VĂN BẢN: DỤC THÚY SƠN

PHẦN 1. TÁC GIẢ, TÁC PHẨM

1. Tác giả

- Nguyễn Trãi (1380 - 1442), có nhiều bài thơ viết về các danh lam thắng cảnh của đất nước như Yên Tử, Côn Sơn, Bạch Đằng, Thần Phù, Vân Đồn,… trong những tác phẩm này, nhà thơ không chỉ khám phá, ngợi ca vẻ đẹp của sông nước Việt.

2. Tác phẩm

- Thể loại: ngũ ngôn luật thi, gọi tắt là ngũ luật - một thể của thơ Đường luật.

- Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác: Ngôn chí là bài thơ gồm 21 bài trong Quốc âm thi tập của Nguyễn Trãi. Được sáng tác vào thời điểm sau cuộc khánh chiến chống giặc Minh và trước khi Nguyễn Trãi lui về ở ẩn tại Côn Sơn. Bài thơ được sưu tầm và xếp vào Ức Trai thi tập.

- Tóm tắt nội dung: Văn bản vẽ ra bức tranh thiên nhiên thanh bình nơi am trúc, thể hiện sự say mê, giao hòa với thiên nhiên và tâm hồn thi sĩ của tác giả.

- Văn bản được chia thành 4 phần:

+ Phần 1 (2 câu đề): Không gian sống thanh bình, yên tĩnh

+ Phần 2 (2 câu thực): Ăn uống đơn sơ, giản dị

+ Phần 3 (2 câu luận): Chăm lo sức khỏe, đời sống tinh thần

+ Phần 4 (2 câu kết): Ngâm thơ, ngắm trăng tận hưởng cuộc sống.

PHẦN 2. GIÁ TRỊ NỘI DUNG VÀ NGHỆ THUẬT

1. Giá trị nội dung

- Thể hiện khung cảnh thiên nhiên đẹp đẽ

- Tâm trạng nhàn nhã, thanh thản của nhân vật trữ tình

2. Giá trị nghệ thuật

- Câu thơ sáu chữ xen giữa các câu thơ bảy chữ, đặt ở dòng thứ tư.

- Sự kết hợp các các hình ảnh thơ giản dị, gần gũi, mang đậm hơi thở của cuộc sống và những hình ảnh thơ tinh mĩ, ước lệ, thể hiện tâm hồn của thi sĩ.

- Ngôn ngữ dân dã, mang giọng điệu của lời ăn tiếng nói hàng ngày trong dân gian (cơm ăn dầu có dưa muối).