BÀI 13: MỘT SỐ NGUYÊN LIỆU

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

- GV phát phiếu học tập, yêu cầu HS ghi ra một danh sách các vật thể khác nhau được làm từ nguyên liệu nhân tạo và tự nhiên.

+ Tìm một đồ vật trong phòng và yêu cầu các HS gắn nhãn đâu là nguyên liệu làm từ tự nhiên, đâu là nguyên liệu nhân tạo.

+ Yêu cầu HS kể ra một số ví dụ về việc chế biến nguyên liệu thành sản phẩm mới mà tự HS có thể làm được.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

1. Tìm hiểu về các nguyên liệu thông dụng

+ GV giới thiệu một số đồ vật như đồ trang sức, đồ gốm sứ, phấn viết, đồ dùng bằng kim loại, bút chì,... giới thiệu chúng có điểm chung là đều được sản xuất từ các nguyên liệu đất, đá và quặng. Yêu cầu HS quan sát và dự đoán chúng được sản xuất từ nguyên liệu gì.

+ HS thảo luận và phân biệt đâu là nguyên liệu tự nhiên, đâu là nguyên liệu nhân tạo.

+ Tìm hiểu và cho biết quặng bauxite là nguyên liệu để sản xuất ra sản phẩm gì?

Ghi nhớ:

Các loại nguyên liệu

Nguyên liệu được con người lấy từ tự nhiên để chế biến gồm các loại đất, đá, quặng, dầu mỏ,...

- Từ đá vôi sản xuất ra vôi sống.

- Từ quặng sản xuất ra sắt, nhôm, đồng. Phosphorus (photpho)....

- Từ đất, đá, cát sản xuất ra xi măng, gạch ngói, đồ gốm, thuỷ tinh,...

- Từ dầu mỏ điều chế ra các hoá chất cơ bản, đó là nguyên liệu nhân tạo, dùng để sản xuất phân bón, thuốc trừ sâu, dược phẩm, mĩ phẩm, các loại len, tơ.

2. Tìm hiểu về đá vôi

+ Tìm hiểu ở Việt Nam có những vùng nào có nhiều núi đá và núi đá vôi.

+ Quan sát mẫu đá vôi và yêu cầu HS nêu thành phần, màu sắc của đá vôi.

+ Làm thí nghiệm tính chất của đá vôi. Yêu cầu HS quan sát và giải thích hiện tượng.

Ghi nhớ:

- Tính chất của đá vôi: dễ để lại vết trầy xước khi cọ sát, bị sủi bọt khi nhỏ acid vào.

- Một số ứng dụng của đá vôi: sản xuất vôi sống (làm nguyên liệu xây dựng, làm phân bón ruộng, làm đường, chế biến thành chất độn trong sản xuất cao su,...

- Khai thác đá vôi có thể gây tác hại đến môi trường do phá huỷ nhiều núi đá vôi, gây ảnh hưởng cảnh quan và gây sụt lún, việc nung vôi xả khí thải làm ô nhiễm không khí.

Kết quả thí nghiệm

a) Đá vôi dễ dàng bị trầy xước khi vạch bởi đinh sắt.

b) Khi nhỏ acid vào đá vôi, có nhiều bọt khí thoát ra.

3. Tìm hiểu về quặng

+ Tìm hiểu về các mỏ quặng ở Việt Nam và cho biết các quặng này chứa khoáng chất gì, ứng dụng gì?

+ Tìm hiểu về khai thác quặng ở Việt Nam qua các phương tiện thông tin, thảo luận nhóm về tác động tới môi trường của việc khai thác quặng và trả lời câu hỏi.

Ghi nhớ:

- Một số quặng có trữ lượng lớn ở Việt Nam:

Ví dụ: quặng sắt ở Thái Nguyên, Hà Tĩnh; bauxite ở Tây Nguyên; than ở Quảng Ninh; ...

- Khai thác quặng tác động tới môi trường: gây ô nhiễm môi trường, gây sụt lún đất,...

......................................

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi:

Câu 1. Tại sao phải khai thác hợp lí, sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên khoáng sản?

Câu 2. Kể tên một số ứng dụng của đá vôi trong cuộc sống hằng ngày mà em biết.

Câu 3. Nêu một số tính chất của đá vôi.

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

- GV yêu cầu HS:

+ Đề xuất các phương án bảo vệ tài nguyên rừng và biển của Việt Nam.