XIN CHÀO

CÁC EM ĐẾN VỚI BÀI HỌC MỚI!

CHƯƠNG 4: VIỆT NAM TỪ NĂM 1945 ĐẾN NĂM 1991

BÀI 13: VIỆT NAM TRONG NĂM ĐẦU SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945

NỘI DUNG BÀI HỌC

-I-

Các biện pháp xây dựng và củng cố chính quyền cách mạng.

-II-

Giải quyết những khó khăn về kinh tế, văn hóa, giáo dục.

-III-

Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp trở lại xâm lược của nhân dân Nam Bộ.

-III-

CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG

THỰC DÂN PHÁP TRỞ LẠI XÂM LƯỢC CỦA NHÂN DÂN NAM BỘ

Yêu cầu: Khai thác Tư liệu 3, Hình 13.5 – 13.7, mục Em có biết, thông tin mục 3 SGK tr.64 – 66 và hoàn thành Phiếu học tập số 1.

Hình 13.5. Nhân dân Nam Bộ

trong những ngày đầu Nam Bộ kháng chiến

Hình 13.6. Nhân dân Hà Nội

ủng hộ Nam Bộ kháng chiến

Hình 13.7. Đoàn đại biểu Việt Nam

đàm phán với Pháp ở Pa-ri (1946)

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

1. Trình bày những nét chính về cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược trở lại của nhân dân Nam Bộ.

- Âm mưu của thực dân Pháp khi núp sau quân đội Anh quay trở lại Nam Bộ là gì? ……………………………………………………………….

- Cuộc chiến đấu của nhân dân Nam Bộ đã diễn ra như thế nào?

………………………………………………………………………………...

- Nhân dân cả nước ủng hộ miền Nam chống Pháp như thế nào?

…………………………………………………………………………………

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

1. Trình bày những nét chính về cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược trở lại của nhân dân Nam Bộ.

• Ý nghĩa cuộc chiến đấu ở Nam Bộ là gì?………………………………
• Thực dân Pháp tìm cách kéo quân ra miền Bắc, mở rộng cuộc chiến tranh xâm lược như thế nào?………………………………………….

TƯ LIỆU 3: Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi: “Từ Nam chí Bắc, đồng bào ta luôn luôn sẵn sàng. Mấy triệu người như một, quyết tâm đánh tan quân cướp nước. Không quân đội nào, không khí giới nào có thể đánh ngã được tinh thần hi sinh của toàn thể một dân tộc.

… Trước nạn ngoại xâm, toàn thể quốc dân đã đoàn kết chặt chẽ thành một khối kiên cố, thành một lực lượng thống nhất mà không một đội quân xâm lăng nào đánh tan được”.

(Hồ Chí Minh: Toàn tập, Tập 4, Sđd, tr.89)

Toàn dân tộc quyết tâm cùng với nhân dân Nam Bộ bảo vệ nền độc lập, thống nhất đất nước.

TƯ LIỆU 3.1: Ngày 23/9/1945, thực dân Pháp cho nổ súng ở Sài Gòn.

Ngay sáng 23/9/1945, trong khi quân và dân Sài Gòn đang chống trả địch quyết liệt, Xứ ủy và Ủy ban nhân dân Nam Bộ đã họp tại một địa điểm trên cây đường Cây Mai, Chợ Lớn (nay là số nhà 627 - 629, đường Nguyễn Trãi, Quận 5). Tham gia cuộc họp có Ung Văn Khiêm, Trần Văn Giàu, Nguyễn Văn Nguyễn, Phạm Ngọc Thạch, Huỳnh Văn Tiểng. Hội nghị đã nhất trí điện ra Trung ương và Chủ tịch Hồ Chí Minh để xin phép phát động cuộc kháng chiến và trên thực tế, quân dân Sài Gòn - Chợ Lớn đã buộc phải đứng lên kháng chiến vì quyền lợi của quốc gia dân tộc”.

(GS. Trương Hữu Quýnh - GS. Đinh Xuân Lâm - PGS. Lê Mậu Hãn, Đại cương lịch sử Việt Nam toàn tập, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2003, trang 861)

Ngày 2/9/1945

Đêm 22, rạng sáng ngày 23/9/1945

Ngày 23/9/1945

1. Những nét chính :

4

Tháng 10/1945

1

Ngày 2/9/1945

Nhân dân Sài Gòn - Chợ Lớn tổ chức mít tinh chào mừng “Ngày Độc lập”.

Quang cảnh nhân dân Sài Gòn (Thành phố Hồ Chí Minh) mít tinh chào mừng Ngày Độc lập tại Quảng trường Nam Bộ Phủ ngày 2/9/1945

Quân Pháp gây hấn.

Quân Pháp đánh úp trụ sở Uỷ ban hành chính Nam Bộ, cơ quan tự vệ Sài Gòn.

2

Đêm 22, rạng sáng

ngày 23/9/1945

Chiến tranh xâm lược Việt Nam lần thứ hai chính thức bắt đầu

Chợ Bến Thành trong ngày đầu kháng chiến

chống thực dân Pháp

Cơ quan kháng chiến Nam Bộ ra Lời kêu gọi đồng bào đánh đuổi quân xâm lược.

3

Ngày 23/9/1945

Sáng

Lời kêu gọi của Uỷ ban kháng chiến Nam Bộ do đồng chí Trần Văn Giàu soạn thảo

Công nhân Sài Gòn – Chợ Lớn cắt điện, dựng chiến lũy chặn bước tiến của quân Pháp.

3

Ngày 23/9/1945

Tối

Các đội tự vệ, thanh niên xung kích triển khai chiến đấu.

Phá hủy xí nghiệp, công sở, kho tàng, bến bãi,… để không rơi vào tay Pháp.

Sài Gòn khói lửa trong ngày 23/9/1945

Pháp phá được vòng vây, đánh chiếm các tỉnh Nam Bộ, Nam Trung Bộ.

4

Tháng 10/1945

Quân dân Sài Gòn chiến đấu với Pháp ở ga Bình Triệu (nay thuộc quận Thủ Đức), tháng 10/1945.

Cuộc chiến Nam Bộ đã giam chân quân Pháp ở đây trong nhiều tháng.

Người dân bước vào chiến đấu ngày 23/9/1945

Quân dân Nam Bộ những ngày đầu chống Pháp xâm lược, tháng 9/1945

Quốc gia tự vệ cuộc cùng nhân dân Sài Gòn – Chợ Lớn lập chướng ngại vật trên đường phố, chặn bước tiến của quân Pháp

Mít tinh nhằm động viên nhân dân ngoại thành tham gia chống Pháp sau ngày 23/9/1945

Du kích Nam bộ của Quân đội nhân dân

Việt Nam

Tranh vẽ trận đánh tại cầu Thị Nghè ngày 27/9/1945 giữa lực lượng tự vệ và quân Pháp, Anh

Nhân dân Nam Bộ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược trở lại

Nhân dân cả nước đã ủng hộ cuộc kháng chiến của nhân dân Nam Bộ.

Thanh niên tòng quân.

Các chi đội Nam tiến, gấp rút lên đường vào Nam chiến đấu.

Nông dân huyện Hóc Môn nêu cao khẩu hiệu chống thuế thân.

Tại ga Hà Nội, tháng 10/1945, một đoàn quân Nam tiến làm lễ xuất phát vào chiến trường miền Nam.

Buổi ra mắt Quốc vệ đội tại Long An - Lực lượng vũ trang đầu tiên của quốc gia Tự vệ cuộc Sài Gòn - Chợ Lớn, ngày 10/10/1945.

Đồng chí Võ Văn Đức (tức Hoàng Đình Giong) tại mặt trận Nam Bộ năm 1945

Đoàn quân Nam tiến tại ga Qui Nhơn (Bình Định) trước khi lên tàu vào Nam năm 1945

Xe lửa chở bộ đội Nam tiến dừng tại ga Biên Hòa (Đồng Nai) 10-1945

Ý nghĩa:

Ngăn chặn một bước sự xâm lược của thực dân Pháp.

Giáng đòn mạnh mẽ vào âm mưu “đánh nhanh, thắng nhanh” của Pháp.

Đẩy quân Pháp vào thế bị động.

Làm tiêu hao sinh lực địch.

Chuẩn bị lực lượng cho cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp lâu dài.

2. Pháp tìm cách kéo quân ra miền Bắc, mở rộng cuộc chiến tranh xâm lược

a. Hành động của Pháp

Đầu năm 1946: Pháp tìm cách kéo quân ra Bắc.

Mở rộng cuộc chiến tranh xâm lược.

Quân đội Pháp trở lại gây chiến ở Hà Nội năm 1946

a. Hành động của Pháp

28/2/1946: Hiệp ước Hoa - Pháp kí kết.

Pháp đưa quân ra miền Bắc.

Thay thế quân Trung Hoa Dân quốc làm nhiệm vụ giải giáp quân đội Nhật.

Báo Cứu Quốc, Số 171, 23/2/1946 đưa tin về Hiệp ước Hoa Pháp.

b. Hành động của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà

Thực hiện sách lược “hoà để tiến”, nhân nhượng có nguyên tắc.

Kí kết Hiệp định Sơ bộ 6/3 và Tạm ước 14/9.

Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đại biểu Anh, Mỹ, Trung Quốc tại Lễ ký kết Hiệp định Sơ bộ ngày 6-3-1946

Chủ tịch Hồ Chí Minh và G.Xanhtơni (đứng giữa) đại diện Chính phủ Pháp cùng đại diện các nước Đồng minh nghe đọc văn bản Hiệp định sơ bộ ngày 6/3/1946 trước khi ký kết (Hà Nội, 1946)

Hiệp định Sơ bộ ngày 6/3/1946

Pháp kiều ở Hà Nội chào đón binh sĩ Pháp quay trở lại sau Hiệp định sơ bộ 6/3/1946

Quân Pháp chiếm đóng Dinh Chủ tịch (ảnh trên) và Ty Công an Hà Nội (ảnh dưới).

Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ trưởng Hải ngoại Pháp Marius Moutet ký Tạm ước ngày 14/9/1946.

Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ trưởng Marius Moutet ký Tạm ước về quan hệ Việt Nam - Pháp tại Paris ngày 14/9/1946

Một cuộc biểu tình đi qua phố Hàng Đường với những khẩu hiệu khiêu khích nhằm gây chia rẽ trong nhân dân và phá hoại chính sách hòa hoãn với Pháp của Chính phủ, ngày 20/2/1946.

Hà Nội, ngày 7/3/1946: Biển người tề tựu ở Quảng trường Nhà hát Thành phố để nghe Chính phủ giải thích về Hiệp định sơ bộ mới ký.

Biên bản cuộc họp đặc biệt sáng 6/3/1946, có chữ ký của Trưởng ban Thường trực Quốc hội Nguyễn Văn Tố cùng các thành viên Chính phủ và Ủy ban kháng chiến, tán thành ký Hiệp định Sơ bộ 6/3/1946; Quốc hội ủy quyền cho phái đoàn Việt Nam Chủ tịch Hồ Chí Minh dẫn đầu kí với đại diện Chính phủ Pháp bản Hiệp định này

Vì sao Chính phủ thực hiện các biện pháp nhân nhượng với Trung Hoa Dân quốc ở miền Bắc trong khi lại kiên quyết chống thực dân Pháp tái chiếm Nam Bộ?

--------------------------------------

--------------------- Còn tiếp ----------------------