VĂN BẢN: XÚY VÂN GIẢ DẠI

PHẦN 1. TÁC GIẢ, TÁC PHẨM

1. Tác giả

- Cố nhạc sĩ Hoàng Kiều (1925 - 2017), tên thật là Tạ Khắc Khế, quê tại Hưng Yên là nhạc sĩ, nhà giáo Việt Nam.

- Từng là Giám đốc Nhà hát Chèo Việt Nam và phó Hiệu trưởng Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh

- Được truy tặng giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật (2022)

2. Tác phẩm

- Tóm tắt: Xúy Vân là người con gái đẹp người, đẹp nết,là con gái của viên huyện Tể được gả cho Kim Nham một anh thư sinh nghèo hiếu học. Cuộc hôn nhân ép buộc không có tình yêu đã đưa cuộc đời nàng đến một tấn bi kịch. Sau khi về nhà chồng, Kim Nham phải lên Tràng An để dùi mài kinh sử để Xúy Vân ở nhà bơ vơ trong sự ghẻ lạnh và coi thường của gia đình. Vì quá buồn tủi và khao khát tìm kiếm hạnh phúc của đời mình nàng đã tin theo Trần Phương, hắn bày kế xúi Xúy Vân giả điên để được tự do thoát khởi nhà chồng. Nhưng không ngờ rằng Trần Phương là một tên “Sở Khanh”, đểu cáng bỏ lại nàng, khiến nàng tuyệt vọng từ giả điên thành điên thật.

- Thể loại: Chèo cổ thuộc thể lại sân khấu dân gian, ra đời từ xa xưa do các tác giả dân gian sáng tác và được lưu truyền tới ngày nay

- Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác: Đoạn trích Xúy Vân giả dại được trích từ vở chèo Kim Nham

- Phương thức biểu đạt: tự sự

- Bố cục

+ Đoạn 1: Trước khi gặp Trần Phương

+ Đoạn 2: Sau khi gặp Trần Phương

PHẦN 2. GIÁ TRỊ NỘI DUNG VÀ NGHỆ THUẬT

1. Giá trị nội dung

- “Xúy Vân giả dại” là trích đoạn thể hiện tập trung được bi kịch tình yêu và nội tâm đầy mâu thuẫn của nhân vật Xúy Vân một cách đặc sắc.

- Số phận bi kịch bị giằng xé giữa khát vọng tình yêu và hạnh phúc đối với hoàn cảnh sống khắc nghiệt của người phụ nữ trong chế độ xưa.

- Cảm thông với những đau khổ, bế tắc của nàng thể hiện cách nhìn nhận, đánh giá con người mang tính nhân đạo sâu sắc của tác giả.

2. Giá trị nghệ thuật

- Nghệ thuật xây dựng nội tâm nhân vật sâu sắc

- Tình huống kịch đắt giá