute;c cugrave;ng tham gia.

- Viacute; dụ:

+ Cacirc;u lạc bộ Haacute;t Xoan của caacute;c em HS Tiểu học vagrave; THCS biểu diễn Haacute;t Xoan tại Liecirc;n hoan trigrave;nh diễn Haacute;t Xoan ba thế hệ ở Việt Trigrave; (Phuacute; Thọ). Đacirc;y lagrave; một di sản văn hoaacute; phi vật thể thế giới của Việt Nam đatilde; được ghi danh.

+ Việc truyền dạy, đưa Haacute;t Xoan vagrave;o trong nhagrave; trường lagrave; một trong caacute;c giải phaacute;p thuộc hệ thống giải phaacute;p tổng thể nhằm bảo tồn vagrave; phaacute;t huy giaacute; trị của di sản Haacute;t Xoan một caacute;ch bền vững của chiacute;nh quyền caacute;c cấp vagrave; nhacirc;n dacirc;n caacute;c tỉnh coacute; di sản.

+ Việc Haacute;t Xoan được đưa ra khỏi danh saacute;ch di sản văn hoaacute; phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp lagrave; minh chứng cho sự thagrave;nh cocirc;ng của cocirc;ng taacute;c bảo tồn, phaacute;t huy giaacute; trị di sản. Trong đoacute;, Nhagrave; nước, cộng đồng,... đoacute;ng vai trograve; rất quan trọng.

III. MỘT SỐ DI SẢN VĂN HOacute;A TIEcirc;U BIỂU Ở VIỆT NAM

Hoạt động 6: Tigrave;m hiểu về di sản phi vật thể

  1. Mục tiecirc;u: Thocirc;ng qua hoạt động HS:

- Biết được một số di sản văn hoacute;a phi vật thể tiecirc;u biểu vagrave; những neacute;t chiacute;nh về caacute;c di sản đoacute;.

- Xaacute;c định được caacute;c di sản văn hoacute;a phi vật thể tiecirc;u biểu trecirc;n bản đồ Việt Nam.

  1. Nội dung:

- Caacute;c di sản văn hoaacute; phi vật thể phản aacute;nh quaacute; trigrave;nh lịch sử lacirc;u dagrave;i vagrave; đời sống tinh thần phong phuacute; của caacute;c cộng đồng trecirc;n đất nước Việt Nam.

- Ba di sản văn hoaacute; phi vật thể tiecirc;u biểu của Việt Nam được ghi danh đại điện cho vugrave;ng miền, loại higrave;nh lagrave;: Nhatilde; nhạc cung đigrave;nh Huế, Dacirc;n ca Quan họ Bắc Ninh, Đờn ca tagrave;i tử Nam Bộ.

- Đối với mỗi di sản phi vật thể, GV giuacute;p HS nắm vững caacute;c kiến thức cơ bản như sau:

+ Di sản higrave;nh thagrave;nh như thế nagrave;o: trong khoảng thời gian nagrave;o? ở đacirc;u?

+ Khocirc;ng gian văn hoaacute; của di sản: ở những địa phương nagrave;o?

+ Giaacute; trị cơ bản của di sản, viacute; dụ: Nhatilde; nhạc cung đigrave;nh Huế phản aacute;nh đời sống cung

đigrave;nh như thế nagrave;o, nhạc khiacute; coacute; gigrave; đặc sắc, nội dung lời ca,...; Đờn ca tagrave;i tử Nam Bộ phản aacute;nh giaacute; trị văn hoaacute; của người dacirc;n, kế thừa vagrave; phaacute;t triển nhạc cụ dacirc;n tộc như thế nagrave;o?...

  1. Sản phẩm: HS trigrave;nh bagrave;y vagrave; ghi được vagrave;o vở một số di sản văn hoacute;a phi vật thể tiecirc;u biểu vagrave; những neacute;t chiacute;nh về caacute;c di sản đoacute;.
  2. Tổ chức hoạt động: