VĂN BẢN: NGÔN CHÍ

PHẦN 1. TÁC GIẢ, TÁC PHẨM

1. Tác giả

- Nguyễn Trãi (1380 - 1442), hiệu Ức Trai. Quê gốc ở Chi Ngại, Chí Linh, Hải Dương; sau dời về Nhị Khê (Thường Tín - Hà Tây).

- Sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước, văn hóa, văn học. Đã theo Lê Lợi hoạt động trong phong trào chủ nghĩa Lam Sơn. Nguyễn Trãi là bậc anh hùng dân tộc, một nhân vật toàn tài hiếm có, một danh nhân văn hóa thế giới.

2. Tác phẩm

- Tóm tắt: Văn bản vẽ ra bức tranh thiên nhiên thanh bình nơi am trúc, thể hiện sự say mê, giao hòa với thiên nhiên và tâm hồn thi sĩ của tác giả.

- Thể loại: thơ thất ngôn bát cú Đường luật biến thể (xen lẫn câu lục ngôn giữa các câu thất ngôn)

- Xuất xứ: Ngôn chí là bài thơ gồm 21 bài trong Quốc âm thi tập của Nguyễn Trãi.

- Chia bài thơ thành 4 phần:

+ Phần 1 (2 câu đề): Không gian sống thanh bình, yên tĩnh

+ Phần 2 (2 câu thực): Ăn uống đơn sơ, giản dị

+ Phần 3 (2 câu luận): Chăm lo sức khỏe, đời sống tinh thần

+ Phần 4 (2 câu kết): Ngâm thơ, ngắm trăng tận hưởng cuộc sống.

PHẦN 2. GIÁ TRỊ NỘI DUNG VÀ NGHỆ THUẬT

1. Giá trị nội dung

- Thể hiện khung cảnh thiên nhiên đẹp đẽ

- Tâm trạng nhàn nhã, thanh thản của nhân vật trữ tình

2. Giá trị nghệ thuật

- Câu thơ sáu chữ xen giữa các câu thơ bảy chữ, đặt ở dòng thứ tư.

- Sự kết hợp các các hình ảnh thơ giản dị, gần gũi, mang đậm hơi thở của cuộc sống và những hình ảnh thơ tinh mĩ, ước lệ, thể hiện tâm hồn của thi sĩ.

- Ngôn ngữ dân dã, mang giọng điệu của lời ăn tiếng nói hàng ngày trong dân gian (cơm ăn dầu có dưa muối).